Vierkant

Het Balijbos is bij uitstek Een zalig rustgevende plek En ga je heen of terug Sta even stil bij de stalen brug Rechte vormen blauwe kleur Een mooie speelse variant De natuur eromheen geeft geur Vierkant en vierkant en vierkant en ...

Zoetermeer, 12 april 2020

Pas op de plaats

Vrijdag 10 april 2020.

Geachte heer Slob, beste Arie (ik heb u in Utrecht ontmoet bij het schoolleidersregister),

Cc. Ministerie van OCW

Het is Goede Vrijdag. Twee (of toch drie?) dagen voor Pasen. Tijd voor bezinning. Tijd om stil te zijn en even stil te staan bij waar ons leven echt om draait. Moeten wij niet meer de rust zoeken in onszelf en door laten stralen in de hele maatschappij? Meer aandacht voor elkaar, omzien naar elkaar, zorg voor elkaar en ons wat minder materialistisch opstellen?

Eerder heb ik u een e-mail gestuurd inzake een beslissing tot het in ieder geval dicht houden van de scholen tot de meivakantie. Ik ben blij te zien, dat aan deze oproep gehoor is gegeven. Het is geen makkelijke tijd om beslissingen te nemen op basis van te weinig kennis. 

De volgende stap is het wel of niet of wellicht deels open doen van de scholen ná de meivakantie. Ook hier kleven veel voor- en nadelen aan en ook hier hebben we te weinig kennis voor een gedegen besluit. Graag wil ik u het volgende onder uw aandacht brengen alvorens hier een besluit over te nemen. Daarnaast wil ik u een voorstel doen in deze brief dat u of een van de leden van de Tweede Kamer, deze wil meenemen en als motie indienen. Het is het overwegen waard.

Een aantal zaken die ik u ter overweging en grondige overdenking wil meegeven zijn de volgende zaken:

• Onderzoek van RIVM van slechts 100 gezinnen waar Corona is geconstateerd is niet een  goede afspiegeling: het kleine aantal en geen random selectie van het totaal aantal kinderen in Nederland die onderwijs genieten. Bovendien kunnen we geen verschil maken in dicht- en dunbevolkte gebieden, leeftijdscategorieën, provincie, gender, afkomst, etc. Wat allemaal meerwaarde heeft bij goed gedegen onderzoek. Kortom de onderzoeksperiode is te kort.

• Als scholen open gaan in de 1,5meter afstandsmaatschappij, houdt u dan ook rekening met het feit dat leerlingen met een afstand van 3 meter in hun lokaal moeten zitten, omdat de leerkracht hier individuele afstandshulp en begeleiding moet kunnen geven, leerlingen naar het toilet moeten, een punt moeten slijpen, een schrift moeten pakken, iets weg moeten gooien, ... noem maar op. Gaat de leerkracht dan in een lokaal van 50-56 m2 vier keer dezelfde lessen geven? Hoe ziet u dat voor zich? Ook al zouden kinderen minder snel besmet raken, leerkrachten (waaronder een aantal kwetsbaren) wil ik als schoolleider niet blootstellen aan dit risico.

• Buiten spelen voor leerlingen en de pleinwacht is ook echt een uitdaging. Gaan leerkrachten (veelal vrouwen) met hoepelrok naar school? Hoe bewaren we de cultuur van 1,5 meter afstand? Kinderen knuffelen graag. Thuis gebeurt dit hopelijk wel. Op school kunnen we niets voor kinderen betekenen in dat opzicht. Gaat het lukken? Of is het gevoel groter dan het verstand?

• Ouders kunnen we buiten de school houden, maar veel ouders zijn bang en zullen hun kind(eren) uit angst en bezorgdheid thuishouden. De erkende ongelijkheid tussen leerlingen wordt groter, een serieuze uitdaging om onderwijs te geven. Zou er een deel thuis en een deel in de klas aangeboden kunnen worden? Iedere dag 5-7 leerlingen naar school, afwisselend over de vijf dagen? 

