Go!

Wanneer de dingen niet vanzelf gaan, heeft ieder mens de neiging tot vluchtgedrag. Denk maar aan een brand of aan herrie. Weg van de plek of verminderen van het nadeel. Handen op je oren of weg van de vervelende gevaarlijke situatie.

Zo ook bij mij. Al is dit een iets meer gecompliceerd fenomeen. Het werk levert tegenslagen, lastige keuzes, ingewikkelde strategische besluiten, privacy en stroperige samenwerking. Toch moet je juist in zo'n situatie de strijd aan gaan. Er vol in gaan. Zo komt er beweging. Zo komen veranderingen tot stand. Zo kom je zelf verder in ontwikkeling. Je groeit.
Verder gaan, schouders eronder,  niet verzuren, maar doorgaan. Niet in zak en as gaan zitten, dat levert immers niets op. Eruit kruipen. Zoeken. Een onderzoekende houding.  

Een struggle wanneer je zelf dilemma's overweegt. Enerzijds overvallen worden door lastige kwesties, anderzijds de gevolgen waarin het werk zijn tol eist. Keuzes die niet altijd goed uitpakken, invloeden van buitenaf die de school en mij persoonlijk negativiteit bezorgen en zaken die betrekking hebben op ziekte en dood.  

En dan... niet weglopen. Maar er vol voor gaan. Niet omdraaien maar recht in de ogen kijken. Niet verzuren of in de slachtofferrol schieten, maar rechtop met opgeheven hoofd de strijd aan gaan. Positief en vol vertrouwen. Zeker als dat vertrouwen verkregen wordt. 

Omdenken. Getriggerd worden juist door de gebeurtenissen. Denken in mogelijkheden. Nadenken en plannen.  Doelgericht op zoek naar oplossingen. Kijken wie mij daarbij kunnen helpen. Plan bijstellen. Creativiteit behouden en niet te veel focussen op alleen die doelen, die volgens de regeltjes behaald moeten worden. De krenten in de pap. De bevlogenheid niet verliezen.

Dan ga je wat bereiken. Dan ga ik iets bereiken. Pas dan zal je de echte overwinning voelen. Pas dan ga ik de echte overwinning voelen. Pas dan ga je vooruit en maak jij het verschil. Pas dan ga ik vooruit en kan ik het verschil maken.

Geen gemaar, maar gaan! Ik ga.

Go!

Adempauze

Het is meivakantie. Twee weken. Een lange periode. Heerlijk. Ik hoop dat de zon lekker gaat schijnen en dat ik even kan verdwijnen in een boek. Gewoon om even afstand te nemen.

Veel collega's gaan weg. Lekker even een andere omgeving pakken. De lucht van een ander land inademen. Afstand nemen, letterlijk en figuurlijk. Een andere omgeving geeft energie. Het vertoeven op een andere plek geeft rust.
Het is goed om even achter over te leunen, voordat het laatste stuk van het schooljaar meester van je maakt.
Zo'n laatste periode is druk. De hectiek van de afrondingen, schoolreisje, kamp, groepsverdeling en formatie, planning, schoolgids en jaargids, schoolondersteuningsprofiel, rapporten en gesprekken, een open podium en tussendoor alle ad hoc dingen die ook nog moeten worden opgelost.
Waarom hebben we dit vak ook alweer gekozen? Wat beweegt ons, wat motiveert ons om het onderwijs in te werken? Wat is onze inspiratiebron? Waardoor raken wij bevlogen? Waar komt ons enthousiasme vandaan?
Juist ja, van het kind en niets anders. Het is dan ook goed om te zorgen dat het kind in goede handen is. Dat we eruit halen wat erin zit, maar dat we er ook voor zorgen dat het pedagogisch klimaat goed is. Dat het genoeg leerstof krijgt om zich voldoende of nog meer te ontwikkelen, maar ook dat het zich breed ontwikkelt.
Om te zorgen dat alles voor het kind goed gaat, moeten we goed zorgen voor de randvoorwaarden. Goed gekwalificeerd personeel, goede leermethoden, een  effectief rooster, genoeg beweging, gezonde leefstijl, een sociale omgeving en ga zo maar door. Met een goede wilskracht en verantwoordelijkheid kan de school dit allemaal bieden.
Daarvoor hebben we nu een adempauze om genoeg energie op te doen voor de laatste ruk naar de zomervakantie. Om ons allemaal weer voor de volle 100% of misschien af en toe wel even 120% in te zetten, alle zeilen bij te zetten en de kinderen te mee te geven waar ze recht op hebben.
Fijne vakantie en succes met de laatste weken.

