Vakantie

Het is kerstvakantie. Dit jaar valt de vakantie vroeg, zodat op 3 januari de school weer begint. Niet getreurd, we hebben immers 2 weken om bij te komen.

Op verjaardagen wordt er altijd wat schamper gekeken naar leerkrachten die zoveel vakantie hebben. Er wordt wat lacherig gedaan over de korte werkdagen. Bestempeld als niet echt werk en het bezighouden van kinderen.

De onderwijswereld is er echter een van pieken. Tijdens zo'n decembermaand worden er flink wat overuren gedraaid met het maken van rapporten, het houden van oudergesprekken, het organiseren van Sinterklaas en alle festiviteiten die de Kerst van hen vraagt.

Ook in andere 'rustige' tijden zijn er tijden van voorbereiding, nascholing, gesprekken, nakijken, klas op orde brengen en ga zo maar door. Natuurlijk is de een handiger dan de ander en zal de hoeveelheid tijd die je hiermee kwijt bent voor iedereen verschillend zijn. Maar neem van mij aan: een leerkracht is een prachtig beroep, maar wel een die fitheid en energie vergt, enthousiasme vraagt en waarin je jezelf voor 100% moet kunnen geven. Dan is zo'n vakantie hard nodig en welverdiend!

Helden

Kinderen kijken naar volwassenen, maar ook volwassenen kijken naar andere volwassenen. Iedereen heeft in een periode wel een held, waar hij naar kijkt. Dat kan zijn omdat je jaloers bent op diegene , omdat die iets heeft wat jij niet hebt, maar (beter nog) het kan ook zijn dat je ernaar kijkt om iets van diegene te leren.

Vroeger als kind van de basisschool(toen nog lagere school), keek ik naar mijn vader, waar ik elke zondag mee wandelde, maar ook naar mijn juf van klas 2 en 3 en later naar de meester van klas 4. Zij gaven mij iets mee, wat mijn leven waardevol heeft gevuld. Zij hebben mij geinspireerd om leerkracht te worden.

Mijn moeder heeft een belangrijke rol gespeeld, omdat zij altijd (en nog!) zo positief in het leven staat. Een warme vrouw, die nog altijd haar moedervleugels uitslaat. Ook dat wil ik doorgeven.

Als puber was ik gek op de voetballer Johnny Rep en de popgroep ABBA. Eerlijk gezegd heb ik daar niet zo heel veel van meegenomen. Het zijn helden die ver weg staan, maar misschien wel laten zien wat ze kunnen, een doorzettingsvermogen laten zien, ook bij tegenslag. Ze presenteren zichzelf.

Nog later heb ik opgekeken naar mijn zussen, de een ging naar de PA, de ander was verpleegster in de wijk. Ook mijn drie broers hebben me allemaal iets meegegeven, waarbij het schaakspel een extra dimensie heeft gegeven. Het plannen, het uitdenken, het nadenken en het plezier beleven van het spel met een ander. Zo begon mijn oudste broer (helaas 8 jaar geleden overleden) altijd met mij een voorsprong te geven bij het schaken met zijn 13 jaar jongere kleine zusje. Hij leverde zijn dame en twee torens in om zo een gelijkwaardiger spel te starten. Zelf deed ik dit later ook bij mijn eigen kinderen.

Weer later waren er collega's die als held fungeerden om steeds meer te leren. De een liet me zien hoe je effectiever les kon geven, de ander had een vertelkunst en weer een ander was zo enthousiast, dat je vanzelf wel blij werd om die als juf of meester te hebben.

Als ICT-er, RT-er en IB-er keek ik ook naar anderen. Hoe deden zij het? Wat kan ik hiervan leren? Hoe wil ik het zelf doen? Wat wil ik anders doen dan zij? Je zoekt zelf met de ervaringen van de anderen een zoektocht naar de doelen voor jezelf. Wat wil ik bereiken.

Tenslotte keek ik op de school in Waddinxveen en Boskoop ook steeds meer naar het management, waar ik veel van heb geleerd. Hoe rustig en vol overgave zij een school konden leiden. Ook daarin kijk je dingen af van anderen, bekijk je of en welke dingen ik prettig vindt, bedenk je hoe je zelf wilt zijn en kan ik nu beginnen met een invulling als startende leidinggevende.

