De knoop en de vlinder

Ken je dat unheimische gevoel? Niet helemaal jezelf zijn. Een knoop in je maag hebben of een vlinder in je buik voelen. Of soms zelfs met een steen op je maag lopen. Ook al kriebelt af en toe die vlinder, de knoop of die steen lijkt het te winnen. Onderwijs is zo’n mooi vak, maar soms ook even niet. Je beleeft en ervaart. Je maakt keuzes en ontmoet mensen. Je doet je best. Het voelt goed of even niet.

Een Rennie zou verlichting kunnen geven, maar meestal grijp ik naar de Paracetamol of soms Ibuprofen. Het werkt soms wel, soms niet. Een placebo-effect sluit ik niet uit.
Wat is er aan de hand? Het gaat goed of even niet. Het voelt goed of even niet. Dat zijn twee verschillende dingen. Is het een feit of een mening?

De ECHA*(1 -studie is een pittige tocht. Scriptie schrijven. Schrappen. Zoeken. Engels lezen. Tijdens deze tocht, maar ook in andere situaties zie ik mezelf nu even in de Leerkuil (Dweck, 2017). Een nieuwe omgeving, een andere vraag, afstemming, in kaart brengen van de situatie, het kost allemaal tijd en energie en geeft nog niet het beeld wat ik voor ogen heb. Ik weet het, de eerste 100 dagen zijn nog niet voorbij. Even geduld dus. Die knoop hoort erbij.

Ik ben een doener en zie graag praktisch hoe een en ander ingezet en uitgevoerd kan worden. Ik houd van mensen, en nog meer van kinderen. Als ik hen zie floreren, begint het van binnen te fladderen. Ik voel het in mijn buik. Hoe krijgen die kinderen het onderwijs waar ze recht op hebben? Vele factoren liggen daaraan ten grondslag. Bedenk dat we altijd terugvallen op 'wat heeft dit kind in deze situatie met deze ouders op deze school in de groep bij deze leerkracht nodig?' (Pameijer en Beukering, 2017) Die vraag blijkt niet altijd even makkelijk te zijn. Maar wel essentieel.

De uitgangspunten van handelingsgericht werken kan ik zo leggen op mijn eigen leerweg in een nieuwe werkomgeving. Doelgericht werken, transactioneel (wisselwerking en afstemming), onderwijs- en opvoedingsbehoeften staan centraal, de leerkracht en de ouders doen ertoe, positieve aspecten benutten, constructief samenwerken, systematisch en transparant. Niet in een bepaalde volgorde. Het een is niet belangrijker dan het ander. Transactie. Afstemming. De situatie vraagt om aandacht en afstemming. Een nieuwe omgeving vraagt andere dingen. Een andere situatie vraagt een andere aanpak. Andere mensen hebben andere regels.

Natuurlijk moeten we dit in een breder verband zien. Het gevoel erbij te horen, gewaardeerd te worden, als zelfstandige individu te kunnen functioneren, zien we terug in de basisbehoeften relatie, competentie en autonomie (Stevens, 2008). Waarschijnlijk moet dat gevoel ook nog groeien in een nieuwe situatie. Het voelt alsof je voor het eerst ergens op verjaardagsvisite bent en niemand kent. Wat zijn hier de gewoontes? Hoe spreekt men elkaar aan? Heb ik de goede kleren aan? Wat zeg ik wel en wat juist niet? Afstemming, acceptatie, het aankunnen en weten hoe stuurbaar en leerbaar je bent.
Geduld is een schone zaak.

Dan is de leeruitdaging (Nottingham et al., 2018) een sprekend beeld om mezelf rustig uit die kuil te sjorren. Stapje voor stapje. Knoopje voor knoopje. Zodat het weer gaat fladderen en vlinderen. En dat komt gewoon goed. Want ...

Het is kerstvakantie. Tijd om de balans op te maken en zelf weer in balans te komen. Dan gaan de vlinders vanzelf weer fladderen.

Literatuur
Dweck, C. S. (2017). Mindset, de weg naar een succesvol leven (6e ed.). Amsterdam, Nederland: B.V.Uitgeverij SWP.
Nottingham, J., Hattie, J. A. C., Adrian, R., Kokee, S., & Ampersand Text & Translation (Voorburg).
(2018). De leeruitdaging: diep leren in de Leerkuil. Rotterdam: Bazalt Educatieve Uitgaven.
Pameijer N., van Beukering T., Schulpen Y. & Van de Veire H, Handelingsgericht werken op school, Acco, Leuven, 2007
Stevens, L. (2008). Leraar, wie ben je? (1ste editie). Apeldoorn: Maklu.

*(1 ECHA = European Council for High Ability