Inspireren, wat is dat eigenlijk?

Werken in het onderwijs doe je met hart, hoofd en handen. Je werkt hier omdat je kinderen boeiend vindt, je wilt ze iets meegeven, een begeleidende rol spelen in hun ontwikkeling, hen inspireren om te kunnen ontdekken.

Als werknemer in datzelfde onderwijs moeten wij ook worden geinspireerd. Maar wat is inspireren? Wat gebeurt er dan met jou of het kind?

Via http://www.synoniemen.net/ vind ik drie betekenissen t.a.v. inspireren:

1. aanmoedigen, bewegen, stimuleren

2. ingeven
3. bezielen

Inspireren doet dus drievoudig iets met jou of met het kind. Enthousiasme is bijvoorbeeld belangrijk om een kind te stimuleren, maar soms moet je een kind ook net even iets ingeven, een klein zetje geven, maar ook zien te motiveren om iets te gaan doen. Er moet een soort bezieling uitgaan van de lesgever. De leerkracht moet het echt willen.

Gisteravond keek ik naar "De wereld draait door" en werd ik geinspireerd door twee vrouwen. Zij straalden beiden een enthousiasme uit voor hun vak, wisten waar ze het over hadden en hadden daar ook een duidelijke mening over. Erica Terpstra liet daarin ook nog eens duidelijk haar eigen plezier hierin merken en dat vind ik zo mooi om te zien en te merken. Geweldig als je ziet wat een passie daarvanuit gaat. Je zou bijna zin hebben in het maken van een reisprogramma waarover zij vertelt, en wat ook werd getoond.

Als medewerker in het onderwijs is het de kunst om dit over te brengen op de kinderen. Hoe gaaf is het als je de procenten kunt uitleggen aan de hand van echte voorbeelden, een bezoek aan een winkel en te laten zien wat het betekent om zoveel korting te krijgen? Hoe heerlijk is het om schimmel te onderzoeken door een echte boterham te laten beschimmelen en een vergrootglas erboven te houden. Hoe geweldig zijn de muzikale momenten waarin kinderen ook nog zelf een dansje mogen uitvoeren. Hoe mooi kan een taalles zijn als je de betekenis en de functionaliteit ervan laat zien door bijvoorbeeld een interview met de burgemeester te regelen? Er is zoveel mogelijk!

Laten we zelf het grote voorbeeld zijn. Laat zien hoe jij enthousiast bent over de uitverkoop en daardoor over procenten. Laat zien hoe heerlijk het is om buiten in de natuur te lopen, de frisse lucht op te snuiven en kinderen bewust te maken van de herfst. Laat zien hoe blij je bent met de verjaardag van een kind en maak er een feestje van.

De leerkracht doet er toe. Zij(of soms een hij) zorgt een aantal uren per dag voor de invulling van het onderwijs van het kind. Zij zorgt voor de stimulering, de ontwikkeling en de inspiratie. Zij heeft de passie om de kinderen wat te leren.

Ik hoop dat ik anderen ook kan inspireren. Wat een heerlijk beroep heb ik toch!

De kunst van het onderwijs

Lesgeven in het onderwijs, maar ook werkzaam zijn in het onderwijs in een andere functie(dat kan van alles zijn: onderwijsassistent, conciërge, directeur, ICT-er, intern begeleider, remedial teacher, ...), is een bijzondere baan. De een noemt het een roeping, een ander zegt dat het een gave is, maar wat is nu de kunst van het onderwijs.
Er zijn verschillende aspecten/ontwikkelingen die heel belangrijk zijn:
- sociaal emotionele ontwikkeling
- kennisoverdracht
- motorische ontwikkeling
- creatieve ontwikkeling
-vaardigheden op het gebied van taal, lezen, rekenen
Eigenlijk kun je deze aspecten niet helemaal los van elkaar zien, het een grijpt in het ander, maar zo kun je wel zien waar de kracht ligt in een kind of een leerkracht. Ook dat laatste mogen we niet vergeten. Leerkrachten ontwikkelen zich ook. Er is dus blijkbaar een soort wisselwerking. Natuurlijk hebben leerkrachten in eerste instantie een basis gehad binnen hun opleiding, maar de omgang met ouders, de inbreng in een vergadering en het differentieren binnen een groep, leer je pas als je ermee bezig bent. Daar moet je dan natuurlijk wel voor open staan. Kinderen leren voortdurend allerlei vaardigheden, kennis, maar ook de omgang met anderen. Het kind staat centraal binnen ons onderwijs. Daarnaast doet elk kind, maar ook elke leerkracht ertoe.
De kunst is om al deze onderdelen samen te laten komen en zo een kind en een leerkracht op een plek te krijgen waar zij zich thuis voelen en open kunnen staan om allerlei informatie op te nemen en/of door te geven. Zo'n plek moet veilig zijn, eerlijk, open, er moet duidelijkheid zijn en een mens moet zich gewaardeerd voelen.
Zo'n pedagogisch klimaat, zo'n bijzondere sfeer is nu de kunst om onderwijs tot een succes te maken. Eerst lekker in je vel, dan komt dat leren vanzelf wel.

