Energie

Energiek voelen. Dat wil toch iedereen? Het heeft te maken met goed in je vel zitten en gelukkig zijn.
Op verschillende manieren kun je (positieve) energie opdoen. Een stukje fietsen of anderszins bewegen, iets leuk doen zoals bijvoorbeeld een uitstapje of een feestje, een speciale ontmoeting of een ervaring. Hoe kun je in het onderwijs nu die positieve energie laten stromen?

Het dagelijks werk
In het dagelijkse werk zijn er vele manieren om de energie te laten stromen en daarvan echt een opkikker te krijgen. Neem nu dat glunderende gezicht van een kind dat jij helpt of begeleid of de ouder die je te woord staat en blij is met wat jij met haar of zijn kind hebt bereikt.
Ook een goed voorbereide les kan tot energie en enthousiasme leiden als iets geweldig aanslaat en je ziet jezelf en de leerlingen ervan genieten. Fijn als de organisatie goed is verlopen en alle leerlingen weer veilig terug zijn.
Groter zijn de ingewikkelde zaken als er meer hulp of energie moet worden gestoken in speciale kinderen, waarbij het lukt om hen verder te helpen. Of ook nog breder: Een traject als handelingsgericht werken in de school heeft effect op jouw handelen als leerkracht. Het geeft je kracht en energie.
Als schoolleider zie je ook het personeel genieten van het werk wat zij doen en wil je hen graag verder helpen, aansturen en stimuleren. Ik ben extra blij als er mooie resultaten behaald zijn. Dan bedoel ik niet alleen de Cito-scores. Fijn als er een goede sfeer is onderling en tussen de leerlingen. Respect naar elkaar, behulpzaam zijn, samen verder komen.

Soms lukt het niet
Dan komt er een moment dat er ook weleens zaken minder prettig verlopen. Dat geeft niets, want vaak leer je van zaken die anders lopen, je leert van je fouten, je leert van je ervaringen, want waar gewerkt wordt vallen spaanders.
Kleine dingen lossen zichzelf weer op. Grotere dingen vergen meer tijd.
Dan ligt het natuurlijk ook aan hoe jij ermee omgaat. 
Naar mezelf kijkend heb ik tijd nodig om zaken in een ander perspectief te zien. Ook ik leer dagelijks bij.
Soms gebeurt het dat je langer in een negatieve spiraal zit en dan is het goed om eens achter te leunen en na te denken hoe verder.

Hoe verder? Enkele tips.
1. Door te glimlachen help je jezelf uit die negatieve spiraal te trekken. Dat is een eerste stap. 
2. Bespreekbaar maken waar jij tegenaan loopt.
3. Bewust worden wat je wilt. 
4. Oplossingen bedenken. Wat is mogelijk, wat is niet mogelijk. Hoe ga ik hiermee om? Wie heb ik daarvoor nodig?
5. Een plan maken. 
6. Plannetje goed doordenken en bekijken wat je nodig hebt voor de uitvoer ervan.
7. Een plan bijstellen als zaken anders uitpakken.
8. Genieten van de onderdelen van jouw plan die gelukt zijn.
9. Schrijf eens een aantal dagen op welke drie dingen er die dag goed gelukt zijn.
10. Wees blij met de mooie dingen van het leven (misschien een fijne vriend(in), een goede collega, een lieve man/vrouw, een prachtige zoon/dochter, een warme thuisbasis, noem maar op....) en neem de hobbels op de koop toe, zorg zelfs dat je het ziet als levensles.

Inspiratie
Dan komt er een fase van nieuwe energie. Je bent teleurstellingen te boven. Er moet wat nieuws komen. Nieuwe input. Stimulans. Inspiratie. Enthousiasme. Iets waar je hart een sprongetje van maakt. Een nieuwe studie, een nieuwe baan, een nieuwe relatie, een studiereis, een verhuizing, een nieuwe fase in jouw leven. Het kan allemaal. Met de eerste dag van de lente is dat weer een mooi moment.
Blijf niet stilstaan, blijf niet hangen, maar kijk vooruit, kijk naar de mogelijkheden. Go for it! Niet dippen(dip=denken in problemen), maar dimmen(dim=denken in mogelijken).

Leren door doen.

Het sneeuwt. Prachtig om te zien. Leuk om mooie foto's te maken. Vooral gaaf om met kinderen naar buiten te gaan, te gienieten van het weer en te leren wat het weer allemaal teweeg brengt.

In een kleutergroep van onze school heeft een leerkracht dit aangegrepen om kinderen te leren over het winterse weer. Geweldige lessen over ijs en smelten, sneeuwvlokken, de witte kleur die het 's morgens veel lichter maakt, het laten ontdekken van koud en warm en de kleren die je in de winter nodig hebt. Mooi om te zien hoe je dan ook het milieu erbij kunt betrekken door een Warme Truiendag te realiseren, waarbij iedereen een lekkere dikke trui aantrekt en de verwarming een graadje lager kan.
Een genot om te zien hoe kinderen bewust worden van het smelten van het ijs. De leerkracht had de kinderen gevraagd hoe ze het ijs konden laten smelten. Kinderen kwamen met allerlei verschillende oplossingen. Een kind wilde zelfs wachten tot de zomer!

