Bijzondere mensen 1

Bijzondere mensen zijn mensen die in je eigen leven veel hebben betekend. Voor mij zijn dat mensen die een groot deel van mijn leven hebben meegereisd tijdens mijn levensreis.

Allereerst kom je dan bij mensen, die het eerste stuk van mijn leven bij mij waren. Dat zijn mijn lieve ouders, waarvan mijn vader(89) hier staat afgebeeld, en mijn broers en zussen.
Als jongste in een gezin van 6 kinderen krijg je van huis uit al een heleboel mee. Een van de dingen die ik heb meegekregen is liefde. De warmte die ik heb meegekregen ervaar ik nog elke keer als ik even langskom. Ik hoop die liefde en warmte weer te delen met mijn omgeving, een lieve man en vier vrolijke gezonde kinderen.
Ook het geloof is een onderdeel dat ik heb meegenomen in mijn levensreis. De verbintenis, het verhaal van het wonderbaarlijke leven en de verhalen van Jezus passen ook nog in het leven van nu. Het geeft mij kracht om dingen een plek te geven, al heb ook ik - met mijn nuchtere verstand - weleens twijfels.
Maar er is nog meer bagage. Misschien hoort dat wel bij de hoop. De toekomst is het uitkijken naar dingen die je wilt gaan bereiken, die je wilt kunnen, die je wilt doen. Die toekomst heb je niet altijd in de hand. Deels kun je er wel een draai aan geven en leren omgaan met de dingen die we meemaken. Ons ouderlijk huis heeft ook zo zijn dingen gekend, die niet makkelijk zijn. Moeilijke momenten, verdrietige gebeurtenissen, ze komen op ieders levenspad. De kunst is om dit een plek te geven, erover te blijven praten, maar vooral niet gaan sippen. Kijk vooruit en geniet van de mooie dingen, die er wel zijn. In dat laatste heb ik een levend voorbeeld in mijn moeder. Opgewekt en positief, al kan ze soms ook best kritisch zijn.
Naast het gedeelte dat ons overkomt, zijn er ook dingen als "keuzes maken". Daarin hebben we zelf invloed. Keuzes maken doen we eigenlijk elke dag. Eet ik vandaag lekker makkelijk pizza of toch een gezonde maaltijd? Ga ik met die studie beginnen of ben ik tevreden met deze baan? Wij maken voortdurend keuzes en hebben anderen daarbij nodig om een mening te vormen en een goede keus te kunnen maken. Mensen die zeggen dat ze altijd zelf beslissen hebben vaak niet in de gaten hoe zij worden beinvloed door reclame, mode, televisie, gespreken op verjaardagen, etc. We worden continu blootgesteld aan waarden en normen, waarin we bepaalde dingen denken en zeggen.
Mijn ouders hebben ons altijd gestimuleerd om te gaan leren, daarmee kun je verder komen. Gestimuleerd is het goede woord, want zij hebben ons nooit gedwongen.
En zo ben ik in de eerste jaren gevormd door voral mijn ouders, waar ik nog met alle plezier een kopje koffie kom drinken . Maar ... dan heb ik het geluk dat ik nog van twee geestelijk gezonde mensen op leeftijd kan genieten.

Met hoofd, hart en handen

Het onderwijs vraagt om meer, dan alleen leerstof en kennis. Het vraagt om een bepaalde attitude van de leerkracht, die met hart en ziel les geeft en kinderen stimuleert en begeleidt.