Herfstvakantie: Energie!

In de vakantie is een beetje ontspanning heerlijk om je eigen energie weer op te laden. Elke vakantie is wat leesvoer dan ook een welkome afwisseling, net als een stuk lopen in een stad of in de natuur. Met een herfstzonnetje overdag en rozige wangen 's avonds moet dat helemaal goed komen.
Het leesvoer van deze week ging - naast het boek dat ik heb gelezen - over energie, het weglekken van energie en het opladen en vasthouden van positieve energie. Allemaal heel herkenbaar. Maar vooral ook: Waar wil jij je energie voor gebruiken? Dat is eigenlijk best een lastige vraag.
Maar naast het ontspannende energieopladende leesvoer hebben wij ook energie opgesnoven door te wandelen in de stad Maastricht en te genieten van de omgeving. De GPS die we hadden meegenomen en volgeladen met geocaches liet zijn energie zien door ons te weg te wijzen naar verschillende eindlocaties. Van een nano dichtbij een van de bekendste winkels in de stad tot een heuvelachtige wandeling in het Bundebos.
Een van die eindlocaties was midden in de stad Maastricht, op een plek waar je het totaal niet verwacht: "Werken aan wind en water", een prachtige watermolen in het midden van de stad. Een draaiend rad met stromend water, wat op zichzelf al energie oplevert, maar ook voor de vinder en kijker ervan energie opwekt. Langs het rad lopend kom je binnen bij de draaiende tandwielen. Een prachtig plekje waar een geocacher de moeite heeft genomen om hiervan een cache te maken en andere geocachers te laten meegenieten van dit energierijke stukje cultuur.
In een herfstvakantie als deze - met zoveel zon, wat op zichzelf al veel warmte en energie geeft - is dat genieten en energie opwekkend. Nu maar hopen dat we weer genoeg energie hebben voor de komende drukke periode. Misschien moeten we af en toe nog even naar de foto's kijken en lekker wegdromen. Sta er even bij stil en geef de energie de kans om weer te laten stromen, letterlijk en figuurlijk. Houd het energielevel in balans, dan kun je die energie doorgeven aan de kinderen op de basisschool, die dit zo verdienen. Want daar doen we het voor!

Herfstvakantie: Afstand

Het is half oktober. Het is herfstvakantie.
Vakantie? Alweer vakantie voor die mensen die in het onderwijs werken?
Elke verjaardag zo niet elke vakantie komt het wel een keer ter sprake hoeveel vakantiedagen mensen in het onderwijs werken wel niet hebben. Toch moet je het zo niet zien. Er is geen uitbetaling als er 10-minutengesprekken zijn, een schoonmaakavond wordt gehouden, een extra gesprek met ouders 's middags of een extra presentatieavond gegeven wordt. De laatste week van de zomervakantie moet je een klas klaarzetten. In de vakantie HP's schrijven, toetsen nakijken n cijfers verwerken. Als je een nieuwe groep hebt, zul je veel tijd moeten investeren in alle nieuwe methoden. Naast de lesgevende taken maak je deel uit van een team, vergaderingen bijwonen, deelnemen aan MR, kerstcommissie, organiseren sportdag of meegaan op schoolkamp. Nee, we zijn niet zielig, maar schoolvakanties zijn vaak ter compensatie, het opnemen van overuren. Mensen in het onderwijs maken piekuren, zeker de periode tussen herfst en kerst en vlak voor de zomervakantie.

Net als bij een nieuw jaar maak ik in een vakantieperiode altijd eventjes de balans op. Terugkijken. Heb ik bereikt wat ik wilde bereiken. Is er gerealiseerd wat er gedaan moest worden. En wat wil ik de komende periode gaan doen, waar leg ik de nadruk op.
Naast deze overdenkingen is het goed om afstand te nemen van het werk. Omdat we in het onderwijs zo met kinderen en volwassenen bezig zijn, gaan sommige verhalen en sommige gebeurtenissen ons niet in de kouwe kleren zitten (terwijl het best fris is buiten...). Je neemt dingen mee naar huis, terwijl het juist zo goed is om het los te laten.
Dan is het goed om in de vakantie gewoon even wat anders te doen. Eventjes eruit. Letterlijk afstand nemen. Of figuurlijk afstand nemen door heel andere dingen te gaan doen.

