Zomergevoel 2020

Na een enerverend schooljaar is de zomervakantie een welkome afwisseling van het dagelijkse werkende leven. Het begint al 's morgens. Geen wekker die me wakker maakt. Niet haasten. Geeuwen en nog een keer omdraaien. Rustig de benen uit het bed laten bungelen en dan lekker loom opstaan, wanneer ik dat wil.

Niet alleen Corona heeft het jaar eberverend gemaakt, ook de start op een nieuwe school binnen een nieuwe stichting is een speurtocht op zich. Er vanuit gaande dat je wel wat varkentjes gewassenen hebt, komen er toch nog beren op je pad. Onverwachte beesten, met onverwachte eigenschappen.

Inmiddels is het eerste jaar voorbij en kunnen we zeggen dat we erin zijn geslaagd om samen dit schooljaar rond te krijgen. Tijd om rustig van de zomervakantie te kunnen genieten. Even loslaten. Wat doe ik in zo'n geval?

Sommigen zouden het niet geloven, maar ik ben een liefhebber van kamperen. Jaren in een tent geslapen, ook met vier (kleine) kinderen. Nu sinds drie jaar in een minivouwwagen met een bed van 1.30 x 1.90m voor twee. Twee aanelkaar geritste slaapzakken. Twee kussens. Lekker knus.

Het voordeel van kamperen is dat je niet veel nodig hebt. Een kist met keukenspullen, een brander, twee stoelen en een klein tafeltje, wat tevens een voetenbankje is. Daarbij wat leesvoer, wat wollige creativiteit, een puzzelboekje, een tijdschrift en de geocache-app op mijn telefoon om de nodige caches te zoeken in de omgeving. O ja, en een fiets. Vooral geocachen is heerlijk om te doen. Om toch wat boodschappen te doen, zoek ik een leuke route en kijk of er nog wat geocaches in de buurt bij leuke, grappige of historische plekjes liggen. Zo kwam ik gisteren bij de Grebbelinie en bezocht ik vandaag een plaatselijke molen. Ook de manier van verstoppen of de wijze van het geven van een hint kunnen verrassend zijn. De kik van het vinden en het kunnen loggen is natuurlijk altijd een klein feestje. We hebben zelfs samen de afspraak dat bij een rond getal we iets lekkers hebben verdiend of gewoon een ijsje mogen scoren. Een ijsje met smaakjes of een softijje doet niet ter zake, beide zijn op z'n tijd gewoon heerlijk genieten, liefst met de ogen dicht.

Geocachen is eigenlijk een soort wereldwijd spoorzoekertje in allerlei vormen: Puzzels, multi's of simpele oppikkertjes.

Met een voldaan gevoel terug bij de camping is het tijd voor een bakkie, een boek en de de benen op het voetenbankje. Het ultieme geluk. Het lekkerste is gewoon veel buiten zijn. En wordt het 's avonds te koud, duik je lekker in je slaapzak en lees of luister je nog een boek.

Die zes weken zomervakantie is in de eerste week een cooling down. Het is zaak om te onthaasten, los te laten, geen schoolse zaken meer te doen, behalve een paar afrondingsdingetjes. Zo is de website weer aangepast. Vervolgens is de vakantie daar en is er een tijd van opladen: de middelste vier weken. Niks doen en vooral niet op je horloge kijken zijn echt van die vakantiedingen, zeker nu de winkels gewoon lang open zijn. In de laatste week begint begint de warming up. Ik wil graag weten hoe het met iedereen is. Opstarten van een ouderbrief, memo, startvergadering, MT en een overleg met adjunct en intern begeleider. Zo kun je de eerste schoolweek weer goed beslagen ten ijs komen. Startklaar en iedereen toch even een beetje nerveus.

Het zal met corona nog niet afgelopen zijn, dus veel maatregelen zullen gehandhaafd moeten blijven. De afstand tussen volwassenen, de hygiëne, maar ik mag hopen dat mondkapjes niet de school inkomen. De mimiek van het gezicht is essentieel in het contact met kinderen.

Maar eerst nog even relaxen in deze middelste vier weken. Dan kan de batterij weer goed worden opgeladen en kunnen we er weer volop tegenaan.

