Vandaag stond het weer in de krant: Veel basisschoolleraren vinden dat hun klas lijdt onder de aanwezigheid van kinderen met een gedragsstoornis of leerprobleem (’labelkinderen’) in de klas. Is dat zo? Hoe komt dat? En hoe komt het dat het steeds meer kinderen lijken te zijn met een etiket? Is dat nu juist prettig of niet? Wat gaan we hiermee doen in het kader van Passend Onderwijs?Een paar verschillen t.o.v. pakweg 25 jaar geleden:- Er is meer kennis van leer
- en gedragstoornissen
- Er zijn meer prikkels
- Er wordt van leerkrachten veel (meer) gevraagd
- De wereld zit complexer in elkaar
- Er zijn meer digitale communicatiemiddelen
Toch zijn de kinderen niet heel veel anders dan vroeger, maar toen werden ze aangezien voor lastig, druk, sloom of dom.
Zouden er dan toch voordelen zitten aan het labelen? Enerzijds denk ik het wel. Door meer kennis te hebben, kunnen we meer vaardigheden ontwikkelen. Daar ligt w.s. het probleem. Niet iedereen heeft die vaardigheden, dus moeten die worden aangeleerd of van buitenaf worden binnengehaald.
De zogenaamde 'rugzakkinderen' die met extra geld binnen het reguliere basisonderwijs kunnen blijven, kunnen soms wel binnen het basisonderwijs worden geholpen, maar soms ook niet. Het gaat erom, dat we kinderen een plek kunnen bieden waar hij/zij zich optimaal kan ontwikkelen. Maar ook de andere kinderen uit die groep mogen daar niet de dupe van worden. We hebben het dan voornamelijk over een veilige leeromgeving.
Het is zaak dat de school (of het bestuur) een plek voor het kind in deze situatie met deze ouders en met deze bagage ook daadwerkelijk krijgt. Het labelen 'helpt' dan bij het vinden van die plek.
Anderzijds zitten er ook nadelen aan labelen. Mensen in de omgeving kunnen de moed opgeven, omdat het kind een bepaald label opgeplakt heeft gekregen. De bureaucratie van al het papierwerk dat door bepaalde commissie moet worden goedgekeurd is enorm (zeker als er dan dingen blijken te ontbreken of er raken paperassen zoek). Verschillende labels in een groep kan afstoten. Een label kan de kwaliteit aantasten, want het kind heeft toch een stoornis, dus waarpom zullen we daar nog energie instoppen? En ga zo maar door.
Toch denk ik dat we de kennis moeten gebruiken om de vaardigheden van professionals (leerkrachten, directie, intern begeleiders, ambulant begeleiders, preventief ambulant begeleiders, jeugdzorg, schoolarts, maatschappelijk werkers, orthopadegogen, etc.) te vergroten, zodat alle kinderen daar uiteindelijk hun voordeel mee kunnen doen. Ook de leerkracht voor de klas moet daar zijn voordeel mee doen, want men zegt: "het ligt aan de leerkracht of aan de leerkracht", maar die krijgt echt een hoop op zijn bord, dus moeten er deskundigen zijn om hem te helpen.