• Kwetsbare leerkrachten kan ik niet inzetten. Angstige leerkrachten melden zich ziek. In tijd van lerarentekort heb ik te weinig mogelijkheden van vervanging. Hoe gaan we dit oplossen? Verdelen van een groep kan niet vanwege de 1,5 m afstand, dan zijn er toch weer te veel leerlingen in een lokaal. Kan ik deze dan alsnog naar huis sturen?

• Kwetsbare leerlingen zijn er nu en ook als de school wel open is. WIj zorgen nu voor een deel dat ze opgevangen worden en onderwijs krijgen. Het is een druppel op een gloeiende plaat. Het is moeilijk om de vinger erachter te krijgen. Het is een illusie dat dit straks is opgelost als de scholen wel open zijn. Kwetsbare leerlingen mogen nu al naar school komen, ook al is er geen aanwijsbaar vitaal beroep van ouders.

• De periode als leerlingen en leerkrachten weer naar schoolgaan is een nieuwe periode van ontmoeting, aftasting, herkenning, erkenning, zoektocht hoe de pet staat bij de ander, kortom een nieuwe fase van forming, storming en norming breekt aan. Leerstof staat op de tweede plaats, want we willen eerst weten wat leerlingen doormaken, hoe de vlag staat, wat ze hebben ervaren en hoe ze zich voelen. Wellicht is er expertise nodig in scholen om dat goed te begeleiden. Met alleen de gedragsspecialist kom je er niet. Er zullen leerlingen zijn die een sociaal emotionele achterstand hebben opgelopen.

• De leerstof zal een nieuwe nulmeting moeten krijgen, er zal geobserveerd, bevraagd en zelfs getoetst moeten worden. Dit gaat tijd kosten en er zullen leerlingen achter zijn gebleven in hun ontwikkeling op pedagogisch en didactisch vlak. Hier zal een grondige analyse moeten plaatsvinden en een gedegen actieplan. Kan leerkracht en intern begeleider dit allemaal opvangen?

• Er is een cruciale fase van het geven van instructie (zeker de expliciete directe instructie van Marcel Schmeier waarin het stellen van doelen, de interactie en betrokkenheid van leerlingen én het vervolgens evalueren van het doel om verder te kunnen in de volgende les) verloren gegaan. Onderwijs op afstand met instructie van de leerkracht haalt het niet bij een fysieke leerkracht in de klas, die ziet aan een leerling hoe deze zich voelt, wat het wel en niet snapt op dat moment. Directe feedback is het meest effectieve. Dat is in deze periode gemist.

Hierbij wil ik het volgende voorstel indienen in de hoop dat u deze als motie meeneemt naar de Tweede Kamer. Het is er een met een grote impact, maar ook een met ‘op de plaats rust’, zonder op onze lauwerende rusten. Een periode die we niet als verloren moeten beschouwen, maar die we ook niet kunnen negeren. Het is periode die we een plek willen geven, om straks verder te kunnen waar we waren gebleven. Zonder al te veel stress, met maatwerk en met een duidelijk plan voor ogen.

Voorstel:

Deze periode van 16 maart tot de zomervakantie te beschouwen als oefen- onderhouds- en rustperiode om na de zomer (of als het lukt met een meting voor de zomervakantie) een start te maken in dezelfde klas en het leerjaar af te maken t/m december, waarbij de afsluiting van het jaar in Sinterklaas- en Kerstsfeer kan worden afgerond.

Vervolgens start een nieuw leerjaar in januari en blijven we dit jaarlijks doen. De start en het eind van een schooljaar is dan hetzelfde en zelfs de zomervakantie kan meer verschillen in data en zo de vakantie meer te spreiden.

Kleuters die jarig zijn van 1 januari - 31 december zitten en blijven bij elkaar in een leerjaar, uitzonderingen daargelaten.

De overgang vindt plaats in december, het rapportgesprek cq overgangsgesprek eind november. 