Passie

De letterlijke betekenis van passie is hartstocht. Het is een sterk gevoel van liefde. Het kan ook een verlangen naar iets zijn. Is passie nodig in het onderwijs? Op Twitter kwam ik een discussie tegen. De een vond dat er echt passie nodig is om in het onderwijs te kunnen werken,je moet liefde hebben voor dit vak om het goed te kunnen uitdragen. Een ander vond dat een goede leerkracht niet perse ook passie hoeft te hebben, als je maar goed lesgeeft. Wat denkt u?

Na de cursus over bevlogenheid van Jessica van Wingerden e.a. eerder in dit jaar, heeft Dyade ook een boekje uitgebracht met de titel "Passie, energie, prestatie" Kort gezegd vertelt het ons, dat bevlogen medewerkers werken met passie en energie en zij leveren betere prestaties. Dat betekent niet, dat je zonder passie en energie slechte prestaties zou leveren.
Onderwijs is meer dan het het geven van een goede les, die prestaties oplevert. De leerkracht moet meer bezitten dan alleen een goede les kunnen geven. Ik durf zelfs te beweren, dat als je niet meer bezit dan dit, je niet zo ver komt. Invoelend vermogen, de omgang met de kinderen, het aanvoelen van hun gevoelens, het luisteren naar kinderen en ouders, het volgen van kinderen, het zien als hun gezicht blij staat of bedrukt zijn allemaal belangrijke competenties die je als leerkracht niet allemaal even goed hoeft te bezitten, maar je moet er zeker voor openstaan. Je moet het verlangen hebben om kinderen te begrijpen. Je passie ligt in de sociale vaardigheden van kinderen, van kinderen onderling, van hun belevingswereld, zoals we jaren geleden al zo mooi zeiden.
Natuurlijk kun je een hooggeschoolde leerkracht van misschien wel academisch niveau voor de klas zetten, maar de interpersoonlijke kenmerken en pedagogische kwaliteiten zijn minstens zo belangrijk, zo niet belangrijker. Als ze een kind zich veilig voelt, zich gehoord voelt, gewaardeerd wordt door zijn omgeving waarin de leerkracht een hele belangrijke rol speelt, gezien wordt door diezelfde leerkracht als een gelijkwaardig mens met unieke kenmerken, dan komen die prestaties ook wel. 
En dan moet er natuurlijk ook een goede les worden gegeven en een goede prestatie worden neergezet. 
Dat maakt de titel van het boekje van Jessica van Wingerden ook zo mooi. Eerst de passie, de liefde voor het vak, dan overstroomt de energie vanzelf en waar je aandacht aan schenkt groet. Vervolgens komen we dan bij de prestatie.
De aandacht voor opbrengst gericht werken is dan ook niet fout, maar we moeten oppassen met de insteek die we maken. Goed lesgeven is belangrijk, de instructie doet ertoe. Maar allereerst is die persoon voor de klas en de interactie van leerkracht met leerlingen van belang. De interpersoonlijke relaties staan voorop, dan volgt de rest - die we kunnen aanleren - vaak vanzelf.
U luistert toch ook geboeid naar iemand die u persoonlijk raakt, die bruist van enthousiasme en energie en u meer ligt? Vervolgens luistert u beter naar wat hij of zij te vertellen heeft en vindt u het ook nog mooi meegenomen als de inhoud ook interessant is.

Schoolleiders zijn ook gewoon mensen

Een schoolleider of directeur leidt een school. Hij of zij is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen in de hele school. Zowel onderwijskundig als financieel, beleidsmatig en organisatorisch. Je bent een soort duizendpoot. Toch is een schoolleider ook gewoon een mens binnen een organisatie. Ieder mens is een medewerker van die organisatie. Elke medewerker heeft zijn eigen verantwoordelijke rol.

