Pesten en plagen

Pesten mag niet, plagen mag wel. Maar wat is nu het verschil? Wanneer wordt plagen pesten? Wanneer moet je aan de alarmbel trekken? Is dat omdat je merkt dat je gepest wordt? Ben jij misschien iemand die zelf pest? Is er iemand anders die gepest wordt? Vertelt iemand aan jou dat er wordt gepest?

Plagen is gelijkwaardig. Niemand is de baas. De ene keer plaagt de een, de andere keer plaagt de ander en het blijft iets wat grappig is voor beiden.
Pesten is niet gelijkwaardig, er is iemand de baas. De pester wil de baas zijn.  Vaak kijken anderen tegen hem/haar op. Het is iets wat herhaaldelijk terugkomt. Dezelfde pester en dezelfde persoon die gepest wordt. De pester wil gemeen zijn, iemand pijn doen of dingen kapot maken. Het gepeste kind vindt het niet grappig, voelt zich alleen, verdrietig en soms zelfs bang.
Als kind op de lagere school ben ik gepest. Dat zit er nog steeds diep in. Een nare ervaring, waarbij je gedurende een langere tijd het onderspit delft. Je wordt gekleineerd. Er worden lelijke dingen gezegd. Je moet bepaalde dingen doen.  Soms mocht ik meedoen en een andere keer ineens weer niet. 
Dat heeft impact. Mijn ouders wisten ervan, ze probeerden mij sterk te maken door adviezen van de zijlijn te geven. Toen bestond er nog niet zoiets als een pestprotocol. Er waren geen praatgroepen of een cursus weerbaarheid.
Het heeft mij wel gevormd wie ik nu ben. Je leert o.a. inschatten. Je leert iets over anderen. 
In Trouw vandaag stond een artikel over het feit dat weerbaarheidscursussen helemaal niet altijd zo goed zijn voor kinderen. Ouders willen graag dat kinderen van zich afbijten, maar vaak is het beter om zelf te leren met de wereld om te gaan. Leer dat anderen weleens iets vervelends kunnen zeggen en haal je schouders op. Misschien zijn ze wat uit hun doen. Misschien hebben ze vandaag een slecht humeur. Maak er geen halszaak van.
Is een pestprotocol wel nodig? Het maakt mensen bewust van wat er kan spelen. In dat opzicht is het prima. Maar moeten we alle mensen die ermee te maken hebben nu daadwerkelijk optrommelen? Is het niet beter om het kind in kwestie sterk te maken en de pester bewust te maken wat hij/zij doet?
Misschien hebben mijn ouders het dan toch niet zo slecht gedaan. Tips geven langs de zijlijn en het kind zelf leren hierin een weg te vinden. Daar hebben we helemaal geen protocollen voor nodig. Inspelen op de situatie lijkt de beste weg.

Haren in de war

Als je haar maar goed zit. Het is immers belangrijk hoe jouw kapsel eruit ziet. Lange blonde haren, een mooi kaal hoofd, steile donkerblonde haren of een mooie krullenbol. Elk kapsel heeft zijn charmes. Maar daar gaat het hier niet alleen om. Het gaat ook over het plaatsje Haren, waar een poosje geleden een feestje werd aangekondigd via Facebook.

