De leerkracht heeft kracht!

Kracht doet denken aan energie. Denk maar aan spierkracht, paardekracht of windkracht. Wat te denken van de zwaartekracht, die ons aantrekt tot de aarde? Maar wat betekent dan een leerkracht?

Het woord kracht straalt iets uit. Iets sterks en energieks. Een bepaalde aantrekking en sterkte van iets komt hiermee tot uitdrukking.
In het onderwijs is een bepaalde mate van denkkracht en daadkracht nodig om goed te functioneren. Naast alle andere competenties natuurlijk, maar er zijn krachten nodig. Pure kracht. Kun je dit ook allemaal op eigen kracht? Kun je als leerkracht in je kracht staan? 
Als leerkracht moet je wel in de kracht van je leven staan. Je moet er voor de volle 100% zijn, anders is het echt een zwaar beroep. Energiek, fit en jezelf goed verzorgen houd je zelf in die kracht.
Eendracht maakt macht, tweedracht breekt kracht. In een team is samenwerking belangrijk. Samen kun je meer bereiken, dan als je elkaar tegenwerkt. Leerkrachten in een school vormen een team en bundelen hun krachten. Want iedereen heeft zijn eigen kwaliteiten, zijn eigen kunsten en zijn eigen krachten. Die krachten samen zijn een mooi geheel in de school, waarin een team staat voor elkaar.
Kracht naar kruis. Een bijzondere uitspraak. Krijgt iedereen kracht naar kruis? Zorgt God ervoor dat ieder krijgt wat nog te dragen is? Dit vind ik wel een moeilijke. Het lijkt of de een toch meer te verwerken krijgt dan de ander. Bij de een komen meer ongelukjes voor, zijn meer ziektes in de familie, zijn meer problemen of minder werkmogelijkheden. Of hebben deze mensen minder kracht? Zijn ze minder krachtig? Meestal zie je het tegenovergestelde. Iemand die iets meemaakt wordt er sterker van.
In de Engelse taal zijn er vele vertalingen voor het Nederlandse kracht, misschien just omdat er in het Nederlands zoveel betekenissen zijn. Denk aan power, energy, resource, strength, force. Als je het over een enthousiaste leerkracht hebt, denk ik toch het meest aan power en energy. 
Het woord leerkracht bevat ook kracht. Het mooie hiervan is, dat deze kracht natuurlijk gewoon werknemer of arbeidskracht betekent, maar een tweede betekenis of misschien wel een derde er gratis bij kan krijgen. Een leerkracht moet namelijk wel genoeg energie bezitten om voor de klas te kunnen staan. De leerkracht heeft een bepaalde capaciteit,  met zijn invloed geeft hij daadkrachtige en scherpzinnige lessen. Zijn werklust heeft een bepaalde intensiteit waarin de zwaarte van het beroep zich uit in de dynamiek, maar getuigt van moed om dit beroep uit te oefenen.
Met terugwerkende kracht zou de leerkracht meer moeten verdienen. 
De leerkracht heeft een fysiek vermogen met een ruggengraat. 
Wie wil beweren dat een leerkracht het makkelijk heeft met zoveel vakantie? Dan heeft de leerkracht tijd om te ontspannen, relaxen, uitrusten, herstellen en op adem komen. Oftewel, op krachten komen. Zo heeft de leerkracht weer genoeg kracht om de denk- en daadkracht weer toe te passen in zijn handelen met de kinderen, waarbij de kracht, de energie, de sterkte wordt doorgegeven. Zo kunnen kinderen krachtig worden om straks op eigen benen te staan.
Kort en krachtig: De leerkracht heeft kracht!

Wat is een goede schoolleider?

Wat wordt verstaan onder een goede schoolleider? Ben ik wel een goede schoolleider? Tweeënhalf jaar geleden heb ik de sprong gewaagd om vanuit het werk van leerkracht, RT-er, ICT-er en IB-er de stap richting het schoolleiderschap te maken. 