Ruim twee jaar mag ik me schoolleider noemen. Het klinkt heel wat, maar ik ben ook maar gewoon een mens met talenten en gebreken, met positieve en belemmerende factoren, met opbeurende en mindere kwaliteiten. Wat maakt iemand nu een medewerker met een specifieke taak, een eigen rol of een andere functie?
Met een vracht aan ervaring in mijn rugzak als groepsleerkracht, RT-er(remedial teacher), ICT-er(ICTcoördinator  en IB-er(intern begeleider) en met een portie intrinsieke motivatie kom je al een heel eind. Daarbij vul je ook een stukje levenservaring en ben je bereid om verder te kijken dan je neus lang is. Wat is er nog meer in deze wereld? Wat kan ik doen om de school nog meer op de kaart te zetten? Hoe kan ik zorgen dat de kwaliteit van de leerkrachten op peil blijft en verder ontwikkelt? Waar staat de school en hoe krijgen we die een stap verder?
Zo moet je jezelf ook blijven ontwikkelen. Meegaan in het digitale tijdperk, meegaan met allerlei ontwikkelingen, de schoolresultaten, maar niet minder de schoolsfeer en het werkplezier in de gaten houden. Communiceren intern en extern. Zelfstandig blijven opereren. Samenwerken met anderen.
Door bij te blijven zul je ook buiten de muren van de school moeten blijven kijken. Verruim je blik. Hoe doen andere scholen het? Deel ideeën met collega-directeuren, stel vragen, zoek dingen uit en denk verder buiten de kaders ofwel out of the box.
Zo was ik gisteren op een Conferentie van schoolleiders van CNVO, of eigenlijk CNVS. Een ontmoeting van andere schoolleiders, bouwcoördinatoren en andere bestuurders, waarin opleidingsgericht leidinggeven en co-teaching  ter sprake kwam, maar waar ook gelegenheid was om elkaar te ontmoeten. 
Zo was er een directeur met een school met 800 leerlingen. Wow, hij deed het al vanaf 1990, dus flink ervaren, maar zeker niet verstoft of berustend in zijn werk. Hij vertelde enthousiast over allerlei ontwikkelingen die gaande zijn, zichtbaar genietend. Hij keek ernaar uit dat er een klas met Ipads of tablets aan het werk zou gaan. Kijk, dat alleen al inspireert. Verder kijken. Nieuwsgierigheid tonen.
Knap om te zien hoe hij een school met 800 leerlingen leidt. Ik ben vergeten te vragen of ik eens een keer bij hem op school zou mogen komen kijken.
Zo heeft onze eigen school er zo'n 150, maar gaat wel veranderen. Een groeiende school. Daarin zie ik nu al verschillen ontstaan. Naarmate een school groter wordt ontstaan er andere communicatielijnen, andere verantwoordelijkheden en nieuwe rollen. Daarbinnen is het de kunst om als schoolleider weer een nieuwe rol aan te nemen, waarin je anderen meer verantwoordelijkheid geeft. Vertrouwen en autonomie bij leerkrachten in hun klas, maar ook bij de verschillende commissies. Verantwoordelijkheid bij bouwcoördinator en IB. Het zijn allemaal taken en rollen die verschuiven. De kunst is, om wel te zorgen dat mensen gemotiveerd blijven, geïnspireerd blijven, ja zelfs bevlogen blijven. Want het onderwijs blijft een geweldig vak. Of je nu een lesgevende, coördinerende  ondersteunende of leidinggevende taak hebt als medewerker van de schoolorganisatie, iedere functie/taak/rol is belangrijk. Het belangrijkste is, dat jij je prettig voelt in de rol die van jou wordt verwacht en die jij dus moet vervullen. 
Heel veel inspirerend werkplezier met passie, energie en bevlogenheid! En dan maakt het niet uit in welke rol je dat doet.

Gelukkig werken.

In het blad ZorgPrimair, dat ik in bezit krijg door het vakbondsblad van CNVO, stond een stukje over een praktisch boek met als tweede titel, "versterk je persoonlijk leiderschap". Het eerste deel van de titel is "Gelukkig werken". Geschreven door Onno Habsburger en Ad Bergsma. Het mooie van dat eerste stuk van deze titel is, dat het op verschillende manieren gelezen en geinterpreteerd kan worden.

'Gelukkig werken' kun je met verschillende intonaties ten gehore brengen.

1. Gelúkkig werken. Wanneer je het achter elkaar zegt en de nadruk op gelukkig legt, denk je aan fijn werk, waar je gelukkig van wordt. Iets waar je plezier aan beleefd en wat ook nog resultaat boekt waarschijnlijk. Dat maakt immers gelukkig.

2. Gelukkig ... werken. Wanneer je een rustpauze neemt tussen het eerste en het tweede woord, komt automatisch de nadruk te liggen op werken. Fijn dat je mag werken. Goed dat je werk hebt, deel uitmaakt van het arbeidsproces.

3. Gelukkig werken, zoals de schrijvers het hebben bedoeld is misschien nog iets dieper: we moeten denken aan de woorden leuk, zinvol, geluk en energie. Het doet mij denken aan de cursus 'bevlogenheid in het onderwijs'. Er ligt inspiratie aan ten grondslag.

Zijn wij gelukkig in ons werk? Kunnen we het voor elkaar om er gelukkig in te zijn/worden? Hoe gelukkig zijn we in ons werk met onze collega's?