Als een buitenstaander zelf eens een jaartje meedraait in het onderwijs, zullen ze merken, dat dit toch wel wat van mensen vergt en ze vaker meer dan minder uren draaien, wat ook behoorlijk wat fysieke en emotioenele energie kost. Daarom is onderwijs, net als bijvoorbeeld verpleging, een passie.
Dus niet meer mekkeren over onze vakanties, maar gun ons het opnemen van onze overuren. Zo kunnen wij de accu weer opladen en uw kind goed onderwijs bieden, want draait het tenslotte om.

Herfstvakantie: windstil?

Aan het weer kunnen we het niet merken, het lijkt wel zomer. Terwijl de zomer meer leek op de herfst. Toch hebben beiden een overeenkomst: We hebben een aantal dagen vrij om tot rust te komen.

Hoeveel mensen benijden docenten en onderwijzers met hun wekenlange vakanties? Hoeveel mensen weten wat het werkelijk is om in het onderwijs te werken?

Onderwijsmensen zijn veelal gepassioneerde medewerkers. Mensen die liefde hebben voor het vak. Het zijn duizendpoten, die in werkweken veelal veel meer uren draaien en in vakantietijd hun overuren opnemen.

Dat ga ik dus doen, overuren opnemen, maar dan even weg in eigen land, anders sluipen de werkuren er weer in.

Wat is nu het lastigste aan het leiden van een school?

De organisatie, de onderwijskundige rol of de personele kant?

Organisatorisch heb ik alles op de rit, het loopt goed, iedereen weet waar hij aan toe is, het is helder, dat ervaar ik tenminste zo.

De onderwijskundige zaken staan op een rijtje, er wordt gewerkt aan een aantal items, waaronder de aanpak van het technisch lezen, maar dingen als zelfstandig werken moeten goed op een doorgaan de lijn zijn, wil het allemaal goed werken.

Nee, dan de kant van de mensen: het personeel. Elke persoon heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen kwaliteiten, zijn eigen zwakheden en zijn eigen professionaliteit. Het is de kunst om daar een geheel van te maken, waar iedereen zich goed bij voelt, waarbij iedereen zijn kwaliteiten kan benutten maar waarbij ook iedereen weet wat zijn verantwoordelijkheden zijn. Het is een kunst om van dit team een rijk bruisend samenwerkend team te maken.

Soms is het zomer, er is rust, de zaken gaan goed, iedereen is hard aan het werk en er is oog voor de ander. Organisatorisch loopt alles, onderwijskundig draait het goed en men heeft tijd en aandacht voor elkaar. Soms is het herfst, de wind waait hard, de druk neemt toe, er moet veel gebeuren en werktijden lopen op. Dan is het zaak om een windvanger te realiseren, een paraplu ter beschikking te stellen, maar ze wel zelf de regie in handen te laten houden.

En ja, dan is het weleens herfst in zomertijd en zomer in herfsttijd. Soms is er storm op komst, je merkt het vaak al aan de kinderen. Je kunt er nooit van op aan.

Wel kunnen we ons bewust zijn van het seizoen en meedeinen met de wind. Benoem wat je ziet en handel naar wat nodig is. Ook leerkrachten hebben een onderwijzende behoefte.

Fijne herfstvakantie!

Lezen is leuk!

Of je nu met een gootsteenontplopper en een oude stofzuigerslang ten aanval gaat of als een prins op het witte paard voorbij komt om een prinses te zoeken die niet te vinden is. Boeken zijn prachtige beeldende verhalen, die de lezer willen laten genieten of gewoon een mooi verhaal willen vertellen.

Lezen en opgaan in de wereld van letters, woorden, zinnen en verhalen is heerlijk! Lezen is net als eten en drinken ook belangrijk voor ons verdere leven. Daarom is het zo goed, dat er zoveel aandacht uitgaat naar boeken, lezen en het leren lezen op school. Natuurlijk heb ik het dan over het technische gedeelte, het technisch lezen, wat een belangrijke voorloper is op het begrijpend lezen. Wat we vooral niet mogen vergeten is het leesplezier en de daarbij behorende boekpromotie. Het aanwakkeren van een leesmotivatie, waardoor kinderen meer gaan lezen en leeskilometers maken, zorgt ervoor dat kinderen beter gaan lezen. Het is een soort opwaartse spiraal. Meer lezen zorgt ervoor dat je beter leest, als je beter leest zijn er weer leukere boeken, als je leuke boeken vindt, ga je meer lezen.