Nog een fijne vakantie!

Hanneke de Frel

Schoolleider Octantschool Vlinderboom, Pijnacker

Bovenstaande is eerder gepubliceerd door Komenskypost op 20 augustus j.l.

Hoop in tijden van en na corona

Hoe treffend zijn de regels in het lied "Geef mij nu je angst" (Guus Meeuwis, 1982) in deze tijd.
      Geef mij nu je angst, ik geef je d'r hoop voor terug
      Geef mij nu de nacht, ik geef je de morgen terug
We willen samen corona onder controle krijgen. Het is een onzekere tijd. We weten niet wat ons te wachten staat. We weten niet voldoende wat dit virus nog zal veroorzaken, laat staan de gevolgen daarvan te kunnen overzien. Het is grillig. Gaat het nu beter als het toenemen van aantal besmettingen, het aantal doden en het aantal patiënten op de intensive care relatief daalt?
"Wat de toekomst brengen moge, mij geleidt des heren hand." (Waals, 1920) Een lied uit het liedboek wat ook hoop brengt in deze onzekere tijd. Zo treffend.

Hetzelfde geldt voor het onderwijs. Wat gaat er gebeuren? Gaan we open? Gaan we deels open? Gaan we niet meer open tot de zomer? We gaan hier doorheen komen, de vraag is wanneer. En ... niet te vergeten, wat doen we met de tijd waarbij scholen niet open (kunnen) gaan?
Het is absoluut geen verloren tijd. Het is een tijd waarin veel andere vaardigheden, ervaringen en belevingen zijn doorleefd. Goed om daar bij stil te staan. Goed om te zorgen dat we daar ruimte aan geven. Dat is nu belangrijker dan het gemiste stukje economisch leeroponthoud. Het kapitaal van deze maatschappij. Het gaat erom dat we ons gaan realiseren dat gezondheid en welzijn belangrijker is dan economische groei. 
Het onderwijs op afstand is een goed alternatief voor deze periode, maar haalt het natuurlijk niet bij het contact met leerlingen en leerkracht. Gezien worden, directe feedback krijgen, interactieve instructie, differentiatie, het is allemaal veel lastiger op afstand, zo niet onmogelijk. Het is een stukje onderhoud, oefenen en herhalen. 
Hetzelfde gold al voor het coronatijdperk. Zorg eerst dat een leerling goed in zijn vel zit, dan komt het leren daarna wel. Dat geldt zeker nu. Wat hebben leerlingen, middelbare scholieren en studenten meegemaakt en ervaren. Hoe kunnen ze dat een plek geven? 
Het geeft ook tijd om eens na te denken over de tijd na corona. Is het niet eens tijd voor een echte reset? Is het niet eens tijd om het materiële, de snelheid van de maatschappij, de efficiëntie, het steeds mooier en beter willen maken van alles om ons heen? Rust, bewustwording en het omzien met elkaar mag meer de boventoon voeren. Even die oudere mevrouw naar de overkant brengen en niet gehaast naar je werk te moeten racen. Even een kaartje sturen, een plantje bezorgen of een bezoekje brengen(als het weer mag).  
Ik hoop dat we leren van deze periode. Er wordt wel gezegd dat de tijd na corona niet dezelfde zal zijn als die van daarvoor. Maar wat is er veranderd na de bankencrisis? De graaiers zijn er niet minder om geworden. Laten we er echt van leren. Met als oproep: Kom werken bij de gezondheidszorg, bij de hulpverlenende beroepen(politie, brandweer, ambulance), bij het onderwijs, bij de supermarkten, bij de schoonmaak, bij beroepen die er echt toe doen en waarbij we het samen doen voor elkaar. Het werk waarbij alleen maar winst om de winst wordt gemaakt moeten beperkt worden. Bijvoorbeeld: Fabrieken die medicijnen maken die heel duur worden verkocht moeten aan banden worden gelegd. Stel duidelijke regels op. Dit is asociaal.
Laten we met elkaar weer sociaal worden. Omzien naar elkaar, zorg voor elkaar en een beetje lief zijn.