Elk kapsel heeft zijn eigen aandacht nodig. Een kaal hoofd moet je regelmatig bijhouden, bijna dagelijks, om het mooi kaal te houden. Steile haren moet je keurig recht knippen, krullen moet je soms bewerken met mousse en grijze haren wil je misschien wel verven. Ieder haartype zijn eigen behandeling en aandacht.
Dat geldt ook voor de mensen in het plaatsje Haren. Ook daar heeft elke situatie een andere aanpak nodig. Bij veel mensen, duidelijke regels, bij veel bezoekers, bij elke ingang iemand die controleert, bij een feestje, genoeg eten en drinken, bij een uitstapje, een grasveld met een band.
Het lastige in beide situaties is, dat je soms niet weet wat het gaat doen. Je kunt niet alles van te voren inschatten. Stel, je hebt je haar blond geverfd en je wilt er weer meer kleur in hebben. Dan kan het zomaar voorkomen dat het oranje wordt, of groen. Je weet van te voren de reactie niet.
Het zelfde geldt voor de facebook-vergissing van het vinkje van het verjaardagsfeestje in Haren. Men wist niet wat er ging gebeuren, dus je kunt het niet altijd voor zijn.
Achteraf kun je bij zo'n oranje haarkleur in je haar met je handen in je haar zitten. Je haren te bergen laten rijzen en er zelfs letterlijk, maar zeker figuurlijk grijze haren van krijgen. Maar je haar zit netjes, het is niet in de war, je hebt het netjes gekamd of geborsteld.
Ook dat geldt voor het verhaal in Haren. Mensen zitten daar met hun handen in het haar en men krijgt grijze haren van wat er is gebeurd. Het is een puinhoop. Alles in de war, kapot en vernield. Ik wil geen wijzende vingers, laat de haren te bergen rijzen. Want Haren is echt in de war. Daar kan geen borstel tegenop, daar hebben we bezems voor nodig. 

Agenda

Heb je je agenda bij je? Dan kunnen we een afspraak maken. Heb je de agenda bij je, dan kunnen we beginnen met de vergadering. Heb je de agenda gezien, op woensdag is er een kijkavond.

Het woord agenda stamt uit het Latijn, en betekent vrij vertaald: 'dat wat te doen is'.
In een schoolagenda of een agenda voor een heel kalenderjaar schrijf je afspraken en houd je alles bij wat je moet doen. Je huiswerk bijvoorbeeld. Of het oudergesprek dat gepland staat. Een rooster of een afspraak met de tandarts. Het staat - meestal met de tijd erbij genoemd - op de goede datum en dag.
De agenda voor een vergadering geeft weer welke punten er besproken moeten worden, dus wat er te doen is in de vergadering. Of dit nu een teamvergadering, een ICTvergadering of een buurtvergadering is, er is duidelijk wat er te doen is.
Een agenda kan ook een overzicht van activiteiten zijn. De agenda van de muziekschool bijvoorbeeld. Alle data waarin duidelijk is wat er op die dag in de muziekschool te doen is.
Interessant wordt het als we het hebben over een dubbele agenda. Een verborgen agenda bevat dingen die niet formeel zijn afgesproken. Het is informeel beleid tussen bepaalde personen of organisaties. Personen of organisaties kunnen zo een eigen (verborgen) agenda hebben. Het is niet duidelijk voor iedereen en het staat vaak niet op papier.
Over het laatste: een digitale agenda is vaak ook niet zichtbaar op papier, maar op de computer, de mobiele telefoon of de iPad. Zo kun je bijvoorbeeld via Google een Agenda delen met elkaar. Makkelijk.
Dus dat wat te doen is, staat wel of niet vermeld op een agenda.
Toch is de verborgen agenda iets dat niet zichtbaar is, iets tussen verschillende mensen of organisaties, maar heeft ook nog een subjectieve bijklank. De agenda op papier, in de krant of op de computer is een zakelijk instrument om de zaken op een rijtje te krijgen. Feitelijk controleerbaar. Die verborgen agenda blijft iets vaags, het kan positief of negatief zijn, het heeft een lading. Er zit iets aan vast. Iemand heeft er een bedoeling mee.
Voordat er een verborgen agenda is, is er vaak een dubbele agenda. Twee partijen hebben iets bekokstoofd en moeten allebei met hun verhaal naar de achterban. Om beiden met een mooi verhaal te komen kunnen ze een dubbele agenda hebben. Zo wordt de dubbele agenda als ontsnapping gebruikt. Wanneer niet alles bespreekbaar is, en de dubbele agenda wordt als truc gebruikt, hebben we het over een verborgen agenda. 
Het klinkt allemaal ingewikkeld, maar doen wij dit niet allemaal weleens om zaken in goede banen te leiden? Een vader en een moeder die samen iets bespreken waarvan de kinderen niet altijd weten hoe de vork in de steel zit? Soms om te zorgen dat iets nog iet weten. Soms om hen te beschermen. Soms om een verrassing nog even achter te houden. En soms in het belang van bepaalde personen of zaken.
Toch vind ik openheid van zaken belangrijk. Eerlijk zijn, bespreekbaar maken, ervoor gaan, desnoods naar oplossingen zoeken. Dat is niet altijd de makkelijkste weg. Maar weglopen voor dingen kan nog erger zijn. Soms hebben dingen hun tijd nodig, dan is het goed om even te laten rusten, maar verberg het niet. Verstop het niet. Geen struisvogelpolitiek.
Tja, dan moeten we nu maar weer eens nadenken wat er op de volgende agenda van de vergadering komt. Laten we eens in onze agenda kijken op welke datum die staat. Dan kijk ik het jaaroverzicht of de agenda nog even na welke activiteiten er nog gaan plaatsvinden.
Weet wat je te doen staat: Vergeet je agenda niet! 

