On(der)wijs

Welkom op de pagina van onwijs onderwijs. Waarom onwijs? Onderwijs is boeiend en inspirerend, kinderen zijn uniek, elk kind is er een met een aparte gebruiksaanwijziging, elk kind heeft recht op zijn eigen onderwijsbehoefte in zijn eigen omgeving. Raakt u ook al in een flow van bevlogenheid? Op deze blog vindt u allerlei verhalen, beschouwingen en leuke anekdotes over het basisonderwijs in het algemeen. In het bijzonder over de mensen die hier direct of indirect mee te maken hebben: leerkrachten, kinderen, ouders, directeuren, (G)MR-, oudercommissies, ondersteunend personeel en externe instanties, die hiermee te maken hebben.







Veel plezier!







woensdag 26 januari 2011

Onbevangen

Naast de andere werkzaamheden op school, heb ik op woensdag een groep 1/2. Een lekker stel bij elkaar.
Leeftijden varieren van net 4 tot bijna 7 jaar.
De een goed in luisteren, de ander goed onderricht en een derde weer een goede letterkennis.
Toch hebben juist deze kinderen iets waar wij als volwassenen jaloers op kunnen zijn: onbevangenheid.
Zij zien geen gevaar, hebben vertrouwen in jou, spelen hun eigen fantasiespel, hebben geen benul van de tijd, hebben plezier, zijn overal in geinteresseerd, willen leren, willen ontwikkelen, willen heerlijk spelen.
Zo geniet ik zelf dan ook weer van deze leeftijd en kan hierin zelf ook plezier hebben. Neem nu bijvoorbeeld een luidzingende altijd vrolijke knul, een kroelende knuffelende meid, een gemotiveerde steeds beter pratend meisje, een ondeugende, humoristische jongen, een stil, maar o zo slim jongetje en ga zo maar door. Stuk voor stuk allemaal kinderen waar al een compleet mens in zit, maar die toch zo heerlijk van dit leven genieten, het ritme van de dag leren, een woordenschat opbouwen, begrippen leren via allerlei thema's en cijfers en letters leren. Heerlijk om al die onbevangen mensen zo te kunnen begeleiden. Wat een bofkont ben ik, dat ik elke week weer even mag genieten van deze onbevangen wezentjes en weer even kind mag zijn tussen hen.

zondag 23 januari 2011

Flow

Gisteren zat ik op de tribune te kijken naar een basketbalwedstrijd van mijn dochter. Tijdens die wedstrijd zie je dat het in sommige perioden beter gaat en bijvoorbeeld het derde kwart alles mis gaat. Gelukkig hebben de dames de wedstrijd toch nog met 4 punten gewonnen.
Je ziet dat als het goed gaat, de spelers in een flow raken, net alsof ze een energieshot toegediend krijgen ,een gevoel van zelfverzekerdheid bezitten en de adrenaline in de goede banen stroomt. Alles zit mee, er is goed spel en de doelpunten zijn raak. Heerlijk om te zien overigens.
In zo'n flow voel je je sterk, krachtig, je kunt alles aan, je bent alert en verricht moeiteloos datgene waar je mee bezig bent. Je bent geconcentreerd en presteert op de top van je kunnen. Flow ontstaat door een combuinatie van uitdagingen, de benodigde vaardigheden en toewijding.
Dit zie je terug in het dagelijkse werk op school, in de studie en in de huishoudelijke bezigheden, ja zelfs in contacten met familie en vrienden. De ene keer zie je er als een berg tegenop, de volgende keer kost het je nauwelijks moeite.
Dat heerlijke gevoel van ergens in op gaan en de tijd vergeten merk je ook in de klas, als er lekker gewerkt wordt of als je bezig bent met een geweldig project, waar jij alle energie in wil steken en daar ook zelf weer energie uithaalt. Er komt zo een inspiratie op gang van heerlijk ideeen op doen en steeds enthousiaster worden. De manier waarop je met uitdagingen omgaat, bepaalkt het geluksgevoel.
Maar kun je dit gevoel van buitenaf stimuleren, voeden of opwekken?
Een geluksprofessor zegt dat wij mensen het gelukkigst zijn als we helemaal opgaan in een spannende, moeilijke activiteit waar we van genieten. Dan hebben we een piekervaring, ook wel flow genoemd. En het mooie is: daarvoor hoef je niet op vakantie te gaan om te skydiven, te bungeejumpen of in een snelle achtbaan te zitten. Want flow ervaar het vaakst en het snelst... op het werk, en hier dus: in de school!
Een flow heeft te maken met je eigen gevoel, omstandigheden, omgeving, contacten, middelen,etc. maar we kunnen daar wel een beetje in sturen door de volgende regels in acht te nemen:
1 Bepaal een duidelijk doel.
2 Ontdek de reden waarom je iets wilt creëren.
3 Bedenk een passende uitdaging.
4 Zoek een optimale werkomgeving.
5 Werk in een blok tijd aan één ding.
6 Vermijd onderbrekingen en afleidingen.
7 Leer effectief werken met je gereedschap.
Zelf herken ik hierin op mijn werk voorbeelden, al moet je op school ook veel kunnen schakelen en is punt 4 niet altijd stabiel. Thuis werkend aan de studie werkt dit zeker positief. Kinderen zijn eraan gewend, dat als ik ergens mee bezig ben, heel geconcentreerd daaraan kan werken en er zelfs een bom kan ontploffen naast me zonder dat ik op- of omkijk. Hetzelfde geldt voor het schrijven van een stukje voor deze blog. Afmaken, een bepaalde schwung hebben om ervoor te willen gaan.
Het is dan ook een voorrecht om op een school te werken, waar van alles gebeurt, maar waar er zeker sprake is van een flow. Ook al moet ik het gereedschap (punt 7) nog goed weten in te delen en te organiseren. Waar een wil is, is een weg.