Wat leren kinderen hiervan? 
-Samen nadenken hoe ze ijs kunnen laten smelten.
-Ervaren hoe koud ijs aanvoelt in hun handen.
-Warm en koud, temperatuur.
-Winterse kleren en twee dezelfde wanten (of 'wantschoenen', zoals een van de kinderen zei)
-woordenschatuitbreiding t.a.v. iglo, sneeuwvlokken, hagel, sneeuw, glijden, ijs, schaatsen, slee en ga zo maar door.
-Ervaren hoe ijs en sneeuw voelt en wat je wel en niet kunt doen buiten.
-Sneeuwballen maken en gooien
-Tellen van sneeuwvlokken of sleeën.
-De klank sssssssssss van ssssssneeuw en ijssssssss
-Het wit van sneeuw waardoor het 's morgens veel lichter lijkt.

Een brede ontwikeling bij kinderen in groep 1/2, waar we niet altijd bij stil staan. Geweldige ervaringen en vooral de betekenis van deze ervaringen, die we vaak - werkend vanuit een methode - vergeten in de bovenbouwgroepen. Hoe belangrijk is het dat kinderen snappen wat ze leren, voelen en zien hoe iets werkt en concreet kunnen beetpakken.
Daarbij biedt het digibord zeker meer mogelijkheden. Onderwijs is rijker door het concreet ervaren, ontdekkend leren, het zelf kunnen horen, zien en vooral voelen en aanraken. Zo bieden we alle kinderen de mogelijkheid om de stof eigen te maken.
Was ik maar een kind in deze tijd...

Gewoon doen!

"De herwaardering van het doen" van Willem Verhoeven is een aantrekkelijk boekje om te laten zien dat het gaat om wat we hebben bereikt en dus over wat we gewoon gaan DOEN.  Als doener spreekt me dit enorm aan. 

Willem Verhoeven vertelt in zijn boekje over de managementlagen, die allerlei plannen bedenken, nadenken over allerlei zaken, strategieen en schema's ontwikkelen. Vervolgens vinden zij dat hun medewerkers dit werk moeten doen.
Voordeel van structuur aanbrengen is dat het duidelijk op papier staat wat een organisatie gaat doen. Er ligt een plan. Er wordt een doel bedacht en een weg hoe we daar moeten komen. Eerst (be-)denken, dan doen!
Nadeel van deze planmatige aanpak is dat het hier vaak bij blijft. Het plan moet ook worden uitgevoerd, onderweg bijgestuurd en voortdurend geevalueerd of we de goede kant op gaan. 
Als het plan erg veel tijd heeft gekost, heeft de werkelijkheid het plan alweer ingehaald. Er ontstaat een scheiding tussen denken en doen. De manager staat te ver van de werkvloer, weet niet meer wat er speelt, staat er te ver vanaf en kan ook zijn medewerkers als 'minder' gaan beschouwen.
Managementlagen kunnen dus remmend werken, maar is de constructie die wij met de basisscholen kennen een verkeerde constructie?

Op het bestuurskantoor zit de algemeen directeur en een aantal stafmedewerkers die zaken als financiën en gebouwen beheren. Daarnaast is er een directiesecretaresse die zorgt dat alles in goede banen wordt geleid.
Op de basisscholen zelf zit een directeur of zo u wilt een schoolleider met een managementteam. Dat MT bestaat uit een directeur, eventueel een adjunct en bouwcoordinatoren. In de school is ook een intern begeleider die de zorg onder zijn hoede heeft en samenwerkt met de directie. Per school wordt bekeken hoeveel formatie voor directie, MT en IB beschikbaar is.
De medewerkers op het bestuurskantoor zorgen voor allerlei overkoepelende organisatorische taken en houden gesprekken met de directies over veranderingen en zaken die alle scholen aangaan. Binnen de school gebeurt hetzelfde. 
Het betekent niet dat zaken te lang duren of niet gebeuren bij ons. Maar dat ligt, zo zie ik het, ook aan een aantal goede constructies en keuzes:
- De lijnen zijn kort. Als er iets is, zal daar direct op worden geanticipeerd.
- Er bestaat een duidelijke overlegstructuur, waarin zaken besproken, uitgevoerd en geëvalueerd worden.
- Het geven van feedback neemt een belangrijke plaats in.
- Veranderingen vinden plaats in samenwerking met de alle medewerkers.
- De medewerkers worden gewaardeerd en worden serieus genomen. Zij zijn de mensen die het doen! Luisteren naar de medewerkers en samenwerken.
- Het kind staat centraal! Er is daardoor altijd een focus op het primaire proces van de groepsleerkracht en de leerlingen.
- Er is direct contact op en met de werkvloer, zodat er daadwerkelijk interventies kunnen plaatsvinden.
- De werkers zijn eigenaars van hun eigen proces.
- Mensen hebben ruimte nodig om te groeien en om zich te ontwikkelen. Dat laat hen (op)bloeien.
- Denken in en/en strategieën zorgt voor een circulair proces, wij hanteren 'plan - do - check - act'
- Nascholing, de vakbekwaamheid van de mensen ligt aan de basis van de organisatie, in dit geval dus de school.

Soms moet je dus gewoon even doen in plaats van oeverloos erover praten en discussiëren. Zoals Willem Verhoeven zegt in zijn boekje: "Begint, eer ge bezint." Ja, precies andersom. Gewoon doen. Praktisch, daar houd ik van!