De mens van het jaar

De verkiezing van "leerkracht van het jaar" wordt elk jaar, begin oktober, gehouden in de onderwijsweek van het jaar. Deze bijzondere spectaculaire week is net voorbij en uit een aantal genomineerden is er weer een leerkracht van het jaar verkozen. Fantastisch om een leerkracht in het zonnetje te zetten.

Elk jaar wordt in mei moederdag gevierd. Alle moeders in het zonnetje, prima. Elk jaar is er ook secretaressedag. De secretaresse wordt extra gewaardeerd. Elk jaar vieren we in juni vaderdag, alle vaders straken in hun stropdassen. Het is elk jaar de dag van de schoonmakers. We kennen ook de dag van de arbeid. Natuurlijk kennen we ook dierendag en Koninginnedag.
In de afgelopen tijd zijn er steeds meer van dit soort aandachtsdagen ontstaan. De warme truiendag, de dag van de duurzaamheid, de dag van de landbouw, de dag van de zorg, de dag van de scheiding, en ga zo maar door. 
Elke dag is een bijzondere dag. Elke dag is er wel een gelegenheid, een beroepsgroep of een speciale beroepsgroep die het verdient om in het zonnetje te worden gezet. Daar is niks mis mee, al gaat de bijzonderheid er wel een beetje af.
In het onderwijs vindt men het belangrijk om een bijzonder prominente leerkracht, eentje die misschien meer aandacht verdient dan alle anderen in Nederland, extra in het zonnetje te zetten door hem te verkiezen tot "leerkracht van het jaar". Net als mensen die een lintje krijgen van de Koningin kunnen leerkrachten worden voorgedragen.
Toch moet mij van het hart dat er in heel onderwijsland genoeg pareltjes te vinden zijn. Anderzijds zijn er ook mensen die toch wat minder stralende capaciteiten bezitten als leerkracht, maar wellicht erg behulpzaam zijn of een ander talent hebben. Het is de manier waarop 1 pareltje ineens in de schijnwerpers staat. Ik heb het zelf weleens geregeld en allerlei leerkrachten en ouders gemobiliseerd en het voor elkaar gekregen om een leerkracht te nomineren. Dat is op zich niets bijzonders. De goede leerkracht, die het verdiende om die mooie waardering te krijgen, trok zich vrijwillig terug, ze wilde die schijnwerpers niet.
Ieder mens, iedere leerkracht, iedere docent heeft kwaliteiten. Lesgevende capaciteiten, instructiekwaliteiten, kwaliteiten op het gebied van geduld, ICTkwaliteiten, en noem maar op. Ieder mens is uniek. Iedere leerkracht verdient het om eventjes leerkracht van het jaar te zijn, is daar nu echt een zeer subjectieve verkiezing voor nodig? Geldt dit overigens niet voor ieder beroep? Iedere werknemer? Iedere vrijwilliger? Iedere oppasoma? Iedere conciërge? Iedere huismoeder die op school extra helpt? Ieder mens verdient een podium. Daarvoor hebben wij geen verkiezing nodig. Die verkiezing mag van mij worden afgeschaft, ook al gun ik het diegene van harte. Maar volgens mij is ieder mens is uniek, en is dus ieder mens elke dag "mens van het jaar". Gefeliciteerd en geniet ervan!