Binnen ons team van directeuren zie ik 9 verschillende mensen met een eigen stijl, een eigen school met een eigen populatie en grootte en eigen ontwikkelingen en doelen. Maar allemaal gaan ze voor hun eigen school, om daar iets moois van te maken. Daarin gebruiken ze hun eigen inzet en grenzen, hun eigen stijl en hun eigen mensen.
Vanuit de literatuur kun je verschillende dingen aanhalen, om te checken of iemand een goede schoolleider is. 
Zo moet (volgens de NSA) een schoolleider voldoen aan persoonlijke en organisatiecompetenties. Samengevoegd in 8 bekwaamheidseisen voor schoolleiders. 
Kort samengevat gaat het om:
1. Zelfbewust, reflecteren en ontwikkelen.
2. Denkkracht.
3. Visie en leer- en ontwikkelingsmogelijkheden creeren. 
4. Communiceren en relaties onderhouden (daadkracht).
5. Ontwikkelen, aansturen en begeleiden van het primaire proces.
6. Gezamenlijk visie op onderwijs, opvoeding en organisatie ontwikkelen.
7. Veilige, effectieve en efficiënte organisatie.
8. Actief samenwerken met de omgeving.
Daarnaast hebben we ook "De zeven eigeschappen van effectief leiderschap" van Stephen Covey, die samenvattend en enigszins overlappend met het voorgaande, zegt:
1. Pro-actief
2. Doelgericht
3. Prioriteiten stellen
4. Denk "Win-win"(voordelig voor beide partijen)
5. Eerst bergijpen, dan begrepen worden
6. Creatieve samenwerking
7. Hou de zaag scherp
Ook de manieren van leidinggeven komen voor in de literatuur. Volgens http://mens-en-samenleving.infonu.nl kun je de volgende manieren vinden:
1. laissez faire (laat maar gaan)
2. democratisch (samen, gekozen)
3. Leiding door de groep zelf
4. dictatoriaal (alleenheersend)
Of effectief leidinggeven, zoals EFFECt online via http://nsaeffect.nl aangeeft:
1. Visie gestuurd
2. In relatie tot de omgeving
3. Vormgeven aan organisatiedenken vanuit onderwijskundige gerichtheid
4. Strategieen hanteren tbv samenwerking, leren en onderzoeken
5. Hogere orde denken

Al deze lijstjes en er zijn er nog meer te noemen, als je leest over transformationeel leiderschap(beter als transactioneel), coachend leiderschap en dergelijke zijn handig. Toch dekt het niet helemaal de lading. Moeten leiders niet ook sociaal zijn, empathie kunnen tonen, afstand kunnen nemen, inspireren, tegen stress kunnen, je tijd kunnen indelen, en dan hebben we ook nog te maken met de leider als persoon/karakter en de leider en zijn omgeving. Wellicht zal er ook een verschil zijn in vrouwelijke leiders en mannelijke leiders.
Persoonlijk: Wat is jouw karakter en wat past bij jou? Waar kun je zelf achter staan? Waar voel jij je prettig bij? Welke school hoort bij jou en welke schoolleider past bij welke school? Welke stijl van leidinggeven hoort bij jou?
Omgevingsfactoren: De buurt waar de school staat, de achtergronden van de kinderen, wel of geen werkende ouders, wat is de opleiding van de ouders en het team van leerkrachten qua achtergronden, ervaring en leeftijd.
Wat is jouw invloed op de omgeving en wat doet de omgeving met jou als leidinggevende? 
Dit soort vragen kun je niet zomaar uit de literatuur halen. Je kunt hooguit bekijken in welke fase je zit, de leiderschapsstijl, tips om met veranderingsprocessen om te gaan. Je zit in een proces van leren en ontwikkelen. Blijf veel reflecteren. Leer van situaties en van anderen in dezelfde situatie.

Schoolleider zijn is een veelzijdig beroep. Misschien zelfs wel een roeping. Je wilt enerzijds doelgericht bezig zijn, veranderingsprocessen begeleiden, de school verder ontwikkelen en collega's stimuleren en inspireren tot de goede keuzes. Anderzijds heeft het alles te maken met een goede relatie, goede communicatie en informatiestromen, zowel intern als extern. Het grote geheel in het vizier houdend en de verantwoordelijkheid durven nemen.
Ik heb in de afgelopen tweeënhalf jaar al een heleboel geleerd, maar ik leer iedere dag weer bij. Geen dag is hetzelfde en ik verveel me nooit. Nu kan ik van mezelf zeggen dat ik een nieuwsgierige doener ben, enigszins digi-minded. Welke mogelijkheden zijn er op school om de kwaliteit nog beter te krijgen, maar wat niet ten koste gaat van het pedagogische klimaat.
Steeds meer bekijk ik dingen in een helikopterview, zodat je in de gaten houdt waarom sommige dingen wel of niet moeten of kunnen gebeuren. Het is een prachtige, bruisende en levendige organisatie. Ik geniet ervan. En als jij voelt dat je op de goede plek zit, jij daarin mag groeien, jij daarin een richting mag bepalen samen met de collega's, je leert te kijken naar wat je hebt bereikt en wat je volgende keer beter anders kunt doen, kun je jezelf verder ontwikkelen.
Het is bijzonder om dit werk te mogen doen. In dienst van wat nog steeds centraal moet staan: het kind.