Lijstjes

We kennen ze allemaal: lijstjes. To-do-lijstjes, boodschappenlijstjes, wensenlijstjes, verlanglijstjes. Handig om een overzicht te krijgen. Er zijn zelfs kinderboeken geschreven over lijstjes. Met Lena Lijstje in de hoofdrol. Geschreven door Francine Oomen.
Maar wat te doen met de top 3 of 10 lijstjes van allerlei aard? De rangorde van lijstjes?

Oliebollenbakker
Ik werd getriggerd door het verhaal van een oliebollenbakker in den lande. Jaren geleden had hij de beste oliebollen van Nederland. Deze keer stond hij - ik dacht - op de 26ste plaats. Kon hij ineens niet meer bakken? Was er iets misgegaan? Welnee. Hij was nog steeds een hele goede oliebollenbakker. Misschien een andere jury, andere kijk of andere smaak. Je weet het niet. Tot zover niet erg. Wat ik wel erg vind is dat zo'n man daar behoorlijk van van slag was. Gewoon alleen door een ranglijst te maken en daar ineens niet zo hoog meer op staan.

Lijstjes algemeen
Waarom doen we dit eigenlijk? Lijstjes maken en de beste benoemen? Het gebeurt overal. De beste film, het beste boek, de sporter van het jaar en noem maar op. Het is prachtig als je wordt genoemd. Eervol. Prettig. Waardering misschien.
De keerzijde van de medaille is niet worden genoemd. En daar zit 'm nu juist de crux. Dan lijkt het op niet noemenswaardig, geen eervolle vermelding, dus niet worden gewaardeerd? Dát roept bij mij iets op wat niet goed voelt. Het schiet zijn doel voorbij.

Excellente scholen?
Precies hetzelfde gebeurt nu met de excellente scholen, excellente leraren en excellente schoolleiders. Niemand is 100% goed is alles, dat bestaat niet. Dan ben je een superschool, een superleraar of een superschoolleider. Als je in het één heel goed bent, moet je een andere competentie iets laten vieren. Neem nu bijvoorbeeld relationele kant en de zakelijke kant. Ben je goed in communicatie en relaties, zul je de zakelijke kant iets moeten loslaten. Andersom heeft een zakelijke schoolleider soms een blinde vlek voor de relaties van zijn personeel. 
Soms buig je iets meer naar de ene kant, soms buig je mee naar de andere kant.

Kracht en reflectie
Iedereen heeft zijn kwaliteiten. Iedereen heeft een kracht, iets waar hij of zij goed in is. De kunst is dat te zien en leren van elkaar.
Natuurlijk mag je trots zijn op iets wat je goed kan, maar durf ook naar jezelf te kijken, te reflecteren op zaken en niet achterover te leunen. Actie te ondernemen in wat beter kan. Door van elkaar te leren, open te staan en er met elkaar over in gesprek te gaan kom je veel verder dan jezelf alleen maar wel of niet op een lijstje te zien staan.

Leren van elkaar.
Vooral het niet op of onderaan een ranglijstje te zien staan doet de verkeerde dingen met mensen. De moed zakt in je schoenen, je voelt geen waardering, het vertrouwen zakt weg. 
Er moet juist ruimte zijn om te groeien. Vertrouwen. Verbinding. Leren van elkaar. Dat doe je doe iedere school, iedere schoolleider en iedere leraar te laten zien waar hij goed in is.
Het gaat immers niet om winnen of verliezen tijdens een sprotwedstrijd.
De oliebollenbakker heeft zijn goede oliebollen te danken aan bepaalde ingrediënten - kaneel onder andere - die goed zijn voor zijn speciale oliebol.