Wie schrijft die blijft

Alles wat geschreven staat, blijft bestaan. Alles wat op internet verschijnt, kun je terug blijven vinden. Maar als je even niet schrijft... is er tijd voor andere dingen.

Schrijven is prettig. Ik doe het graag. Hardop nadenkend over zaken uit onderwijs, gezin, familie, werkzaamheden en omgeving. Het kan van alles zijn.
Niet schrijven kan ook even prettig zijn, want dan is er meer tijd voor andere dingen: man, kinderen, ouders, werk, collega's en ga zo maar door.
Toch brengt schrijven ook risoco's met zich mee. Het kan iets oproepen. Als we kijken naar de social media, zie je daar dingen gebeuren, die beter niet geschreven hadden moeten worden.
Neem nu het geval van het feestje in Haren. Daar is niet alleen Facebook debet aan, ook de hele media die er alle aandacht naar toe heeft laten gaan heeft gezorgd voor grote gevolgen. Mensen zijn weer op een idee gebracht en ook Schiedam, Alkmaar en andere steden maken zich op om alert te zijn.

Ook Twitter kan boodschappen ten gehore brengen, die kwetsend of storend kunnen zijn, maar misschien ook niet goed voor de zender zelf. Wees zuinig met wat je prijsgeeft.

Sommige dingen kun je altijd achterhalen. Wanneer iemand veel klaagt, zegt dat ook iets over de persoon. Wanneer iemand feestje na feestje bezoekt en lollig wordt, weet je al werkgever ook, dat je die persoon misschien niet of juist wel moet aannemen.

Schrijven is fijn, maar weest je bewust van de gevolgen. Ik vind schrijven ook een prettige uitingsvorm, maar houd voor mezelf in mijn achterhoofd, wat dit kan doen met de lezer. Ook al zijn er niet zoveel lezers, het kan toch iemand bereiken, waarbij het reactie kan oproepen.

Wie schrijft die blijft. Niet schrijven of iets niet hardop zeggen kan soms weleens beter zijn. Spreken is zilver, zwijgen is goud.

Gelukkig werken.

In het blad ZorgPrimair, dat ik in bezit krijg door het vakbondsblad van CNVO, stond een stukje over een praktisch boek met als tweede titel, "versterk je persoonlijk leiderschap". Het eerste deel van de titel is "Gelukkig werken". Geschreven door Onno Habsburger en Ad Bergsma. Het mooie van dat eerste stuk van deze titel is, dat het op verschillende manieren gelezen en geinterpreteerd kan worden.

'Gelukkig werken' kun je met verschillende intonaties ten gehore brengen.

1. Gelúkkig werken. Wanneer je het achter elkaar zegt en de nadruk op gelukkig legt, denk je aan fijn werk, waar je gelukkig van wordt. Iets waar je plezier aan beleefd en wat ook nog resultaat boekt waarschijnlijk. Dat maakt immers gelukkig.

2. Gelukkig ... werken. Wanneer je een rustpauze neemt tussen het eerste en het tweede woord, komt automatisch de nadruk te liggen op werken. Fijn dat je mag werken. Goed dat je werk hebt, deel uitmaakt van het arbeidsproces.

3. Gelukkig werken, zoals de schrijvers het hebben bedoeld is misschien nog iets dieper: we moeten denken aan de woorden leuk, zinvol, geluk en energie. Het doet mij denken aan de cursus 'bevlogenheid in het onderwijs'. Er ligt inspiratie aan ten grondslag.

