Elke morgen sta ik bij de ingang van de school. Ouders en kinderen begroeten. Goedemorgen wensen. Daarbij noem ik de naam van elk kind. Dat is makkelijk, als je er elke dag staat en zo iedere keer kunt oefenen. Ook erg leuk om de reactie van kinderen te zien. Het mooiste is de afwachtende gezichtjes te zien, die eventjes niet direct gedag worden gezegd. Die verwachting...Verbindingen en communicatie geven relaties, het is iets waar wij als mensen niet buiten kunnen. We hebben die verbinding en de relatie nodig om voort te leven. Netwerken - face to face is of via een digitaal kanaal - helpt ons te ontwikkelen, onze meningen bij te schaven, ideeen te geven, te inspireren en te enthousiasmeren. Het geeft altijd een meerwaarde. 1 + 1 is meer dan 2.
In het onderwijs is dat niet anders. Gericht op de ontwikkeling van kinderen, maar daarnaast ook toezien op het feit dat een kind een uniek wezen is, dat zichzelf mag zijn.
Dat begint al aan het begin van de dag. Het zien van de kinderen, die binnenkomen op school geeft hen - hoop ik - het gevoel, dat ze gezien mogen worden. Dat zelfde geldt voor de ouders. Het geeft een toegankelijkheid, een bereikbaarheid om een open gesprek te voeren, vragen te beantwoorden en naar oplossingen te zoeken als iemand ergens mee zit.
Ook de leerkracht doet dit met zijn kinderen in de klas. Evengoed de leerlingen onderling. Een goede leerkracht luistert naar kinderen door hen te observeren, in kaart te brengen, aan te voelen en van daaruit te kijken hoe dit kind verder begeleid kan worden. Wat heeft dit kind nodig om verder te ontwikkelen en te leren.
Diezelfde leerkracht maakt met behulp van zijn voorbereiding een plan hoe hij de les gaat geven, maar maakt tijdens die les keuzes hoe het op bepaalde situaties moet inspringen. Dat kan zijn dat een leerling niet lekker in zijn vel zit of de leerstof moeilijker of makkelijker blijkt. Het kan ook zijn, dat de leerkracht merkt dat de uitleg (de instructie) voor de hele klas te ingewikkeld is en er concreet materiaal nodig is. Die leerkracht is voortdurend bezig met de relatie van die leerlingen. Pakt de leerling het op. Begrijpt het wat het moet doen? Heeft hij de middelen om aan het werk te gaan? Zit de leerling naast iemand waar hij prettig kan werken? Heeft de leerling een maatje nodig?
De leerling die thuis komt, vertelt in meer of minder woorden wat er is gebeurd op de dag. Er is contact met de ouder, een broertje of zusje en/of een vriendje of vriendinnetje. Het verwerkt zijn dag op zijn eigen manier.
In andere situaties hebben we ook elkaar nodig. Wanneer er iets georganiseerd wordt, zal dat met elkaar besproken moeten worden. Wanneer je boodschappen doet, is er - zij het soms ook nonverbale - communicatie nodig. Wil je lekker even sporten en met name in teamsporten, zie je hoe belangrijk het is, dat je met elkaar praat. Breng je nog een bezoekje bij iemand, dan is stilzwijgen misschien wel het moeilijkste.
Dat het ook weleens misgaat tijdens de communicatie, is dan ook niet zo gek. We zijn allemaal mensen. Blijf wel open en leer van elkaar, zodat er ook naar een oplossing gewerkt kan worden. Er kan dan immers altijd goeiemorgen gezegd blijven worden. De verwachting van elk kind en elke ouder blijft levend.