Onderwijs is kennisoverdracht. Zo was het vroeger en zo is het nu. Maar onderwijs bestaat niet alleen uit kennisoverdracht, al lijkt dit misschien de grootste taak. Het is veel meer dan dat.
Naast de kennis vraagt het onderwijs ook om afstemming. Een leerkracht zal zich moeten verdiepen in die leerling. De kennis zal bij het ene kind op de ene manier gaan en bij een ander kind weer op een geheel andere manier. De een zal sneller leren, anderen zullen via beeldmateriaal makkelijker leren en  sommigen hebben veel herhaling nodig. Ieder kind heeft zijn eigen onderwijsbehoefte, zijn eigen manier om zich dingen eigen te maken en zich verder te ontwikkelen. In het kader van handelings gericht werken een term die heel vanzelfsprekend is geworden.
Het vraagt van de leerkracht een flexibele houding, een bepaalde attitude, die leerkrachten zichzelf eigen kunnen maken. Een leerkracht leert ook dagelijks van zijn handelen. Samen met andere leerkrachten, de intern begeleider en de directeur kan het zijn lesgeven en zijn handelen onder de loep nemen en steeds weer verbeteren. Het is goed als een leerkracht kan reflecteren op zijn eigen gedrag. Welk effect heeft mijn manier van lesgeven op dit kind?
Onderwijs is ook de maatschappij in het klein. Een mini-samenleving waarin geleerd en gedeeld wordt, waarin gepresenteerd en gelachen wordt, waarin sociale competenties een belangrijke rol spelen. Kinderen moeten leren omgaan met de ander. Samen leren, samen communiceren, samen spelen en samen ontdekken. Maar ook samen oplossen, elkaar helpen, ruzies oplossen of samen verdriet hebben.
Onderwijs geef je met hoofd, hart en handen. Het hoofd gebruik je voor de kennis en dingen (aan) te leren. Het hart gebruik je voor de liefde van de medemens en de sociale vaardigheden. De handen gebruik je om te oefenen en om de geleerde dingen te doen, maar ook te laten zien hoe je vrolijk of verdrietig bent. Samen vrolijk zijn of elkaar troosten in het verdriet.
Onderwijs kun je daarom niet vangen in alleen CITOscores. Onderwijs is veel breder. Enerzijds de afstemming, anderzijds een prettig pedagogisch klimaat.
Onderwijs maak je samen, met hoofd, hart en handen.

Pesten en plagen

Pesten mag niet, plagen mag wel. Maar wat is nu het verschil? Wanneer wordt plagen pesten? Wanneer moet je aan de alarmbel trekken? Is dat omdat je merkt dat je gepest wordt? Ben jij misschien iemand die zelf pest? Is er iemand anders die gepest wordt? Vertelt iemand aan jou dat er wordt gepest?

Plagen is gelijkwaardig. Niemand is de baas. De ene keer plaagt de een, de andere keer plaagt de ander en het blijft iets wat grappig is voor beiden.
Pesten is niet gelijkwaardig, er is iemand de baas. De pester wil de baas zijn.  Vaak kijken anderen tegen hem/haar op. Het is iets wat herhaaldelijk terugkomt. Dezelfde pester en dezelfde persoon die gepest wordt. De pester wil gemeen zijn, iemand pijn doen of dingen kapot maken. Het gepeste kind vindt het niet grappig, voelt zich alleen, verdrietig en soms zelfs bang.
Als kind op de lagere school ben ik gepest. Dat zit er nog steeds diep in. Een nare ervaring, waarbij je gedurende een langere tijd het onderspit delft. Je wordt gekleineerd. Er worden lelijke dingen gezegd. Je moet bepaalde dingen doen.  Soms mocht ik meedoen en een andere keer ineens weer niet. 
Dat heeft impact. Mijn ouders wisten ervan, ze probeerden mij sterk te maken door adviezen van de zijlijn te geven. Toen bestond er nog niet zoiets als een pestprotocol. Er waren geen praatgroepen of een cursus weerbaarheid.
Het heeft mij wel gevormd wie ik nu ben. Je leert o.a. inschatten. Je leert iets over anderen. 
In Trouw vandaag stond een artikel over het feit dat weerbaarheidscursussen helemaal niet altijd zo goed zijn voor kinderen. Ouders willen graag dat kinderen van zich afbijten, maar vaak is het beter om zelf te leren met de wereld om te gaan. Leer dat anderen weleens iets vervelends kunnen zeggen en haal je schouders op. Misschien zijn ze wat uit hun doen. Misschien hebben ze vandaag een slecht humeur. Maak er geen halszaak van.
Is een pestprotocol wel nodig? Het maakt mensen bewust van wat er kan spelen. In dat opzicht is het prima. Maar moeten we alle mensen die ermee te maken hebben nu daadwerkelijk optrommelen? Is het niet beter om het kind in kwestie sterk te maken en de pester bewust te maken wat hij/zij doet?
Misschien hebben mijn ouders het dan toch niet zo slecht gedaan. Tips geven langs de zijlijn en het kind zelf leren hierin een weg te vinden. Daar hebben we helemaal geen protocollen voor nodig. Inspelen op de situatie lijkt de beste weg.

Haren in de war

Als je haar maar goed zit. Het is immers belangrijk hoe jouw kapsel eruit ziet. Lange blonde haren, een mooi kaal hoofd, steile donkerblonde haren of een mooie krullenbol. Elk kapsel heeft zijn charmes. Maar daar gaat het hier niet alleen om. Het gaat ook over het plaatsje Haren, waar een poosje geleden een feestje werd aangekondigd via Facebook.