Zijn wij gelukkig in ons werk? Kunnen we het voor elkaar om er gelukkig in te zijn/worden? Hoe gelukkig zijn we in ons werk met onze collega's?

Er kunnen periodes zijn, waarin je minder gelukkig bent in je werk. Dat kan allerlei oorzaken hebben, ook oorzaken die buiten het werk kunnen liggen. Maar binnen het werk kun je denken aan de relatie met de baas, je collega's, het soort werk, de zinvolle betekenis die het werkt geeft, maar vooral ook hoe je er zelf instaat, hoe je zelf de dingen ervaart, hoeveel invloed je zelf kunt hebben, hoe jij zelf keuzes kunt en mag maken.

Vooral de positieve draai die de schrijvers geven aan dit boek spreekt mij aan. Daarbij is zelfkennis de sleutel. Herken je eigen kwaliteiten en je passie. Wie geluk ervaart in het werk is leergieriger, creatiever, productiever, zelfverzekerder en beter bestand tegen veranderingen en stress.

Het boek heb ik inmiddels besteld.
Ik ben erg blij en gelukkig met mijn werk in het onderwijs, met deze collega's, binnen deze werkkring. Ook al heb ik nog veel te leren, ik kan gelukkig werken!

Kiezen of delen

Met de verkiezingen in het vooruitzicht staat onze aandacht voor de democratie weer op scherp. Maar welke partij zit het dichtste bij onze keuze?

De oorsprong van het gezegde in de titel komt uit het Germaans. Bij een moeilijke beslissing mag de een delen en de ander kiezen. Het doet mij meteen denken aan het verhaal van de wijze koning Salomo, waar twee vrouwen strijdend voor hem komen te staan met een levende baby. Er is ook een dode baby. Ze beweren allebei dat de levende baby van hen is. De ene vrouw heeft haar baby verloren, de andere is de moeder van het kind. Wanneer Salomo besluit om de baby maar door midden te delen en beiden de helft te geven, vindt de ene vrouw dit OK, de andere niet. Salomo weet dan dat deze laatste vrouw de moeder is van de levende baby. Een moeder wil immers niet dat haar kind door midden gedeeld wordt en desnoods maar bij een ander opgroeit. De echte moeder is terecht en zij heeft het recht om het kind terug te krijgen. Kiezen of delen. Een mooi verhaal.

In de verkiezingstijd wordt het ons niet makkelijk gemaakt. Het is niet voor niets dat er nu net zo veel zwevende kiezers zijn, als voordat de campagne begon. De een beweert dit, de ander doet een goede uitspraak tijdens een debat en een derde heeft een goede uitstraling. Wat spreekt ons het meeste aan?

Bij ons op school heeft groep 7/8 zelf eigen partijen opgericht en een verkiezingsprogramma geschreven. Zo ervaren de leerlingen dat ze een mening mogen geven, ergens achter kunnen staan en uit kunnen dragen naar anderen. Daarna mogen ze kiezen. Stemmen op de partij van hun keuze.

Kiezen of delen. Het is niet makkelijk om een keuze te maken. De ene partij vindt iets belangrijk, maar heeft een ander standpunt waar je misschien niet achter staat. Dat maakt de keus ingewikkeld. We zullen moeten kiezen of delen.

Of is er iets te leren uit de hele verkiezingsstrijd? Is het niet zo, dat we in deze wereld de dingen met elkaar zullen moeten delen, dat is geen keuze, maar een plicht. Samen kunnen we er een mooiere wereld van maken. Duurzaamheid, omzien naar elkaar en zuinig zijn op de natuur. Daar moeten we dus voor kiezen! Het is dus kiezen EN (ver)delen!

Een goede aanloop

Met de Olympische Spelen nog vers in het geheugen, kunnen we stellen dat het belangrijk is om een goede aanloop te nemen om een goede prestatie neer te zetten. Dat geldt natuurlijk voor meer dingen.