Zelf ben ik het levende bewijs.

Vroeger hield ik niet van lezen. Ik speelde liever buiten. Thuis was een leesrijke omgeving, als kind van een gezin van zes kinderen werd ik dagelijks voorgelezen. Toch ging ik zelf - ondanks de stimulans van mijn ouders - niet zo heel veel lezen. De tegenwerking was de school, waar ik boeken moest lezen met woorden als "menschen" en "zoo". Ik mocht niet kiezen, ik moest dat boek lezen. Dodelijk voor iemand die niet zo van lezen hield.

Toch is het goedgekomen. Mede dankzij mijn thuisomgeving en mede dankzij de boeken die op de markt kwamen. Ik hield van Pinkeltje en Pippi Langkous. Het boek "Kruistocht in spijkerbroek", dat ik als kind niet doorkwam, heb ik later uitgebreid ingehaald. Ik ben gaan houden van al die boeken. Boeken van Agatha Christie, Harry Potter, Jacques Vriens, Carry Slee en later de literaire thrillers van Saskia Noort, Nicci French, Esther Verhoef, maar ook de boeken van het Millennium heb ik verslonden. Lezen is heerlijk.

Wat zijn er een hoop leuke boeken in de wereld, mooie teksten, prachtige tekeningen, magnifieke verhalen, kortom schitterende werken.

Van klein tot groot komt tegenwoordig in aanraking met deze letterwereld. Vanaf groep 1/2, zelfs al op de peuterspeelzaal worden kinderen geconfronteerd met de beginnende geletterdheid. Maak ze maar nieuwsgierig. Geef ze die verrijking en verdieping van woorden en zinnen. Ook groep 7 en 8 kun je blijven prikkelen met boeken als "De Koning van Katoren", "De club van de lelijke kinderen" of "Vet cool - foute boel". Het is goed om dit te blijven stimuleren en kinderen laten genieten van bijvoorbeeld Bert en Bart met hun wapens: een gootsteenontplopper en een oude stofzuigerslang. Geweldig! Goed om de moraal van verhalen te vertellen in het verhaal van die prins op het witte paard, die uiteindelijk kiest voor een gewoon meisje. Meteen genietend van de mooie tekeningen van Thé Tjong-Khing.

Het stimuleert de taal, het verrijkt hun verbeelding, vergroot de woordenschat en kinderen kunnen straks meer. Ze zijn breder georienteerd.

Daarom willen wij op school zo graag een uitgebreide bibliotheek met heel veel verschillende leesboeken, informatieboeken, stripboeken en prentenboeken. Bied kinderen in de basisschoolleeftijd een breed aanbod van boeken en laat ze genieten van lezen! Dan komt het leren lezen echt vanzelf.

Een avond over onderwijs....

...maar dat is nooit genoeg!

Drie stellingen, drie uitersten. Hoe kunnen we deze samenvatten/omvatten in ons onderwijs? Leraar24 bracht vanavond verschillende stellingen in beeld op website en TV:

1. De onderwijskwaliteit lijdt onder te veel aandacht voor het individu.

2. ICT is de belangrijkste sleutel naar beter onderwijs.

3. De docent-ouder relatie is minstens zo belangrijk als goed taal- en rekenonderwijs.

Dan zal ik hier mijn onder- of eigenwijze mening maar geven:

Waar draait het om in deze stellingen? Waar draait het om in het onderwijs? Het kind staat centraal!

Dat betekent dat stelling 1 niet waar is, want je zult altijd naar ieder kind apart moeten kunnen kijken, als docent, en als het nodig is als externe deskundige. Niets mis mee. Eerst moet een kind lekker in zijn vel zitten, alvorens tot leren te kunnen komen. Het kind centraal!

Stelling 2 is dan meteen al heel makkelijk. Natuurlijk is ICT niet de belangrijkste sleutel. Het gaat om het doceren, van mens tot mens, inschatten, aanvoelen, reageren, ergens op inhaken, terugkomen op het onderwijs van gisteren. ICT kan heel veel, maar de sociaal emotionele waarde gaat verloren. Die valt weg via de computer en het digibord. Neemt niet weg, dat multi-media een prachtige aanvulling is voor mooier onderwijs.