Ook nu kijk ik nog af bij andere leidinggevende. Hoe geven zij vorm aan de school die ze leiden? Hoe wil ik de school mijn school laten worden? Hoe kan ik mijn enthousiasme overdragen? Prachtig hoe dit allemaal zijn vorm krijgt door al die helden, die in mijn levensweg een rol hebben gespeeld. Bedankt helden!

Misschien zal ik in de toekomst (of nu al?) een held zijn voor anderen?

Jongleren = jong leren

Een artikel in de Trouw vanmorgen trok mijn aandacht. Het ging over de "vijfjescultuur". Kinderen hebben tegenwoordig de neiging om de kennis met een korreltje zout te nemen; met een vijfje of een minimaal zesje zijn ze tevreden. Zijn ze dan lui? Willen ze niet? Of moeten we dit toch anders benaderen?

Wanneer ze andere interesses hebben, zijn ze dan lui? Zijn ze niet gemotiveerd? Of moeten wij als onderwijzend Nederland hierop inspringen?

Onze zoon zit momenteel op de HALO. Daar moeten ze ook kunnen jongleren. Samen met zijn vriendin staat hij regelmatig te oefenen met drie ballen midden in de kamer, kijkend naar het DVDtje dat erbij hoort om te kijken hoe ze dat onder de knie krijgen(rare plek). Oefening baart kunst! En dat doen ze dan ook trouw.

Het gaat natuurlijk allemaal razendsnel met de digitale ontwikkelingen. Kinderen weten vaak meer dan volwassenen op dat gebied. Ze zijn flexibeler om al die veranderingen op te pakken en aan te kunnen.

Toch ben ik van mening dat er een bepaalde basis moet zijn om ook daadwerkelijk mee te kunnen rennen in deze snelveranderende maatschappij. Er is natuurlijk ook een hele hype rondom het opbrengst gericht werken. Ik weet dat dit niet moet doorslaan naar de andere kant en de sociale en creatieve aspecten mogen niet vergeten worden. Toch is het goed om een een bepaalde basis te hebben. Neem nu bijvoorbeeld uitdrukkingen in de Nederlandse taal, handig kunnen rekenen met procenten en bepaalde mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid. Ze zijn nodig om straks volwaardig mee te kunnen draaien in onze maatschappij. En jonge kinderen kunnen nog veel in zich opnemen, ze zijn ontvankelijk voor veel nieuwe dingen. Het zorgt ervoor dat ze sterk staan, weten waar ze het over hebben en zo met alle andere bagage die ze meenemen goed kunt deelnemen als burger.

Maar is een vijfjes- of zesjescultuur echt erg? Of moeten we de eisen iets opkrikken, zodat ze harder moeten werken om die 5 of 6 te kunnen halen? Lastige kwestie, want er zijn ook kinderen die zich hiervoor drie slagen in de rondte werken om uiteindelijk die 5 of 6 te halen. Die ontnemen wij misschien weer kansen om verder te komen.

Over een ding zijn we het denk ik wel eens: De jeugd van tegenwoordig is niet lui of ongemotiveerd, ze hebben andere interesses, komen met andere dingen in aanraking en maken andere keuzes. Maar er geldt voor alle onderwijsleermomenten nog altijd: Jong geleerd is oud gedaan en oefening baart kunst.

Een witte wereld

Wat een prachtige witte wereld! Een plaatje om te zien. 10 cm zachte spierwitte sneeuw. Heerlijk om doorheen te banjeren.

Een wandeling met de hond vanmorgen leverde een enthousiasme op van haar kant, dat zijn weerga niet kent. Heerlijk rennen, ravotten en lekker schudden met die kop. Vooruit rennen en weer terug. Zal ik hier plassen of toch daar?

Met mijn mobiel in mijn handen kon ik het niet laten om toch een paar simpele plaatjes te schieten van deze aantrekkelijke witte wereld. Prachtig om zo wakker te worden en niet te hoeven werken vandaag.

Langs mij heen schieten mensen op een fiets die bijna niet kunnen fietsen, auto's die stapvoets over de weg glijden, mensen met dichtgebonden capuchons die me aankijken alsof ze willen zeggen: "laat dit maar snel over zijn". Over de Twitter bereiken er berichten die de chaos van het verkeer weergeven, trein- en busverkeer dat hinder ondervindt van al die sneeuw. Misschien zijn er zelfs mensen waarbij de verwarming uitvalt, echt heel vervelend.