Een aanloop naar een sprong, de goede draai bij het kogelstoten of de startduik bij een zwemprestaties vergen allemaal een goede aanloop. Belangrijker nog is de tijd ervoor, die ook als aanloop aangemerkt kan worden. De voorbereidingen in de week ervoor. Weken, maanden en soms jaren trainen is prima, maar in die laatste week moet je juist even de boel van een afstandje bekijken, je ervoor 'klaarmaken', goed slapen om zo een goede prestatie neer te zetten.

Bij een een bijzondere maaltijd heb je ook een goede voorbereiding nodig door een planning, inkopen, bereiding, maar de aanloop naar het uiteindelijke maal moet tot in de finesses worden uitgedokterd. Hoeveel minuten moet het sausjes opgewarmd zijn, hoe lang moeten de eieren koken en hoe krijg ik alle gerechten op tijd en tegelijk klaar.

De aanloop naar een operatie wordt voorbereid, maar ook daar is de aanloop belangrijk. De anesthesist zal alles goed in de gaten houden. Kloppen alle bloedwaarden wel, krijgt de patient de goede verdoving, doen alle functies het nog?

Ook in het onderwijs hebben we te maken met een een goede voorbereiding, een planning en een afstemming. De aanloop begint altijd in de laatste week van de zomervakantie. Dan begint een school weer te borrelen en te bruisen. Collega's ontmoeten elkaar weer. Er komen raamtekeningen, klassen worden ingericht, de namen worden op schriften geschreven en de laatste bestelling worden gedaan. Vaak is er een gezamenlijke bijeenkomst in de vorm van de startvergadering. Alles wordt klaargezet voor de grote sprong in het nieuwe schooljaar. Want daar wordt weer een enorme prestatie neergezet.

Een dikke pluim voor alle leerkrachten, die weer hard hebben gewerkt aan prachtig ingerichte klaslokalen, uitdagende stimulerende plekken in de school, leesbevorderende hoeken, uitnodigende goede voorbereide lessen en keurig klaargelegde materialen. De kinderen moeten immers een goede start maken.
Dan komt hun goede prestatie (meestal) vanzelf.

Zomervakantie weer voorbij

Wanneer je de eerste voetstappen in de school hebt gezet, de vakantieverhalen hebt aangehoord en verteld, de eerste kindergezichtjes voor het raam verschijnen is de zomervakantie weer voorbij. Dan is het de kunst om de rust, de energie die je hebt opgedaan, het lekkere vrije gevoel vast te houden. Maar ja, hoe doe je dat?

Het is fijn om de collega's weer te spreken. Neem de tijd voor een nieuwe kennismaking. Neem de tijd voor elkaar, voordat alles alleen maar om het werk draait. Toon oprechte interesse.

Het is gezellig om de kinderen weer te zien. Ook al dansen ze nu nog voor de ramen of zitten ze bij de BSO. Maak een gezellig praatje, zonder nog te beginnen over de groep waar ze terecht komen.

Maak een fotoalbum van je vakantiefoto's. Pak het album regelmatig nog even en bekijk ook eens een boek van een paar jaar geleden. Heerlijk! Het levert soms humoristische plaatjes.

Maak een afspraak met vrienden en vriendinnen om lekker over de vakantie te praten. Verdiep je in hun belevenissen en deel geluksmomenten.

Houd het eten nog lekker simpel, zomers en licht. Eet gewoon nog even in de tuin of op het balkon. Snuif de buitenlucht op en drink veel water.

Pak het boek waar je mee bezig was, het blad dat je aan het lezen was, de puzzel die je aan het maken was of het creatieve handwerkje dat je aan het maken was en ga er lekker mee verder. Het doet je nog even denken aan de vakantieplek, toen je ermee begon.

Zet je agenda nog niet te vol met allerlei afspraken en leg vooral de lat nog niet te hoog. Start rustig op.

Breng een bezoekje aan een lief familielid.

Lukt dit nu allemaal niet, komt de werkstress al gauw om de hoek kijken, boek dan nu alvast een volgend uitstapje of plan een ontspannend moment voor jezelf in de herfstvakantie. Succes!