Stelling 3 vertelt heel veel over samenwerken, communicatie en weer over de menselijke relaties in het onderwijs. Gezien het handelingsgerichte werken is ook de ervaringsdeskundige belangrijk, dus de ouders. Naast de docent, de leerling, de externe deskundige is het ook belangrijk om te horen hoe ouders de leerling thuis ervaren. Wat doen ouders als een kind niet luistert of bepaald gedrag vertoond? Leren van elkaar. Ouders en leraren moeten samenwerken en kunnen open staan naar elkaar. Hoe kunnen we dit kind het beste verder helpen. Wat is de onderwijsbehoefte van dit kind? Leerlingen van betrokken ouders presteren beter. Kennis kun je hiervan niet losmaken.

Ik besluit met een zin van een Twitteraar: "Zonder relatie. Geen prestatie." (van meneer Zegers) Daar draait het om in! Alle stellingen komen weer uit op de relatie, het kind staat centraal!

Wat ben ik blij dat ik in het onderwijs mag werken.

Introvert of extravert

In het blad "Psychologie Magazine" las ik vorige maand een artikel over 'Introvert, nou en?'

Maar wat is nu precies introvert en het tegengestelde extravert?

Bij een introverte instelling is de energie naar binnen gericht, op de eigen gedachten en gevoelens. Introverte mensen zijn rustige types, weloverwogen, beschouwelijk en voelen zich in onbekend gezelschap niet gauw thuis. Zij zijn liever alleen dan in een groep.

Bij een extraverte instelling is de energie naar buiten gericht, op mensen, activiteiten en dingen. Extraverte mensen zijn energiek, enthousiast, actie-gericht, spraakzaam en assertief. Zij vinden het fijner om met andere mensen samen te zijn dan om alleen te zijn. BRON: Wikepedia

Het zet jezelf aan het denken. Ben ik nu een introverte persoon of een extraverte?

De eigenschappen van de introverte mensen zijn zeker herkenbaar. Even rustig de dingen tot je door laten dringen. Even je gedachte erover laten gaan. Rustig een mening vormen. Niet meteen op de voorgrond tredend in gezelschap. Flink de diepte in kunnen gaan. Het schijnt zelfs zo te zijn dat de hersenactiviteiten van introverte mensen veel activiever zijn, zelfs als ze - zoals in dit weekend - lekker even in zon zitten. Steeds bezig met plannen maken in hun hoofd, zaken op een rijtje zetten en blijven leren. Vooral ook geen competitie willen en de dingen samen willen doen, spreekt mij erg aan. Dit hoort bij mij.

De eigenschappen van extraverte mensen zijn assertief, veel gerichter op hun omgeving, meer activiteit hebben op zintuiglijk gebied, meer praten dan luisteren en meer onder de mensen willen zijn. Toch zijn ook deze eigenschappen mij niet geheel vreemd. Ik ben immers een open boek en houd van menselijk contact.

Een mix dan misschien, zowel introvert als extravert. Het lijkt bij mij af te hangen van de situatie.

In een vreemd gezelschap zal ik introverter zijn, dan bij een bekend gezelschap. Mensen tegen wie ik opzie, brengen mij meer in verlegenheid en ik zal introverter zijn, dan mensen bij wie ik me prettig voel.

Vreemd, soms ben ik heel extravert tegen wildvreemde mensen in een winkel of op het station en soms kan ik ook introvert zijn bij mensen, die ik goed ken.

Zou het toch ook met andere zaken te maken hebben?

*Je gemoedstoestand misschien? Als ik me minder prettig in mijn vel voel, zal ik introverter reageren.

*De omgeving kan een rol spelen. Als ik in een bekende winkel ben, voel ik me meer op mijn gemak en zal ik extraverter zijn.

*Kennis hebben. Wanneer je duidelijk weet waar je het over hebt, zul je meer naar buiten treden.

*Een kleine gezelschap, ja zelfs een op een, is prettiger om over dingen te praten, dan een groot gezelschap. De onzekerheid over het grote gezelschap en de vraag hoe die mensen allemaal denken, maakt onzeker en dan zal introvertie de boventoon voeren.

*Gezondheid van jezelf of of je directe omgeving kan een negatieve invloed hebben. Hierdoor zal je je ook minder prettig voelen en minder naar buiten willen optreden.

Iemand zal niet gauw alleen introvert of alleen extravert, het zal dus ook afhangen van de situatie waarin men verkeerd. Er zijn wel mensen, die meer geneigd zijn tot introvertie of tot extravertie. De laatst genoemde hoor je op terras het woord doen, terwijl de introverte medemens vaak het beste idee heeft, omdat deze er lang genoeg over heeft kunnen nadenken.

Tot slot: Het een is niet beter of slechter dan het ander. Een combinatie van beiden levert vaak het mooiste resultaat, mits er aandacht is voor zowel de introverte als de extraverte persoon!