Maar mensen, laat de haast even wat het is en kijk nu toch gewoon eens eventjes naar buiten. Dit stukje natuur is te mooi om waar te zijn. Dikke lagen sneeuw op de bomen, die ervoor zorgen dat je naar een ansichtkaart staat te kijken. Fantastisch. Geniet in deze drukke onrustige tijd toch gewoon nog eventjes van die prachtige witte wereld die rust uitstraalt! Voor je het weet is het weer weg.

Decemberfeesten

Op de basisschool rol ja van de Sint meteen door in de kerstversieringen, kaarsjes, adventsweken, kerstliedjes oefenen, regelen van de kerstviering, kerstband en kerstliturgie en ga zo maar door. Het is een hollen zonder stilstaan, anders is de kerst alweer voorbij.

Nu moet er gezegd worden dat de vakantie dit jaar wel erg vroeg valt(van za 18 dec. t/m zo 2 jan.). De adventsweken moesten met wat gesmokkel sneller doorlopen worden als je op 14 december als een kerstviering in de kerk hebt. Op 10 december was er al een kerstcrea georganiseerd voor de hele school. 15 december was door de kerstcommissie (ouders en juffen!) een kerstpuzzeltocht geregeld door de wijk. Op 16 december werd het kerstontbijt met kerstbrood en kerstkransjes geserveerd. Natuurlijk werd er van elke kerstactiviteit ook foto's gemaakt, en op de website geplaatst, zodat alle ouders konden meegenieten. Heerlijk genieten van al die glunderende kinderen.

Heerlijk dat je dan als leerkracht 2 weken de tijd hebt om bij te komen. Na tussendoor ook nog "even" de rapporten te hebben gemaakt en rapportgesprekken te hebben gevoerd, ben je echt even op en moet je jezelf weer opladen om straks met frisse moed en vol enthousiasme een geinspireerd en boeiend jaar te beginnen en al die verrassende openstaande kinderen te voorzien van goed onderwijs!

Stoelen

Een school kan niet zonder stoelen. Een groeischool als deze heeft steeds meer stoelen nodig en dat begint dan vaak van onder af, vanaf groep 1/2.

De school waar ik nu werkzaam ben bestaat nog maar 4 jaar. De school heeft nu 5 groepen, waaronder twee kleutergroepen met bijna de helft van het aantal leerlingen van de hele school. Daar blijft het groeien.

Ook in het verleden zit daar de grootste groei, dus moeten daar steeds stoelen bijbesteld worden.

Nu ik zelf ook een dag in een van die kleutergroepen sta, valt het op, dat er veel verschillende stoelen zijn van een en hetzelfde bedrijf. Bij elke bestelling was de stoel van maatje 2 (jongste kleuter) net weer iets anders. Soms hadden de doppen een andere kleur, zaten de poten aan de binnenkant of liepen de poten schuin naar buiten of naar binnen. Erg onhandig als de stoelen aan het eind van de dag moeten worden gestapeld, want niets paste in elkaar. En dan was dit alleen nog maar maatje 2, er staan voor de oudsten ook stoelen met maatje 3. Je zult maar slecht zijn in puzzelen!

Nu hadden we weer een nieuwe bestelling nodig en werden er - weer bij hetzelfde bedrijf - nieuwe stoelen maatje 2 besteld.

Na enige tijd werd de zending van 25 stoelen bezorgd. De bezorger vroeg nog om een concierge, maar ik moest hem teleurstellen en mijn eigen sjouw- en sjordiensten aanbieden, een concierge hebben wij immers niet. De stoelen werden in de schuur geplaatst, verpakt en wel.

De leerkracht van groep 1/2 pakte een aantal stoelen voor nieuwe leerlingen. Verbazing alom: De nieuwe stoelen maatje 2 hebben een zitting die 5 cm hoger is dan de oude stoelen maatje 2. Gevolg: Een kleine kleuter met bungelende benen. Tja, dat kan niet.

Eerst contact via de telefoon en de mail, foto's opgestuurd en nog eens herhaald via de mail, dat dit toch echt niet kan. Na een reactie van nieuwe richtlijnen voor kleuterstoelen volgens de fabriek, zal ik ze toch echt duidelijk moeten maken, dat een hoogteverschil van 5 cm echt niets met de richtlijnen van de fabriek te maken kunnen hebben.