Elk kapsel heeft zijn eigen aandacht nodig. Een kaal hoofd moet je regelmatig bijhouden, bijna dagelijks, om het mooi kaal te houden. Steile haren moet je keurig recht knippen, krullen moet je soms bewerken met mousse en grijze haren wil je misschien wel verven. Ieder haartype zijn eigen behandeling en aandacht.
Dat geldt ook voor de mensen in het plaatsje Haren. Ook daar heeft elke situatie een andere aanpak nodig. Bij veel mensen, duidelijke regels, bij veel bezoekers, bij elke ingang iemand die controleert, bij een feestje, genoeg eten en drinken, bij een uitstapje, een grasveld met een band.
Het lastige in beide situaties is, dat je soms niet weet wat het gaat doen. Je kunt niet alles van te voren inschatten. Stel, je hebt je haar blond geverfd en je wilt er weer meer kleur in hebben. Dan kan het zomaar voorkomen dat het oranje wordt, of groen. Je weet van te voren de reactie niet.
Het zelfde geldt voor de facebook-vergissing van het vinkje van het verjaardagsfeestje in Haren. Men wist niet wat er ging gebeuren, dus je kunt het niet altijd voor zijn.
Achteraf kun je bij zo'n oranje haarkleur in je haar met je handen in je haar zitten. Je haren te bergen laten rijzen en er zelfs letterlijk, maar zeker figuurlijk grijze haren van krijgen. Maar je haar zit netjes, het is niet in de war, je hebt het netjes gekamd of geborsteld.
Ook dat geldt voor het verhaal in Haren. Mensen zitten daar met hun handen in het haar en men krijgt grijze haren van wat er is gebeurd. Het is een puinhoop. Alles in de war, kapot en vernield. Ik wil geen wijzende vingers, laat de haren te bergen rijzen. Want Haren is echt in de war. Daar kan geen borstel tegenop, daar hebben we bezems voor nodig. 

Agenda

Heb je je agenda bij je? Dan kunnen we een afspraak maken. Heb je de agenda bij je, dan kunnen we beginnen met de vergadering. Heb je de agenda gezien, op woensdag is er een kijkavond.

Het woord agenda stamt uit het Latijn, en betekent vrij vertaald: 'dat wat te doen is'.
In een schoolagenda of een agenda voor een heel kalenderjaar schrijf je afspraken en houd je alles bij wat je moet doen. Je huiswerk bijvoorbeeld. Of het oudergesprek dat gepland staat. Een rooster of een afspraak met de tandarts. Het staat - meestal met de tijd erbij genoemd - op de goede datum en dag.
De agenda voor een vergadering geeft weer welke punten er besproken moeten worden, dus wat er te doen is in de vergadering. Of dit nu een teamvergadering, een ICTvergadering of een buurtvergadering is, er is duidelijk wat er te doen is.
Een agenda kan ook een overzicht van activiteiten zijn. De agenda van de muziekschool bijvoorbeeld. Alle data waarin duidelijk is wat er op die dag in de muziekschool te doen is.
Interessant wordt het als we het hebben over een dubbele agenda. Een verborgen agenda bevat dingen die niet formeel zijn afgesproken. Het is informeel beleid tussen bepaalde personen of organisaties. Personen of organisaties kunnen zo een eigen (verborgen) agenda hebben. Het is niet duidelijk voor iedereen en het staat vaak niet op papier.
Over het laatste: een digitale agenda is vaak ook niet zichtbaar op papier, maar op de computer, de mobiele telefoon of de iPad. Zo kun je bijvoorbeeld via Google een Agenda delen met elkaar. Makkelijk.
Dus dat wat te doen is, staat wel of niet vermeld op een agenda.
Toch is de verborgen agenda iets dat niet zichtbaar is, iets tussen verschillende mensen of organisaties, maar heeft ook nog een subjectieve bijklank. De agenda op papier, in de krant of op de computer is een zakelijk instrument om de zaken op een rijtje te krijgen. Feitelijk controleerbaar. Die verborgen agenda blijft iets vaags, het kan positief of negatief zijn, het heeft een lading. Er zit iets aan vast. Iemand heeft er een bedoeling mee.
Voordat er een verborgen agenda is, is er vaak een dubbele agenda. Twee partijen hebben iets bekokstoofd en moeten allebei met hun verhaal naar de achterban. Om beiden met een mooi verhaal te komen kunnen ze een dubbele agenda hebben. Zo wordt de dubbele agenda als ontsnapping gebruikt. Wanneer niet alles bespreekbaar is, en de dubbele agenda wordt als truc gebruikt, hebben we het over een verborgen agenda. 
Het klinkt allemaal ingewikkeld, maar doen wij dit niet allemaal weleens om zaken in goede banen te leiden? Een vader en een moeder die samen iets bespreken waarvan de kinderen niet altijd weten hoe de vork in de steel zit? Soms om te zorgen dat iets nog iet weten. Soms om hen te beschermen. Soms om een verrassing nog even achter te houden. En soms in het belang van bepaalde personen of zaken.
Toch vind ik openheid van zaken belangrijk. Eerlijk zijn, bespreekbaar maken, ervoor gaan, desnoods naar oplossingen zoeken. Dat is niet altijd de makkelijkste weg. Maar weglopen voor dingen kan nog erger zijn. Soms hebben dingen hun tijd nodig, dan is het goed om even te laten rusten, maar verberg het niet. Verstop het niet. Geen struisvogelpolitiek.
Tja, dan moeten we nu maar weer eens nadenken wat er op de volgende agenda van de vergadering komt. Laten we eens in onze agenda kijken op welke datum die staat. Dan kijk ik het jaaroverzicht of de agenda nog even na welke activiteiten er nog gaan plaatsvinden.
Weet wat je te doen staat: Vergeet je agenda niet! 