donderdag 20 januari 2011

Weekend, tijd van loslaten!

Het einde van de werkweek: weekend. Omdat ik zelf 4 dagen werk, op vrijdag vrij heb, zou voor mij het weekend nu al begonnen moeten zijn. Het is immers donderdagavond. Natuurlijk is dat enerzijds wel zo, want ik werk van maandag t/m donderdag. Anderszijds is er natuurlijk nog een heleboel te doen. Is het niet het werk (dat nog niet af is, ik moet nog een agenda maken voor de teamvergadering) of de studie (waar nog een verslag ligt te wachten, dat afgemaakt moet worden), dan zijn het wel de huishoudelijke werkzaamheden in een druk gezin (de was stapelt zich telkens weer op en de koelkast is alweer leeg).
Dit weekend zal de aandacht wat verdeeld moeten worden, want tussendoor zijn er ook nog een aantal feestjes.
Allereerst: Morgen wordt onze tweede zoon 18. Een geweldige (bijna) volwassen leeftijd van iemand die ons toch ook nog hard nodig heeft. Maar hij doet nu een opleiding (HALO), gaat zelfstandig daar heen, zoekt een stageplek, regelt een heleboel (eet ook een heleboel, om en nabij de 16 boterhammen op een dag) en heeft een schat van een vriendin.
Morgen is ook mijn broer jarig. Dat zal ook 's avonds nog een een extra gebakje opleveren en wat gezelligheid van familie.
Zondag bereikt mijn moeder, die altijd de zonzijde ziet en een heleboel positieve energie uitstraalt (zou ik iets van haar hebben?) een leeftijd van 86 jaar. Fantastisch om dat met een mannetje of 25 familieleden (kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen) te mogen vieren.
En dan... is het weekend weer voorbij en begint er weer een drukke werkweek vol gesprekken, post, verslaglegging, voortgangsgesprek, klassenbezoeken, functioneringsgesprekken, e-mail, beleidsmaking, inspiratie, vergadering, stukje leesinstructie volgend, interactie, regeling verhuisdagen, een bezoekje aan de NOT, etc. etc.
Nee, ik verveel me niet, maar soms zou een moment van rust wel welkom zijn. Dan is zo'n weekend, ondanks het feit dat deze drie dagen duurt bij mij, eigenlijk te kort. Of zou ik dit weekend dan toch niet goed invullen? Misschien moet ik meer leren loslaten. Morgen is er weer een dag.