Eindelijk contact met de leverancier - overigens een heel aardige man! - en hij komt op school om de zaak te bekijken en te fotograferen (had ik ook al gedaan, maar ja). "U begrijpt dat ik de rekening nog niet kan betalen als het niet in orde is." Deze man is vol begrip. Gaat het regelen via de fabriek en zorgt ook voor een deugdelijke oplossing van al die verschillende modellen, die we in zo'n korte tijd hier op school hebben gekregen. Heel mooi. Hier gaat nog wel even tijd overheen.

Dus kinderen... Voorlopig nog even bungelende benen.

December

De twaalfde maand van het jaar is aangebroken. De dagen worden korter. De temperatuur wordt lager. Sneeuw en ijs zijn geweest, maar komen wellicht ook nog. Sint heeft zijn hielen net gelicht en straks vieren we Kerst met familie vrienden en collega's.
Ook op school vinden we de pepernoten nog tussen de boekenplanken en staan de kerstbomen klaar en liggen alle mooie versieringen in hun dozen te glinsteren. Kaarsen worden gekocht. Huizen worden aangekleed in kerstsfeer. De geboorte van Jezus en het feest van het Licht dat voor iedereen komt breekt aan.
Voor veel mensen is dit een heerlijke gezellige warme maand. Voor anderen is deze maand de moeilijkste van het jaar. Teruggeworpen op jezelf, herinneringen die voorbij gaan en het gevoel van gemis van een dierbare.
Ook op school, in de klas kun je aandacht besteden aan het feest van het Licht. Met Advent leven we toe naar het Kerstfeest. Elke week gaat er weer een kaars aan. Bij Kind Op Maandag(godsdienstmethode) gaan er telkens deuren open. Ook op de poster gaat er elke dag een deurtje open met een nieuw verhaal en komen we steeds dichter bij het Licht.
De andere kant kun je ook delen met kinderen. Zo is Actie Schoenmaatje een uitstekende manier om kinderen dichtbij de andere kant van de wereld te brengen. Ze denken mee aan die kinderen die niet zo rijk zijn als wij.
Er zijn ook kinderen die een opa of oma of zelfs een ouder of broer/zus zijn verloren. Er even bij stilstaan en hen die ruimte geven die ze nodig hebben is goed. Daarna kijken we naar de toekomst en naar alles wat we wel hebben, waar we van kunnen genieten, waar we blij van worden en wat ons leven verrijkt.
Hoe mooi kan iets zijn, als je ook de andere donkere kant ervan kent. Hoe rijk kan een kind zich voelen met een gevulde schoenendoos, als het nauwelijks speelgoed bezit? Hoe fijn is het om met familie bij elkaar te zitten als er eentje ontbreekt? Hoe blij kun je zijn met werk, als je al jaren werkloos bent? Hoe gelukkig kun je je voelen als je jaren 'anders' op school en je wordt nu begrepen?
Zo zal ik ook weer extra genieten van de lente met het natuurlijke licht, de groene bomen, de bloemen en al die heerlijke geuren na deze donkere dagen in de winter. Heerlijk om naar uit te kijken!

Sinterklaas

"Zie ginds komt de stoomboot, uit Spanje weer aan" en "Daar wordt aan de deur geklopt" of "Sinterklaas Kapoentje, gooi wat in mijn schoentje". Spanning. Verwachtingsvol.
Maar... Sinterklaas bestaat! We vertellen het onze kinderen en we vertellen het op school, maar Sinterklaas bestaat echt. Een goed persoon, die van kinderen en mensen houdt. Een lief mens, die iets goeds wil doen.
Natuurlijk kent iedereen het verhaal van de bisschop van Myra en alle verhalen rondom deze kindervriend. Toch heb ik het niet over de man met de baard en zijn mooie glimmende rode mantel en zijn prachtige witte paard. Nee, ik heb het over de Sint in onszelf of in die van een goede vriend, die voor jou iets moois bedenkt.
In elk mens huist een Sint. Er is altijd wel iemand in de buurt waar je iets fijns voor wilt doen, iets leuks voor wilt kopen of zomaar eens iets goeds voor wilt betekenen. Dat zich dat dan niet altijd uit in een hand pepernoten of een gevulde schoen mag duidelijk zijn. Het kan alles zijn. Let maar op, ook jij krijgt iets van Sinterklaas. Misschien niet op 5 december, maar wacht rustig af. Het komt echt. Geloof erin!
Mocht je nu niets merken, speel dan zelf voor Sinterklaas. Hoe heerlijk is het om te geven en te zien dat je een ander een plezier doet?
Veel plezier in deze decembermaand en alle andere maande in het jaar. Het is immers het hele jaar door tijd om Sinterklaas te spelen.