De mens van het jaar

De verkiezing van "leerkracht van het jaar" wordt elk jaar, begin oktober, gehouden in de onderwijsweek van het jaar. Deze bijzondere spectaculaire week is net voorbij en uit een aantal genomineerden is er weer een leerkracht van het jaar verkozen. Fantastisch om een leerkracht in het zonnetje te zetten.

Elk jaar wordt in mei moederdag gevierd. Alle moeders in het zonnetje, prima. Elk jaar is er ook secretaressedag. De secretaresse wordt extra gewaardeerd. Elk jaar vieren we in juni vaderdag, alle vaders straken in hun stropdassen. Het is elk jaar de dag van de schoonmakers. We kennen ook de dag van de arbeid. Natuurlijk kennen we ook dierendag en Koninginnedag.
In de afgelopen tijd zijn er steeds meer van dit soort aandachtsdagen ontstaan. De warme truiendag, de dag van de duurzaamheid, de dag van de landbouw, de dag van de zorg, de dag van de scheiding, en ga zo maar door. 
Elke dag is een bijzondere dag. Elke dag is er wel een gelegenheid, een beroepsgroep of een speciale beroepsgroep die het verdient om in het zonnetje te worden gezet. Daar is niks mis mee, al gaat de bijzonderheid er wel een beetje af.
In het onderwijs vindt men het belangrijk om een bijzonder prominente leerkracht, eentje die misschien meer aandacht verdient dan alle anderen in Nederland, extra in het zonnetje te zetten door hem te verkiezen tot "leerkracht van het jaar". Net als mensen die een lintje krijgen van de Koningin kunnen leerkrachten worden voorgedragen.
Toch moet mij van het hart dat er in heel onderwijsland genoeg pareltjes te vinden zijn. Anderzijds zijn er ook mensen die toch wat minder stralende capaciteiten bezitten als leerkracht, maar wellicht erg behulpzaam zijn of een ander talent hebben. Het is de manier waarop 1 pareltje ineens in de schijnwerpers staat. Ik heb het zelf weleens geregeld en allerlei leerkrachten en ouders gemobiliseerd en het voor elkaar gekregen om een leerkracht te nomineren. Dat is op zich niets bijzonders. De goede leerkracht, die het verdiende om die mooie waardering te krijgen, trok zich vrijwillig terug, ze wilde die schijnwerpers niet.
Ieder mens, iedere leerkracht, iedere docent heeft kwaliteiten. Lesgevende capaciteiten, instructiekwaliteiten, kwaliteiten op het gebied van geduld, ICTkwaliteiten, en noem maar op. Ieder mens is uniek. Iedere leerkracht verdient het om eventjes leerkracht van het jaar te zijn, is daar nu echt een zeer subjectieve verkiezing voor nodig? Geldt dit overigens niet voor ieder beroep? Iedere werknemer? Iedere vrijwilliger? Iedere oppasoma? Iedere conciërge? Iedere huismoeder die op school extra helpt? Ieder mens verdient een podium. Daarvoor hebben wij geen verkiezing nodig. Die verkiezing mag van mij worden afgeschaft, ook al gun ik het diegene van harte. Maar volgens mij is ieder mens is uniek, en is dus ieder mens elke dag "mens van het jaar". Gefeliciteerd en geniet ervan!