De stress van nu verminderen en mensen en kinderen ruimte en lucht te geven. Doorgaan met onderwijs op afstand zo goed en zo kwaad als het gaat. Met een meting die nog voor de zomer kan plaatsvinden, desnoods via een online toetsing of in ploegen op school.

Plan maken voor periode voor en na de zomervakantie om de draad voor elke leerling zo goed mogelijk op te pakken. Een sociaal emotioneel plan en een pedagogisch-didactisch plan.

Thuiszitters kunnen verder met online onderwijs op afstand en komen maandelijks naar school waar ze zijn ingeschreven.

Leerlingen van groep 8 kunnen naar het middelbaar onderwijs, zij starten direct, als laatste lichting die in september start. Groep 7 van nu start over anderhalf jaar met de eerste brugklas in januari 2022, dus 4 maanden later. De periode (sep-dec 2021) kan door VO gebruikt worden voor projectvorming, hervormingen, veranderingen waar nodig om te zorgen dat er ook daar een goed plan wordt neergezet. De overige VO klassen gaan ook van Jan-dec werken, behalve de examenklassen. Er is een lichting leerlingen (de nieuwe brugklas) die wel in september start.

Het leerlingvolgsysteem (Cito of andere landelijke toetsen) kunnen nu in juni gebruikt worden voor een meting en worden herhaald na de herfstvakantie, in november.

Deze schakeling zorgt ervoor dat we iedereen rust gunnen, een pas op de plaats, maar intussen door kunnen met het geven van goed onderwijs. Een deel van de leerlingen zal deze periode kunnen overbruggen en bijspijkeren, maar een groot deel naar alle waarschijnlijkheid niet, met alle gevolgen van dien.

Ik hoop dat u goed nadenkt over uw te nemen besluit en ik hoop ook dat u (zeker) drie keer nadenkt (voor de haan kraait) over het naar school laten gaan van leerlingen. Bij twijfel NIET doen. Het wordt een testcase, die we niet willen.

Ik heb deze e-mail geschreven vanuit mijn eigen ervaring van een basisschool in Zuid Holland. Middelbare scholen, MBO’s en HBO’s zijn vele malen massaler en kennen weer andere uitdagingen.

Nogmaals, we willen het liefst dat alles weer normaal wordt en de scholen open gaan. Dit kan alleen als de situatie veilig is voor leerlingen, ouders, onderwijzend personeel en al het andere personeel die zich in de scholen bevinden. Maar bij twijfel niet inhalen, doe een pas op de plaats.

Ik wens u een rustige gezegende Pasen toe en vertrouw op een weloverwogen besluit.

​Met vriendelijke groet,​ ​

Hanneke de Frel Directeur Octantschool Vlinderboom Pijnacker

Corona overspoelt het onderwijs

Vanaf december 2019, als de eerste berichten vanuit Wuhan onze ether indenderen om te melden dat zich er een griepepidemie lijkt te ontwikkelen, is er enige onrust. Mijn eigen broer was na het WK Bridgen, in Wuhan afgelopen zomer, de dans net ontsprongen. 

Als de tijd langzaam verstrijkt breidt het uit naar andere landen en volgt na de piek in Wuhan, ook Iran, Zuid Korea en Italië.

Mijn zus die toen in Noord-Italië (naast de brandhaard) op vakantie is geweest neemt het zekere voor het onzekere en slaat het bezoekje bij onze hoogbejaarde ouders over. Twee van haar volwassenen kinderen hebben griepverschijnselen, maar worden niet meer getest.

Intussen kruipt het virus ook Nederland binnen en is Noord-Brabant de plek met de meeste besmettingen. Het wordt een serieuze zaak en de maatregelen van hygiëne worden nog niet door iedereen serieus genomen. Op school wordt dit wel gehanteerd. Geen handen geven, regelmatig handen wassen, papieren zakdoekjes en elkaar attenderen op deze maatregelen.

De landen om ons heen meldden steeds meer besmettingen en ook het aantal slachtoffers groeit. Het gaat enge vormen aannemen. Een pandemie.

