Woorden met meerdere betekenissen zijn de leukste woorden om wat over te schrijven. Ook kinderen leren veel van het omgaan met deze betekenissen in zinnen of verhalen. Laat ze ermee spelen. Laat de kinderen dat varkentje eens wassen.
Waar denken we aan bij het woord "was"? Is dat een wassen neus? Er was eens een berg met was...
1. De was of het wasgoed zijn de vuile kleren. Met een huis vol mensen groeit ook de berg vuile was.
2. Was is de verleden tijd van is. Officieel de eerste, tweede en derde persoon enkelvoud van het werkwoord zijn.
3. Was kan ook van het werkwoord wassen komen, de ik-vorm ofwel de stam levert was. Ik was de kleren.
4. Was kan ook een vorm van bijenwas of boenwas zijn, een soort vetachtige substantie, net als ook lederwas, een schoensmeer. Zo zacht als was, wordt weleens gezegd.
5. Was betekent (aan)groei, stijging (vooral van water). Het wassende water tekent het stijgende water. Ik denk aan de streekroman van Peter van Gestel die is verfilmd. Denk hierbij vooral aan de dijkdoorbraken.
6. Was is ook een deel in samengestelde woorden. Zo kennen we wasgoed, wastobbe, wasmiddel, wasbeer, boenwas, lederwas, wasdroger, waskaars, gewassen en ga zo maar door.
Het leuke van woorden met verschillende betekenissen is er om met kinderen leuke zinnen mee te maken, waarin de verschillende betekenissen komen boven drijven (in datzelfde wassende water?). We kunnen hen altijd nog de oren wassen.
Lees hieronder zomaar eens wat zinnen en bedenk of je hierbij een beeld kunt bedenken.
De was van de wasbeer zat in de wasdroger.
Wat was jij aan het doen met de was?
Ik was de was aan het wassen.
Zit u goed in de slappe was?
Waar was de was van de wasmand gebleven?
Ik was en hij droogt, wat was jij van plan?
Met een beetje creativiteit kun je het zelfs samensmeden tot een verhaal of gedicht.
Ik was de was.
Waar was jij?
Ik was één en al oor.
Ik was hier.
Was jij blij?
Ik was de was met plezier.
De was.
Wat was dat?
De was is plat.
Gestreken was van de wasmachine,
De was van de vettigheid misschien
De was van de wasbeer?
Was die voor meneer?
Een kind kan de was doen.
Was de was gewassen?
Wassen in de plassen.
Na het plassen handen wassen.
Moet je dan weer sassen.
Zullen wij dat varkentje eens wassen?
De bol wassen is eerlijk verrassen.
Maar als je je mond moet wassen
is daar geen kruid tegen opgewassen.
Ga je toch iemand de oren wassen,
of is hij flink uit de kluiten gewassen?
Een kind kan de was doen!
En hoe was het voor u om over was en wassen te lezen, zonder de handen te wassen en de boenwas niet te hebben aangeraakt? Of heeft u het als nutteloos ervaren? Zij dronken een glas, zij deden een plas en alles bleef zoals het was.