vrijdag 14 januari 2011

25 jaar in het onderwijs

Ding dong. Het is kwart over 8 's morgens. Ik ben boven, nog in mijn knalroze flanellen pyjama. Heerlijk warm. Beneden hoor ik Jos zeggen dat er "politie" voor de deur staat. Huh? Politie? Hoor ik dat goed? Ik ben vast nog niet helemaal wakker. Wat zou er aan de hand zijn? Is er weer ingebroken in de straat en komen ze vragen of wij iets hebben gezien? Heeft een van de jongens wat uitgevreten? Schrik. Ze roepen mijn naam. Ik loop naar beneden.
De marechausse staat voor mijn neus met een brief waar mijn naam op staat. Nog steeds een beetje zenuwachtig over wat er aan de hand is pak ik de brief aan, open de envelop en de eerste woorden die bij mij binnen komen zijn "U wordt dringend verzocht...". Verder kijkend gaat er ineens een belletje rinkelen. O, wacht even. Ik begin te lachen. Het is niet waar.
Ik moet me meteen aankleden en meekomen. Niet meer van de schrik, maar wel van de spanning schiet ik gauw in een paar kleren die al klaarliggen. Hup, hup, een borstel schiet door mijn haar. Wat gaat er gebeuren? Mee in een jeep van de marechaussee? Mijn liefhebbende echtgenoot staat te grijnzen, hij was gewoon op de hoogte!
Tijdens de rit naar school stuur ik nog snel even een Twitterbericht en krijg meteen twee reacties terug van mensen die me feliciteren.
Vlakbij de school moeten we nog even wachten tot het tijd is, en dan rijden we met zwaailicht en flink wat alarmerend geluid de wijk van de school in. Ik word uit de auto gelaten, toegezongen en mag door de erehaag van deze lieve kinderen lopen. Nog steeds verbazing alom.
In de aula staat er een stoel klaar. Omdat het koffieochtend is, zijn er genoeg ouders die kunnen meegenieten. Er hangen plakkaten in de school met de tekst: "Juf Hanneke, al heel lang.... juf!" Ja, ik zit precies vandaag 25 jaar in het onderwijs. Leuk natuurlijk, maar dat dit zo zou uitpakken was totaal buiten mijn verwachting. De verrassing is des te groter, als je gehuld in een safaripak en hoed door de school mag banjeren, mag genieten van zingende kinderen, mooie tekeningen, gedichten, bloemen, giraffen en een boek vol mooie verhalen van alle kinderen en collega's in ontvangst mag nemen. Hoe gaaf is het als je net 5 maanden op een nieuwe school werkt en zo fantastisch wordt onthaald en er van de collega's nog een cadeaubon voor een bezoek aan de dierentuin in Emmen is geregeld. Ja, ik mag zelf giraffen gaan voeren. Dit voelt goed. Bewondering voor de ontvangst, het geregel, de geheimhouding(ik had echt niets in de gaten), de cadeaus en het arrangement door de safari. Ik heb echt een superbaan!