De maatregelen worden strenger, afstand houden, niet met meer dan 100 mensen bij elkaar, maar scholen moeten open blijven. Daar vind ik iets van. 

De volgende dag is 1/3 van de kinderen thuis en/of ziek gemeld. Een bijeenkomst met het directieteam levert vragen maar ook saamhorigheid op. Dealen met bange collega’s, angstige ouders en een half lege school. Een bizarre onrust, wikken en wegen van mogelijkheden en ouders informeren. 

Leerlingen moeten bij de deur worden afgegeven. Een aantal snotterende collega’s blijft thuis, een collega met een zieke partner blijft ook thuis. Halve of driekwart volle groepen. Geen les meer te geven, maar wat moet je? We doen geen melding. Het is zo te begrijpen.

Dan komt het sein dat Nederland rond de 1000 besmettingen en zo’n 20 doden toch besluit de schooldeuren te sluiten. Ook de horeca sluit en evenementen worden afgelast. Alleen ouders met vitale beroepen mogen hun kinderen op school en/of bij de opvang brengen.

Op zondagmiddag zitten de directeuren en adjuncten opnieuw bij elkaar. Een brief van bestuur, organiseren onderwijs, actieteams, informeren team en ouders. Vele vragen beantwoorden en tenslotte één duidelijke app naar alle collega’s wordt niet echt gewaardeerd. Terecht. Met een bericht dat iets te kort door de bocht vloog, had ik een paar collega’s veilig op de kast. Goede afstand, dat dan weer wel. Een begripvolle app maakt weer een hoop goed.

De volgende dag startten we ver van elkaar zittend in de teamkamer. Enkele collega’s zijn ziek. Vier kinderen zijn aangemeld om te komen. Twee kunnen weer naar huis. Een enerverende dag van afstemmen, taken verdelen en onderzoeken naar hoe we digitaal onderwijs kunnen bieden volgt. Als er dan eerst besproken wordt hoe we in shifts kunnen werken en worden teruggefloten, valt dit in verkeerde aarde. Het wrijft en schuurt. Spanning loopt op, er heerst emotie, begrijpen van elkaar lijkt moeilijk, empathie daalt soms tot het nulpunt, maar herstelt zich in dezelfde snelheid in een positieve flow. Je slikt nog een mail van een ouder en geniet van de fijne reacties. Iedereen is anders. Iedereen reageert anders. Elke collega heeft een eigen beleving en een eigen privé-situatie. Het wordt tijd om adem te halen. Tijd om te realiseren, dat we hiermee moeten leren omgaan. Iedereen doet zijn stinkende best. 

Dit team kent zijn verantwoordelijkheden en is te vertrouwen. Het steunt elkaar. En dat is prachtig om te aanschouwen. 

(eerder geplaatst in Direct van 4 april 2020)

Boom

De boom
Langs het water
Staat
Hangt
Verlangt
Naar de lucht
En zucht

De boom
Langs het water
Groeit
Reikt
Kijkt
Omhoog
Met een boog

De boom
Langs het water
Ziet
Het riet
Ontluikt
Gebruikt
Zijn takken
Beweegt
En leeft

Bank

Bank‬

‪Heerlijk‬
‪Even zitten‬
‪Met je rug‬
‪Tegen de rugleuning‬
‪Naar de zon‬

‪Heerlijk‬
‪Even zitten‬
‪Met je ogen‬
‪Gericht op‬
‪Kabbelend water‬

‪Heerlijk‬
‪Even zitten‬
‪Met je hele lijf‬
‪Voelen‬
‪Dat de lente komt‬

‪Heerlijk‬
‪#genieten‬

Spiegeling

De lucht
De wolken
Het riet
De toren
De bomen

Ze kijken
Allemaal
In het water
Weerspiegelend
Op dit uur
Of later
Met een totaal
Verdubbeling
Van de natuur

