Hoop in tijden van en na corona

Hoe treffend zijn de regels in het lied "Geef mij nu je angst" (Guus Meeuwis, 1982) in deze tijd.
      Geef mij nu je angst, ik geef je d'r hoop voor terug
      Geef mij nu de nacht, ik geef je de morgen terug
We willen samen corona onder controle krijgen. Het is een onzekere tijd. We weten niet wat ons te wachten staat. We weten niet voldoende wat dit virus nog zal veroorzaken, laat staan de gevolgen daarvan te kunnen overzien. Het is grillig. Gaat het nu beter als het toenemen van aantal besmettingen, het aantal doden en het aantal patiënten op de intensive care relatief daalt?
"Wat de toekomst brengen moge, mij geleidt des heren hand." (Waals, 1920) Een lied uit het liedboek wat ook hoop brengt in deze onzekere tijd. Zo treffend.

Hetzelfde geldt voor het onderwijs. Wat gaat er gebeuren? Gaan we open? Gaan we deels open? Gaan we niet meer open tot de zomer? We gaan hier doorheen komen, de vraag is wanneer. En ... niet te vergeten, wat doen we met de tijd waarbij scholen niet open (kunnen) gaan?
Het is absoluut geen verloren tijd. Het is een tijd waarin veel andere vaardigheden, ervaringen en belevingen zijn doorleefd. Goed om daar bij stil te staan. Goed om te zorgen dat we daar ruimte aan geven. Dat is nu belangrijker dan het gemiste stukje economisch leeroponthoud. Het kapitaal van deze maatschappij. Het gaat erom dat we ons gaan realiseren dat gezondheid en welzijn belangrijker is dan economische groei. 
Het onderwijs op afstand is een goed alternatief voor deze periode, maar haalt het natuurlijk niet bij het contact met leerlingen en leerkracht. Gezien worden, directe feedback krijgen, interactieve instructie, differentiatie, het is allemaal veel lastiger op afstand, zo niet onmogelijk. Het is een stukje onderhoud, oefenen en herhalen. 
Hetzelfde gold al voor het coronatijdperk. Zorg eerst dat een leerling goed in zijn vel zit, dan komt het leren daarna wel. Dat geldt zeker nu. Wat hebben leerlingen, middelbare scholieren en studenten meegemaakt en ervaren. Hoe kunnen ze dat een plek geven? 
Het geeft ook tijd om eens na te denken over de tijd na corona. Is het niet eens tijd voor een echte reset? Is het niet eens tijd om het materiële, de snelheid van de maatschappij, de efficiëntie, het steeds mooier en beter willen maken van alles om ons heen? Rust, bewustwording en het omzien met elkaar mag meer de boventoon voeren. Even die oudere mevrouw naar de overkant brengen en niet gehaast naar je werk te moeten racen. Even een kaartje sturen, een plantje bezorgen of een bezoekje brengen(als het weer mag).  
Ik hoop dat we leren van deze periode. Er wordt wel gezegd dat de tijd na corona niet dezelfde zal zijn als die van daarvoor. Maar wat is er veranderd na de bankencrisis? De graaiers zijn er niet minder om geworden. Laten we er echt van leren. Met als oproep: Kom werken bij de gezondheidszorg, bij de hulpverlenende beroepen(politie, brandweer, ambulance), bij het onderwijs, bij de supermarkten, bij de schoonmaak, bij beroepen die er echt toe doen en waarbij we het samen doen voor elkaar. Het werk waarbij alleen maar winst om de winst wordt gemaakt moeten beperkt worden. Bijvoorbeeld: Fabrieken die medicijnen maken die heel duur worden verkocht moeten aan banden worden gelegd. Stel duidelijke regels op. Dit is asociaal.
Laten we met elkaar weer sociaal worden. Omzien naar elkaar, zorg voor elkaar en een beetje lief zijn.