Corona overspoelt het onderwijs

Vanaf december 2019, als de eerste berichten vanuit Wuhan onze ether indenderen om te melden dat zich er een griepepidemie lijkt te ontwikkelen, is er enige onrust. Mijn eigen broer was na het WK Bridgen, in Wuhan afgelopen zomer, de dans net ontsprongen. 

Als de tijd langzaam verstrijkt breidt het uit naar andere landen en volgt na de piek in Wuhan, ook Iran, Zuid Korea en Italië.

Mijn zus die toen in Noord-Italië (naast de brandhaard) op vakantie is geweest neemt het zekere voor het onzekere en slaat het bezoekje bij onze hoogbejaarde ouders over. Twee van haar volwassenen kinderen hebben griepverschijnselen, maar worden niet meer getest.

Intussen kruipt het virus ook Nederland binnen en is Noord-Brabant de plek met de meeste besmettingen. Het wordt een serieuze zaak en de maatregelen van hygiëne worden nog niet door iedereen serieus genomen. Op school wordt dit wel gehanteerd. Geen handen geven, regelmatig handen wassen, papieren zakdoekjes en elkaar attenderen op deze maatregelen.

De landen om ons heen meldden steeds meer besmettingen en ook het aantal slachtoffers groeit. Het gaat enge vormen aannemen. Een pandemie.

De maatregelen worden strenger, afstand houden, niet met meer dan 100 mensen bij elkaar, maar scholen moeten open blijven. Daar vind ik iets van. 

De volgende dag is 1/3 van de kinderen thuis en/of ziek gemeld. Een bijeenkomst met het directieteam levert vragen maar ook saamhorigheid op. Dealen met bange collega’s, angstige ouders en een half lege school. Een bizarre onrust, wikken en wegen van mogelijkheden en ouders informeren. 

Leerlingen moeten bij de deur worden afgegeven. Een aantal snotterende collega’s blijft thuis, een collega met een zieke partner blijft ook thuis. Halve of driekwart volle groepen. Geen les meer te geven, maar wat moet je? We doen geen melding. Het is zo te begrijpen.

Dan komt het sein dat Nederland rond de 1000 besmettingen en zo’n 20 doden toch besluit de schooldeuren te sluiten. Ook de horeca sluit en evenementen worden afgelast. Alleen ouders met vitale beroepen mogen hun kinderen op school en/of bij de opvang brengen.

Op zondagmiddag zitten de directeuren en adjuncten opnieuw bij elkaar. Een brief van bestuur, organiseren onderwijs, actieteams, informeren team en ouders. Vele vragen beantwoorden en tenslotte één duidelijke app naar alle collega’s wordt niet echt gewaardeerd. Terecht. Met een bericht dat iets te kort door de bocht vloog, had ik een paar collega’s veilig op de kast. Goede afstand, dat dan weer wel. Een begripvolle app maakt weer een hoop goed.

De volgende dag startten we ver van elkaar zittend in de teamkamer. Enkele collega’s zijn ziek. Vier kinderen zijn aangemeld om te komen. Twee kunnen weer naar huis. Een enerverende dag van afstemmen, taken verdelen en onderzoeken naar hoe we digitaal onderwijs kunnen bieden volgt. Als er dan eerst besproken wordt hoe we in shifts kunnen werken en worden teruggefloten, valt dit in verkeerde aarde. Het wrijft en schuurt. Spanning loopt op, er heerst emotie, begrijpen van elkaar lijkt moeilijk, empathie daalt soms tot het nulpunt, maar herstelt zich in dezelfde snelheid in een positieve flow. Je slikt nog een mail van een ouder en geniet van de fijne reacties. Iedereen is anders. Iedereen reageert anders. Elke collega heeft een eigen beleving en een eigen privé-situatie. Het wordt tijd om adem te halen. Tijd om te realiseren, dat we hiermee moeten leren omgaan. Iedereen doet zijn stinkende best. 

Dit team kent zijn verantwoordelijkheden en is te vertrouwen. Het steunt elkaar. En dat is prachtig om te aanschouwen. 

(eerder geplaatst in Direct van 4 april 2020)