Spiegeleitje

Spiegeleitje

‪Eenvoudig wit met geel ‬
‪Bloeiend in het gras‬
‪Maar weet je ‬
‪Wat ik dacht?‬

‪Dat het een ‬
‪spiegeleitje was.‬

Puzzelend naar een oplossing (van het lerarentekort)

Het lerarentekort begint zich in heel Nederland op te dringen. Met twee gepensioneerden voor de groep, een invaller om een gat te dichten, een leerwerkstudent en veel parttimers die ook al wat meer zijn gaan werken, is de rek eruit. Voor de komende gaten, waaronder een zwangerschapsverlof, is het hard roeien met de weinige riemen die er zijn. Het is puzzelen en piekeren in de zoektocht naar kwalitatief goede leerkrachten. Wie biedt?

Oorzaken

Het onderwijs loopt al jaren achter op salaris. De werkdruk en de administratieve last zijn hoog. Ouders kunnen het voor leerkrachten lastig maken. Voor een invaller is het een hoop papieren rompslomp met als klap op de vuurpijl elk half jaar een VOG. Scholen moeten meer moeite doen om mensen te krijgen en te behouden. In alle redeneringen zitten waarheden. Maar dat lost het probleem niet op. Wat kunnen we doen om dit prachtige beroep (vooral) aan de man te brengen? Hoe kunnen we mensen weer verleiden om dit mooie vak te kiezen?

Oplossingen op lange termijn

De aantrekkelijkheid van het beroep verhogen is een must. Dat kan door het opkrikken van salarissen, het verlagen van de werkdruk, aantrekken van zij-instromers, trajecten van leerwerkstudenten en verschillende mogelijkheden en carrièreperspectieven. Misschien moet het onderwijs anders georganiseerd worden.

Maar … het gaat om de inhoud van het werk. Het begeleiden van leerlingen. Het uitleggen van een moeilijke som. Het helpen van de leerling die gevallen is op het plein. Het vertrouwen geven aan de leerling dat hij het kan. Het leren van vaardigheden. Hoe mooi is dat?

Lange termijn oplossingen zijn vaak goede oplossingen, maar het probleem is er nu. Wat zouden we nu kunnen doen?

Oplossingen op korte termijn

Verschillende oplossingen zijn mogelijk. Natuurlijk kun je anderen en (pedagogische sterke) mensen zonder onderwijsdiploma inzetten om onderwijs te geven. Toch zijn er specifieke tools nodig om kwalitatief goed onderwijs te geven. Denk maar eens aan het inschatten wat een leerling kan, hoe je differentieert in de groep, hoe je direct kunt reageren op bepaald gedrag en de analyse van toetsen. Daar is geen sinecure. Ik denk dat dit voor de kwaliteit niet de beste oplossing is.

Naast het vragen van parttimers denk ik dat je uiteindelijk op één oplossing uitkomt: minder lesuren (en dus lesuren schrappen) en op vrijdag extra huiswerk geven. Verwerking die ze dan niet meer op school hoeven te maken. Ouders kunnen kiezen wat ze hun kinderen extra willen geven. Dat kan opvang zijn, maar ook creatieve activiteiten, sport of cultuur.

Met vier lesdagen van 5 uur, spaar je 20% uit en kunnen de leerkrachten beter verdeeld worden. Er blijft daardoor meer tijd over om gezamenlijk lessen voor te bereiden, praten over je vak, administratie te doen en de werkdruk verlaagd.

Knopen doorhakken

Er moet NU iets gebeuren. Er zijn te vaak kinderen (en ook personeel) de dupe. Zij hebben last van wisselingen, klas verdelen of zelfs een klas naar huis sturen. Met passend onderwijs, waarbij veel leerlingen juist nu die rust en structuur nodig hebben, is dat een hele uitdaging. Dus ga naar 20 lesuren per week. Vergt wel iets van de omgeving en van ouders.

