
N.a.v. een blog "Afstemming in het kleuteronderwijs" van mijn goede vriendin Esmeralda, die een blog bijhoudt over de gezonde omstandigheden op het werk, wil ik even reageren op al die kleuterjuffen uit het artikel dat zij aanhaalt: "Kleuterjuf vindt werk niet leuk meer" (uit P&O Actueel).
Om met een paar opvallende kritische kanttekeningen te beginnen:
1. Het aantal kleuterjuffen dat ondervraagd is relatief laag (350).
2. De leeftijdscategorie van de ondervraagde kleuterjuffen is niet bekend, dat kan een scheef beeld opleveren.
3. De opmerkingen uit het artikel lijkt van oudere kleuterjuffen(van de Klos), wat een beeld oplevert, alsof het nu allemaal niet goed meer is.
4. De hele maatschappij ontwikkelt zich, zo ook het kleuteronderwijs.
Ik wil hiermee bewerkstelligen dat ik denk dat niet alle kleuterjuffen/leerkrachten van groep 1 en 2 denken zoals de ondervraagde personen. Je hoort de oudere generatie deze opmerkingen maken, maar ook lang niet alle!
Natuurlijk is de administratieve rompslomp in het hele onderwijs en vele andere beroepen iets wat extra werk oplevert, maar ook helderheid en duidelijkheid verschaft als het gaat om kinderen (of patienten bv.): als het iets mankeert of als er iets bijzonders is gebeurd. Goede registratie en dossiervorming is belangrijk bij het verdere volgen van ieder kind afzonderlijk. Ook de overdracht naar een nieuwe leerkracht is daarbij cruciaal!
Het nieuwe kleuteronderwijs is het onderwijs aan jonge kinderen dat in beweging is, waardoor er nieuwe inzichten komen. De letters die hierbij hun intrede hebben gedaan is niet "gewoon" maar aanleren van letters, maar het op een speelse wijze leren van mondelinge en schriftelijke taal en de klanken die daarbij horen, zodat de kinderen goed voorbereid zijn op hun taak in groep 3, maar vooral een goede basis krijgen in hun verdere leesontwikkeling.
In het (kleuter-)onderwijs kun je op drie verschillende manieren leren, al is een combinatievorm ook mogelijk:
1. ervaringsgericht
2. basisontwikkeling
3. programmagericht
In de groepen 3 t/m 8 zijn de meeste scholen meer programmagericht bezig, maar in kleutergroepen ofwel groep 1 en 2 kan op een ervaringsgerichte(vanuit de ervaringen van het kind) manier lesgegeven worden en eventueel vanuit de basisontwikkeling geleerd worden. Er zijn allerlei ontwikkelings- en leerlijnen, ook in de kleutergroepen. Met de basisontwikkeling in het achterhoofd worden hoeken zichtbaar, beperkte werkplekken, de kleine kring, de beer op de stoel, de observerende en stimulerende leerkracht met pen en papier, etc. Zo kan de kleuterjuf de kinderen volgen en stimuleren in hun sociale en cognitieve ontwikkeling.
Neemt niet weg, dat de afstemming, waar Esmeralda het over heeft, tussen kleuters en de rest van de basisschool soms toch niet soepel verloopt. Er moet een samenwerking zijn, een geven en nemen vanuit de kleutergroepen, maar ook vanuit de groepen 3 en 4 naar beneden. Hoe kunnen we de basisschool een veilige omgeving bieden waarin elk kind zijn eigen doorlopende ontwikkeling en leerlijn kan volgen.
Als Sharon Dijksma dit ook wil met peuters lijkt me dat prima, dan moet er samenwerking komen tussen peuterspeelzalen en kleuteronderwijs. En ik kan u hier al vertellen, dat die start is gemaakt.
Een breed opgezet gebouwencomplex met daarin peuteronderwijs, basisonderwijs en de mogelijkheid tot overblijven of opvang kan voor kinderen een rustige jeugd geven en een veilige plek bieden. Maar laten we vooral niet vergeten dat ze kennis moeten maken met de wereld daarbuiten.