zondag 9 januari 2011

Balans

Balans  is een bepaald evenwicht. In een bekende reclame van een zuivelproduct wordt dit op het gebied van eten mooi in beeld gebracht door een pak zuivel te balanceren.
De nadruk op de vakken lezen, taal en rekenen is goed. Resultaten schieten omlaag. De professionals zijn  wellicht niet goed meer op de hoogte. De kennis gaat achteruit. Nederland staat nu ergens op de 10de plaats in de wereld als het gaat om de kennis.
De balans is opgemaakt. Het evenwicht is zoek. Resultaten op het gebied lezen, taal en rekenen blijven achter. Daar moet natuurlijk actie op worden ondernomen. vZeker als je kijkt naar de kennis t.o.v. andere landen. Nederland zakt naar een tiende plaats. Dat kan niet. Nederland doet het slecht.
Is dat zo? Doen wij het slecht? Dat is de vraag. De balans van kennis en vaardigheden ligt nu meer op de vaardigheden. Is Nederland niet veel mondiger geworden door de nadruk op de spreektaal te richten? Zijn we met z'n allen door de komst van allerlei digitale media niet communicatiever geworden?
Er worden presentaties gemaakt, mondelinge contacten gelegd, digitale connecties gelegd en meer gediscussieerd dan vroeger.
Toch is het goed om de golfbeweging nu weer even te verleggen en de kennis van lezen, taal en rekenen onder de aandacht te brengen. Want als die lees-, taal en rekenresultaten naar beneden gaan, gaat straks ook communicatie achteruit, de relaties tussen mensen kunnen hierdoor verstoord raken en zo kunnen er andere problemen ontstaan m.b.t. vaardigheden op het sociale of creatieve vlak.
Betekent niet dat we aan de sociale, muzikale, creatieve, digitale kant niets meer moeten doen. Je kunt deze dingen combineren. De balans moet weer even worden gevonden om de resultaten van de kennisgebieden niet verder te laten dalen en zelfs omhoog te brengen, maar wel zo dat ook de sociale vaardigheden, de creativiteit, de muzikaliteit, de motoriek en de computervaardigheden het niet moeten ontgelden.
Hoe mooi kan onderwijs zijn, door het lezen en cooperatief leren te combineren, door rekenen te laten oefenen op de computer, door muziek en taal met elkaar te verbinden of door met aardrijkskunde een project op te starten waarbij de sociale vaardigheden ook een aandeel hierin krijgen. Mogelijkheden genoeg. Maar we moeten het wel willen zien.
En, soms is het leren van iets weleens saai, neem bv. de tafels van vermenigvuldiging, maar ze zijn wel verdraaid handig en noodzakelijk om ook de verhoudingen, breuken en procenten te kunnen begrijpen en daardoor kun je ook weer beter je boodschappen doen, toch?

zaterdag 1 januari 2011

Vasthouden en loslaten

Wat willen wij onze kinderen leren? We laten ze dingen vasthouden, die we belangrijk vinden, we leren ze dingen los te laten, die ze moeten verwerken.
Welke dingen zijn belangrijk genoeg om vast te houden? Het allereerste begin is het gezicht van hun vader en moeder, lichamelijk contact in de vorm van een knuffel, maar ook de tafels van vermenigvuldiging. Allemaal dingen die we letterlijk of figuurlijk vasthouden. Zo houden we ons ook vast aan tradities, gewoontes die al van generatie op generatie doorgaan. Neem nu bijvoorbeeld het nieuwjaarsconcert uit Wenen, waar overigens nu ook vrouwen aan mee mogen doen in een nieuw kostuum (lijkt een beetje op de mannenkostuums, maar OK), waar onze ouders ook al naar keken. Wij zetten het op nieuwjaarsdag toch weer aan. Maar ook het schansspringen vanuit die Duitse plaats met die prachtige maar moeilijke naam: Garmisch Partenkitchen. Ik weet niet of ik het goed heb gespeld, maar ook dat zijn dingen die we onze kinderen laten vasthouden en meegeven.
Zijn er dan ook nog dingen die we los moeten laten? Jazeker. De snelle digitale tijd leert ons, dat we oude apparaten moeten loslaten. En als we dit zelf niet doen, leren onze kinderen wel aan ons dat we die ouderwetse dingen niet meer moeten gebruiken. Zo worden we door onze kinderen gedwongen dingen los te laten, maar andersom komt het ook voor. Wij leren onze kinderen om te gaan met nare gebeurtenissen. Niet om ze te vergeten, maar om ze los te laten, zodat je weer verder kunt. Herinneringen mogen behouden blijven. Met name die mooie, ontroerende, fantastische, rendabele, groeiende, warme, liefdevolle en gezonde herinneringen. Andere nare of verdrietige ervaringen moet je loslaten, maar niet voordat je er er toch iets van meeneemt om er iets van te leren.
Je neemt al deze dingen mee als bagage voor je verdere verloop in het leven. Je leert, het inspireert, het motiveert, het verandert je en het maakt iets in je wakker.
Dus houd vast aan die dingen die jij belangrijk vindt, maar laat los waar je iets anders mee wilt. Dat leren wij onze kinderen. Succes het komende jaar!