Hanneke de Frel

(eerder gepubliceerd in Direct van CNVS)

Rust en duidelijkheid in corona-periode

Brief aan Minister Slob d.d. 26 maart 2020:

Rust en duidelijkheid in corona-periode

Geachte heer Slob,

Als schoolleider in deze onzekere Coronatijd is wachten tot dinsdag 31 maart niet fijn. We moeten op school alle zeilen bijzetten om het voor leerkrachten behapbaar te houden, om ouders tegemoet te kunnen komen om iedereen te woord te kunnen staan, om onlinezaken te regelen, om alle contacten te informeren, herhalingslessen te bieden, werkpakketten klaar te leggen en organiseren van ophalen, devices regelen, contact met zorgleerlingen te houden. Wij moeten voorbereid zijn op verschillende scenario’s. Dan moet de overheid nu op save spelen en de scholen dicht laten voor langere periode. We hebben Pasen en de meivakantie komt eraan, sluit scholen dan iig tot de meivakantie. Dat geeft rust. Schakelen kost ook veel energie.

Open doen van scholen geeft onrust, omdat 

- niet elke leerkracht dit kan (sommigen kwetsbaar*, anderen ziek of verkouden, een derde met een gezinslid met koorts), met als gevolg te weinig leerkrachten voor de groep, verdelen geen optie is, dus leerlingen alsnog naar huis gestuurd moeten worden. Wat doen we als er te veel leerkrachten thuiszitten?

- veel leerlingen thuis zijn omdat er angst heerst, verkoudheid is, koorts binnen het gezin. Het lesprogramma stagneert, leerlingen krijgen te grote verschillen

- leerkracht nog meer dan anders zullen moeten differentiëren, juist omdat er een wisselende aanwezigheid is van leerlingen.

- leerlingen géén contact met volwassenen heel moeilijk vinden, of je nu een high five of een knuffel (ja, ook grotere leerlingen in het PO) geeft, leerlingen houden van contact, het contact zal zich uitbreiden, niet te vermijden

- veel mensen (ouders in de school vooral bij kleuters) en kinderen bij elkaar, blootstellen van personeel, 26 leerlingen in een klaslokaal.

- de bijeenkomsten tot 1 juni zijn wel uitgesteld, een school is niet heel veel anders, ondanks de leeftijd van deze groep lieve jonge mensen. We zitten boven op elkaar in een klaslokaal, daar kun je geen 1,5m tussen laten.

- spelende kinderen buiten wordt geadviseerd om deze niet samen op een schommel te zetten. Hoe dacht u dat het buitenspelen van enkele groepen tegelijk met een leerkracht gerealiseerd moet worden? Spreiden van tijden kan hier niet met drie scholen bij elkaar, meer leerkrachten naar buiten en daar de druk verhogen?

We zijn nu net onze online draai aan het vinden, geef ons even lucht. Ga nog niet open. Speel nu op save en op rust.

Ik ben me bewust van ouders met de kinderen thuis. Ook leerkrachten hebben kinderen thuis. Het is een lastige balans. Ik adviseer werknemers: Vraag niet het uiterste van uw werknemers. Dat kan ik ook niet bij mijn personeel. Laten we er zijn voor elkaar in de mogelijkheden die er zijn. Maar houd scholen nog dicht. In ieder geval tot de meivakantie.

Wij missen leerlingen ook, dat is het niet, maar voorzichtigheid is geboden. De IC capaciteit is nog niet gestabiliseerd. 

Deze hele Corona-periode is wellicht ook een les om ons leven eens onder de loep te nemen. De snelheid, efficiëntie, en daardoor de gejaagdheid enerzijds, en de transparantie waarbij alles maar moeten verantwoorden anderzijds, heeft een reset nodig. Er zijn veel mensen die afhaken. Waarom moet alles sneller, beter, mooier, vlugger, etc. Laten we elkaar niet gek laten maken en gas terugnemen. Dat is een duurzamer leven voor iedereen.