Contact

Een mens kan niet zonder contact met andere mensen. Een mens is een sociaal wezen. Leven zonder anderen kan niet. Ook al ben je graag op jezelf, je kunt niet zonder andere mensen. Om mee te praten, om iets van te kopen, om elkaar een dienst te bewijzen, om hulp te vragen en te ontvangen, en ga zo maar door.

Contact is een vorm van communicatie, of zouden we dit beter kunnen omdraaien? Communicatie is een vorm van contact? Beide woorden zijn veelomvattend.

In deze tijd zijn de digitale contactmogelijkheden aanzienlijk uitgebreid. Waren we eerst al blij met televisie en krant en een telefoonlijn naar Australie, nu gaat het veel verder of dieper met meer mogelijkheden: het mobieltje en de computer hebben de mogelijkheden m.b.v. programma's als Hyves, Facebook, LinkedIn en Twitter en nog vele anderen de werled nog groter gemaakt. Neemt niet weg, dat deze digitale wereld voor veel mensen ook onoverzichtelijk wordt.

Daarnaast is het menselijke contact, oog in oog, een hand geven, het lijfelijke contact minstens zo belangrijk, zo niet belangrijker. De huylpmiddelen zijn prachtig en ik doe er zelf hard aan mee, maar het contact van mens tot mens is intensiever, rijker en echter.

Zo was ik laatst bij een oud-collega op kraamvisite en komt er volgende week een oud-directeur langs. In de kerstvakantie heb ik een afspraak met een oud-studiegenote en maak ik een avond vrij met een oud-collega. Verjaardagen binnen familie en vriendenkring zijn fijn. Heerlijk om de personen in kwestie even te zien, aan te kunnen raken, mee te kunnen lachen en huilen, ervaringen te delen, maar vooral om die nonverbale reacties en bepaalde emoties te kunnen waarnemen en uit te zenden. Want dat laatste is via het digitale verkeer nauwelijks mogelijk, zelfs niet met een webcam. Je ziet dan wellicht de uitdrukking op iemands gezicht, maar mist dan toch nog die lijfelijkheid, letterlijk de warmte van iemands aanwezigheid. Want ook het lijfelijke contact is naar mijn mening onmisbaar!

Dromen

De reclame van de pizza "zit niet te dromen jongen, eet je pizza" zet jezelf aan het denken. Voor dat je het weet, zit je dan ook te dromen.

In Happinez, een blad dat ik af en toe eens koop, stond hierover een heel artikel. Dromen zijn vaak wat vaag omschreven, heel anders dan doelen. Maar dromen, zo zegt het artikel geeft meer inspiratie, het is meeromvattend dan alleen een concreet doel.

Als ik dit vertaal naar het werken op de basisschool (en waar dan ook) dan zijn concrete doelen natuurlijk heel goed. Hoe kun je het doel behalen of bereiken? Wat heb je ervoor nodig? Wie heb je nodig? Hoe lang denk je erover te doen? Prima om zo je doel te bereiken.

Met dromen is dit altijd iets vager, maar daardoor vaak ook mooier en groter.

Dat wil niet zeggen, dat als je je doel niet hebt bereikt, of de droom niet is uitgekomen, dat het allemaal waardeloos is. Het is goed om een bepaald streven te hebben. Waar wil ik naartoe werken? Dromen gaan soms zo ver dat ze bijna niet haalbaar zijn, maar wel heel lekker zijn om van te kunnen genieten. Je kunt bijvoorbeeld dromen van een leven op een boerderij in Australie of een reisje naar de maan, maar tegelijkertijd weet je dat deze droom niet zo 1, 2, 3 haalbaar is. Een doel of een droom hebben in het leven, geeft jouw leven meer inhoud. Je weet waar je voor wilt leven. Je leven heeft meer passie gekregen.

De uitspraak van Marten Luther King en tevens een songtekst van ABBA "I have a dream" geeft meer aan dan dat ze zongen "Ik heb een doel" Zelfs Obama heeft een droom.

Dromen geven net even wat meer jeu dan een doel. De inspiratie, de passie en het hunkeren naar het onbereikbare. Daarom is het goed om doelen heel hoog te stellen. Ook in het onderwijs is dat zo. Maar het dromen over onderwijs, geeft net even wat meer passie en inspiratie. Draait het daar niet allemaal om?

Laten we lekker verder dromen.