Er kunnen periodes zijn, waarin je minder gelukkig bent in je werk. Dat kan allerlei oorzaken hebben, ook oorzaken die buiten het werk kunnen liggen. Maar binnen het werk kun je denken aan de relatie met de baas, je collega's, het soort werk, de zinvolle betekenis die het werkt geeft, maar vooral ook hoe je er zelf instaat, hoe je zelf de dingen ervaart, hoeveel invloed je zelf kunt hebben, hoe jij zelf keuzes kunt en mag maken.

Vooral de positieve draai die de schrijvers geven aan dit boek spreekt mij aan. Daarbij is zelfkennis de sleutel. Herken je eigen kwaliteiten en je passie. Wie geluk ervaart in het werk is leergieriger, creatiever, productiever, zelfverzekerder en beter bestand tegen veranderingen en stress.

Het boek heb ik inmiddels besteld.
Ik ben erg blij en gelukkig met mijn werk in het onderwijs, met deze collega's, binnen deze werkkring. Ook al heb ik nog veel te leren, ik kan gelukkig werken!

Bevlogenheid

Een cursus "bevlogenheid in het onderwijs" (o.l.v. drs. Jessica van Wingerden) heeft mij als leidinggevende weer aan het denken gezet. Hoe kan ik medewerkers bevlogen laten werken? Hoe kan ik zorgen dat er genoeg inspiratie en motivatie is, zodat medewerkers bevlogen werknemers zijn/worden en blijven? Hoe kan ik de mensen laten genieten?

Bevlogenheid heeft het werkwoord vliegen in zich. Vleugels hebben suggereert dat iets soepel en makkelijk gaat. Iemand die naar zijn zin heeft in zijn werk, doet het met plezier. Als je met plezier werkt zal men ook beter presteren.

In het onderwijs is een tendens gaande van minder plezier, werkdruk, pieken, en ga zo maar door. Veel leerkrachten zitten in een negatieve spiraal. Ze kunnen niet meer genieten van kinderen, van het feit dat zij er toe doen, van het kind dat centraal staat of van die leuke les op het digibord. Menig leerkrachten struikelt over die lastige ouder, de administratieve rompslomp, de vergaderingen, de extra taken en de lange dagen. En dan hebben we het nog niet eens over het gedrag van een aantal leerlingen.

Het onderwijs is bij uitstek een vak dat je vanuit passie en energie kiest. Die energie moet behouden blijven. Waar krijg je energie van? Wat kost je energie?

Het is goed om die balans eens in kaart te brengen. Zet het in een schema en kijk eens wat jou energie kost en wat jou energie oplevert. Maar misschien moet je ook eens bekijken hoeveel tijd je kwijt bent met bepaalde taken? Komt dit overeen met wat het aan tijd moet kosten? Kun je er iets aan doen? Wat zit nog in jouw cirkel van invloed?

Is het erg als je meer tijd kwijt bent dan je had gepland? Als iets leuk is om te doen, vind je dat vaak niet erg. Als er een ouder het 10 minutengesprek laat uitlopen, dan vind je dat vervelend.

Waarom heb je het vak leerkracht gekozen? Wat vind jij leuk aan het werk in het onderwijs? Waar heb je vandaag van genoten? Welke leerling herinner jij je van de afgelopen week? Met welke collega heb je pas nog gelachen? Wat heb je deze week bereikt? Dus eigenlijk eerst alle stimulerende factoren eens in kaart brengen.

Dan zijn er natuurlijk ook energievreters. Breng ook deze eens in kaart en bekijk eens kritisch hoe erg deze energievreters zijn. Bekijk vervolgens ook eens of er bepaalde energievreters op een andere manier gedaan kunnen worden. Zouden er andere oplossingen zijn? Zijn er collega's die ook deze ervaring hebben, of misschien juist niet en kan deze collega jou helpen?

Bekijk dan met name ook in het onderwijs eens of het aantal uren wel klopt. Je hebt immers ook veel vakantie, waardoor je je overuren weer kunt opnemen. Bekijk de feiten en probeer een andere aanpak als iets niet bevalt.

Geniet vervolgens van de mooie dingen en deel dat met anderen. Geniet van jouw succesjes, van het leuke knutselwerkje, van de leerling die de breuken snapt, van de kleuter die zelf zijn jas aan kan trekken en van de ouder die nu luistert naar jou als leerkracht.

Dan is het onderwijs zo'n mooi boeiend vak! Vooruit met de ontwikkeling. Vooruit met de kennis. Kijk naar de kinderen. De vleugels komen. We vliegen! Op weg naar veel inspiratie, motivatie, passie en positieve energie. Op weg naar bevlogenheid in het onderwijs. Wat een geweldig beroep.