Een ongeruste schoolleider

* Ouderen en gepensioneerden, de hartpatiënt, de longpatiënt, kortom, de kwetsbare leerkracht

Hanneke de Frel

Schoolleider Octantschool Vlinderboom Pijnacker

De octopus

Zwemmend in een grote oceaan kan een octopus rondzwemmen en alles bekijken, veranderen in de kleur van zeewier om te camoufleren, in een rots te veranderen om te jagen op prooi, zich goed verstoppen onder het zand, zijn zuignappen ergens aan vastzuigen en een donkere kleur afscheiden en daarmee iedereen in het pikdonker te hullen.

Lopend door de school kan een directeur omzien naar leerlingen en leerkrachten, zien wat er geleerd wordt en stimuleren van de lerende organisatie. Hij ziet de ouders en spreekt hen via raden of anderszins. Hij inspireert en creëert.

Natuurlijk verschiet een directeur weleens van kleur als er zich ‘s morgens twee ziekmeldingen aankondigen en de oplossing niet voorhanden is. Het kan ook zijn dat een leerkracht op maandagochtend binnenstapt en vertelt dat ze gekozen heeft voor een andere baan buiten het onderwijs. Het gebeurt. Deal ermee.

De directeur kan er ook voor kiezen om als een rots in de branding op te treden. Hij fungeert als een stootkussen. Hij biedt bescherming voor alles wat de school de school binnenkomt. Hij filtert en zorgt ervoor dat leerkrachten hun werk voor de kinderen goed kunnen doen. Onderwijs, daar gaat het om.

Iets moois regelen en een prooi bespringen door bijvoorbeeld leuke boeken aan te schaffen, iets bijzonders te regelen Voorde teamleden om hen een goed gevoel te geven, zij moeten het doen, de directeur moet er zijn voor hen.

Zal een directeur zich weleens verstoppen? Terugtrekken en ruimte geven aan anderen. Leerkrachten moeten de kans krijgen om hun talenten in te zetten en mogen zich ontwikkelen.

Zuignappen laten vastzuigen waar dat nodig is en loslaten wat het kan. Verantwoording dragen en al die tentakels vloeiend laten bewegen.

Het aantal tentakels is vaak niet toereikend. Ook al kunnen er een aantal zaken losgelaten worden, het blijft een inspirerend spel met vele taken en verantwoordelijkheden bij een goedlopende school. Als er iets aan de hand is, zoals: een zoektocht naar onderwijsbehoeften, een leerkracht met een lastige privésituatie, een groep zonder leerkracht, getouwtrek bij het samenwerkingsverband of een ouder die grote zorgen heeft om zijn kind, dan zijn die acht tentakels niet genoeg. Er is meer nodig.

Een directeur als een octopus met (af en toe te weinig) tentakels die druk bewegen. In de school en daarbuiten. Zoekend naar het allerbeste onderwijs voor zijn leerlingen.

Maar ... Als het lerarentekort nog grotere vormen gaat aannemen, leerkrachten voor iets anders kiezen, het onderwijs een fors beslag legt op de energierekening van (al!) het onderwijspersoneel en zij niet de beloning krijgen die mensen laat kiezen voor dit mooie vak, ontstaan er donderwolken. Er ontstaan hiaten. Een octopus schiet dan in de verdediging door inktzwarte stof uit te scheiden.

Wat kan een directeur? Wat kunnen leerkrachten? Wat kunnen scholen voor signaal afgeven? Er is niet veel keus al doen we dit liever niet. Staken is een noodsprong, een inktzwarte stof die dreiging laat zien. Iedereen in de omgeving heeft er last van. De ernst is duidelijk, ook al baalt de omgeving van het zwarte water.

Er zijn ingrijpende maatregelen nodig, die verder rijken dan investeringen in zij-instromers. Niet alleen voor grote steden, maar ook de randstedelijke gebieden hebben moeite het hoofd boven water te houden.

De octopus zwemt verder. De tentakels blijven bewegen. Zuignappen zuigen vasten laten los. Nu maar hopen dat al die bewegingen van de octopus worden gewaardeerd, die inktzwarte kleur gezien wordt en de investeringen in de toekomst van de wereld niet uitblijven.