HOOP

Een woord van 4 letters. Wat stelt het voor? In het woord hoop zit een heleboel. Maar wat dan?
Vorige week vierden we met de school de 'Week van de Hoop' samen met veel andere christelijke scholen in Nederland. Verus, de besturenraad had dit georganiseerd. 

Wat is sterker dan angst? Wat is sterker dan oorlog? Wat is sterker dan pesten? Kreten die op de posters stonden om hoop een beeld te geven.
In een tijd van terreur, van hongersnood, van vluchtelingen en ernstige ziekten is het voor veel mensen hopeloos. Goed om kinderen hoopvol vooruit te laten kijken. Zo konden de leerlingen filmpjes bekijken, spreken over wat zij bij hoop dachten en beschrijven wat zij het liefste in de wereld zouden veranderen.

Verus kwam op maandag 20 maart j.l. met een grote hoopvolle dubbeldekker op de Máximaschool. Een enthousiaste presentatrice met de naam Rinke kwam rozen uitdelen. Niet zomaar, want de leerlingen gingen vertellen aan wie ze een roos wilden geven. De een gaf hem aan zijn moeder, want die zorgde zo goed voor hem. Een ander kind wilde de roos aan een zieke tante geven, gewoon om haar een beetje hoop te geven. Er waren ook kinderen die gaven de roos aan een klasgenoot. Gewoon omdat die haar altijd helpt. Zo lief. Zo hoopvol. Zo mooi.

In groep 6 werden de onderwerpen ingewikkelder. Het ging over Nelson Mandela en wat hij voor de wereld had betekend. Maar ook over een meisje dat graag de premier van Nederland wilde worden. Kinderen vol hoop op de toekomst. Kinderen vol vertrouwen.

En dat is wat je op een basisschool wil meegeven. Niet alleen een moeilijke rekensom, de topografie van Drenthe, het onderwerp en de persoonsvorm of het verhaal van de Bremer stadsmuzikanten. Sociale vaardigheden en vaardigheden waarmee leerlingen kunnen communiceren zijn minstens zo belangrijk. Samenwerken, samenvatten, presenteren, onderzoekend leren en in hun eigen tempo de wereld ontdekken.
Met hoop, warmte en vooral de liefde die we kinderen willen geven, ontstaat een goed pedagogisch klimaat. We zien om naar elkaar. De leerlingen kunnen dit weer aan anderen doorgeven. Zo krijgen we een kleine samenleving op school waarin iedereen gezien mag worden. Zo krijgen we de grote samenleving buiten op straat, in de buurt, in Nederland en in de wereld, die omziet naar elkaar. Dan is er hoop.

Vol verwachting....

In een tijd dat de dagen korter worden, het eerder donker wordt, lijkt het ook allemaal wat geheimzinniger te worden. Het feest van Sinterklaas doet daar in kinderharten nog een schepje bovenop.

Spanning, verhalen, Sinterklaas als Goedheiligman en Zwarte Piet als zijn knecht. Een verhaal dat in de Nederlandse cultuur vanzelfsprekend is. Uiteindelijk allemaal voor de kinderen, al maakt menig volwassene er ook een mooi feest vol surprises en fantastische gedichten van.

Is het voor iedereen wel zo'n mooi feest?
Mensen met een kleine beurs, mensen uit andere culturen, mensen bij wie alles niet zo vlot verloopt, en zo kunnen we meerdere gezinnen bedenken bij wie het allemaal geen pepernoot kan schelen hoe en of er Sinterklaas wordt gevierd.
Er is dan geen spanning, maar ook geen geheimzinnige verwachting. Geen hoop op mooie verrassingen.
Misschien kunnen wij daar met z'n allen eens op letten en ook hen een Sinterklaasgevoel bezorgen. Afgelopen week was er een uitzending op televisie waarbij mensen met een kleine beurs Sinterklaascadeaus konden uitzoeken voor hun kinderen. Een mooi initiatief.
En dan maar hopen dat er geen stoute mensen(-kinderen) misbruik maken van deze goedgevigheid.