Werk en (eigen) kinderen

Het dilemma van veel vrouwen is de combinatie van werk en kinderen. Is het zo dat dit alleen de verantwoordelijkheid is van vrouwen? Komt het omdat nog steeds de vrouwen zwanger zijn? Zien vrouwen dit als nadeel of juist als voordeel? Waar staan we nu na een tijd van emancipatie van de vrouw?

Een artikel in de Trouw van Marion vd Kleij d.d. 30 juni 2012 t.a.v. het werk, de carrière en de kinderen wekte mijn belangstelling. Ze leek toch spijt te hebben van haar (gedwongen?) keuzes. Wat zit haar dwars? De hardnekkige rolverdeling of haar eigen keuze hierin? Het schipperen tussen moederschap en werk? Het multitasken van een vrouw?

Het feit dat ze nu de 50 is gepasseerd en geen carrière heeft gemaakt is een keuze. Bij anderen is het soms zo gelopen. Heeft Marion spijt van die keuze of ligt er iets anders aan ten grondslag? Ik kan het niet helemaal achterhalen. Zelf kijk ik er zo tegenaan:

Je bent nooit te oud om te leren. Er zijn zat mensen in mijn omgeving - ik ben zelf 48 - die genoeg uitdagingen hebben om alsnog een stap te maken. Juist nu je zelf een wereld aan werkervaringen hebt, ervaringsdeskundige bent als je kijkt naar je eigen gezin, je uit de kleine kinderen bent en nog lang niet te oud bent om iets te ondernemen, kun je nog best een sprong wagen. Pak een studie op, zoek iets waar je hart ligt, solliciteer en begin een nieuwe kans. Je bent als vrouw van rond de 50 echt nog heel veel waard, maar daar moet je zelf in geloven, laten zien en er wat van maken.

Bovendien, denk ik, dat je je blik moet verruimen en verder kijken. Als wij tot onze 67ste of straks misschien wel 70 moeten doorwerken liggen er nog 20 mooie jaren voor je. Onderzoek wat je leuk vindt, bekijk wat je kan, ga ervoor, en maak iets moois van dit stuk van je leven.

Natuurlijk zijn er periodes waarop het moeilijker gaat, het werk niet voor het oprapen ligt, een bepaalde gebeurtenis in de privesfeer parten kan spelen en jouw idealen ver weg lijken. Blijf je hart volgen en zit niet bij de pakken neer. De wereld gaat verder en jij kunt daar een belangrijk stukje van zijn. En elk stukje is een belangrijk stukje, wat je ook kiest.

Tegen alle vrouwen van rond de leeftijd van 50 jaar met opgroeiende kinderen wil ik zeggen, dat de tijd van de kinderen ook een mooie tijd is geweest en nog steeds is, maar dat er weer een nieuwe periode aanbreekt. De kinderen worden meer en meer zelfstandige mensen en gaan hun eigen weg. Voor jouzelf breekt een andere fase aan.

Grijp je kansen, als jij verder wilt of iets anders ambieert. Ben je gelukkig met hoe het is gegaan en hoe het er nu voor staat, laat het dan vooral zoals het is, maar blijf wel alert op hoe de wereld zich verder ontwikkelt.

Maar vooral: Geniet van kinderen (en misschien wel kleinkinderen), thuis en op school, geniet van jouw eigen rol daarin. Geef de kinderen iets mee voor later, dat kan als moeder(of oma), als leerkracht of welke andere functie dan ook.

Nawoord:

Natuurlijk zijn moeders/oma's te vervangen voor vaders/opa's, al ligt het vaak iets anders voor mannen als voor vrouwen, toch biologisch bepaald? Toch die hardnekkige rolverdeling? Of hebben wij een bepaald idee hoe we ouderschap moeten invullen? Genoeg stof tot nadenken, vooral niet veroordelen. Bij iedereen komt er iets anders op zijn of haar pad en iedereen maakt zijn eigen keuzes. Niets is goed of fout.