CITOtoets, voor wie?

Januari is de maand waarin de CITO's van alle jaargroepen worden afgenomen. Behalve groep 8. Zij mogen begin februari weer aan de slag. Wat levert het op en wat brengt het teweeg?

Er zullen kinderen zijn, die het spannend vinden om een toets te maken. Toch wennen kinderen daaraan. Zo ook de leerkrachten. En als leerkrachten eraan gewend zijn geraakt, zullen zij daardoor ook minder spanning overbrengen bij de leerlingen.
Maar wat levert het op? De resultaten van de leerlingen op dat moment, afgezet tegen het landelijk gemiddelde. Een mooi streven om zo de eigen school in kaart te brengen. Waar moeten we als school op letten? Waar kan de instructie worden verbeterd? Waarom is dit kind blijven steken op een bepaald niveau? Welk vak verdient de komende periode meer aandacht? 
Zo kun je zorgen dat de lessen verbeterd worden. Na analyse van het probleem, kun je werken aan bepaalde doelen en het kind verder helpen. Welke onderwijsbehoefte hoort bij dit kind?
Toch geeft deze informatie en de controle door de inspectie ook een wrange bijsmaak. Ben jij een zwakke school als je onder de norm zit? Waarom wordt de spelling niet meegenomen bij de controle? Wat als je kleine groepen hebt en bijvoorbeeld een combinatieklas hebt van 20+8 leerlingen? Hoe wordt gekeken naar een school waarbij een leerkracht langdurg ziek is en men afhankelijk is van invallers? Wat wordt gedaan met het uiterst belangrijke pedagogische klimaat? 
Dan heb ik het nog niet gehad over de manier van afnemen van een toets. Het is een heel verschil of je de stopwatch intikt NADAT het kind begonnen is, of dat je eerst indrukt en dan het kind laat beginnen met het lezen van de woordjes van de DMT (drieminutentoets). Het kan zomaar 2 of 3 woorden en daardoor ook een niveau schelen. Reken je dezelfde fouten dubbel of enkel? Als het kind het antwoord 31 heeft gegeven en het had 13 moeten zijn, is het dan goed (omdat dit kind dyslectisch is) of rekent men het fout?
Een school die pas in september is gestart (door een late zomervakantie) mist 3 weken les t.o.v. een andere school met een vroege vakantiue. Dit is zeker in groep 3 een groot nadeel. Hebben ze de "f " net wel of net niet al geleerd. Voor een twijfelgeval kan dit slecht uitpakken.
Ooit heb ik op een school gewerkt waar een leerkracht fraudeerde met de CITOresultaten. Gewoon om er maar goed uit te komen en geen handelingsplannen hoeven te maken. Ik heb het dus maar 1x keer gezien. Zou dit niet vaker gebeuren?
Als jouw school onder de norm dreigt te komen, hoe eerlijk blijft men dan?
En mochten er meerdere fraudeurs aanwezig zijn, dan stijgt het gemiddelde en liggen anderen eronder. Hoe zuiver is het?
Ik ben niet tegen de CITO. Ik denk dat het een mooi instrument kan zijn, om te zien waar een school staat. Wat ik wel lastig vind, is dat een school afgerekend kan worden op zijn resultaten, terwijl er zovele oorzaken kunnen zijn, waarom een groep laag gescoord heeft. Wanneer je dan als zwakke school bestempeld wordt, zal er gekeken moeten worden wat er wordt gedaan op school. Wat belangrijk is, is hoe er instructie wordt gegeven, hoe aangesloten wordt op ieder kind, welke interventies worden gegeven, hoeveel onderwijstijd er aangegeven staat en daadwerkelijk wordt besteed aan een bepaald vak. Wat is de kwaliteit van de leerkracht? Hoe komt het dat deze leerlingen laag gescoord hebben? Wat kan daarvan de oorzaak zijn en hoe kunnen we het resultaat opkrikken.
Want naast de resultaten zijn ook andere zaken belangrijk. Deze worden vaak niet gemeten. Het gaat ook om het welbevinden van de kinderen en hoe de school omgaat met de onderwijsbehoefte van de leerlingen. Zo is het ook belangrijk om de kwaliteiten van iedere leerkracht in kaart te brengen. Kunnen we de inspectie niet overtuigen van het complete beeld van een school met alle mooie aspecten? Genieten van de tops en leren van tips.
Leren van elkaar, zowel kinderen als leerkrachten. Daarmee kun je elkaar versterken, en dat komt weer ten goede aan de school en de kinderen. 
Middelbare scholen vragen nog weleens om de CITO eindtoets, alvorens leerlingen aan te nemen. Mijn advies: luister naar de basisschool, kijk naar het OKR(onderwijskundig rapport), de school heeft een veel beter beeld van het kind, hoe het al die jaren heeft gewerkt en gescoord. Daarmee komt een kind beter tot zijn recht. Het draait immers niet om een getal of een letter, maar het draait om het kind. Die staat centraal!