On(der)wijs: Voorjaarsvakantie

On(der)wijs: Voorjaarsvakantie: "Bij voorjaarsvakantie denk ik aan het voorjaar, de lente, het begin van de bloeiende geurende wereld. Ook denk ik aan de voorjaarsbloemen, g..."

Voorjaarsvakantie

Bij voorjaarsvakantie denk ik aan het voorjaar, de lente, het begin van de bloeiende geurende wereld. Ook denk ik aan de voorjaarsbloemen, gele narcissen, paarse krokussen en geurende hyacinten. Bomen vol groene knoppen. Een lekker zonnetje en een frisse wind maken de wandeling met de hond tot een heerlijk buiten zijn.
Niets van dit alles. Van voorjaar is nog geen sprake, 's nachts kan het nog vriezen. De voorjaarsbloemen zijn nog ver te zoeken, behalve die je in de winkel kant en klaar koopt en laat bloeien in je eigen huiskamer. Een zonnetje mis ik nog, het regent al twee dagen aan een stuk door. Weinig frisse voorjaarswind.
Is dan de voorjaarsvakantie gedoemd te mislukken? Welnee! Vakantie is ook altijd even een tijd van op adem komen. Terugkijken naar de tijd die is geweest, bezinnen op wat komen gaat. Wat staat ons dit schooljaar nog te wachten? Vakantie is een tijd van "niet letten op de klok", van uitslapen en van dingen doen, waar we normaal gesproken geen tijd voor hebben.
Het is in het onderwijs natuurlijk zo, dat het personeel veel vakantie heeft. De meeste mensen, die dit schamper op een verjaardag rondbazuinen weten niet, dat het onderwijs uit enorme pieken bestaat. Zo hadden wij voor de voorjaarsvakantie een projectweek, eigenlijk twee weken. Daarin draaien de lessen op volle toeren, steekt iedere leerkracht veel energie in mooie toepasselijke werkjes om op de laatste avond een spectaculaire presentatie te kunnen laten zien. Bij ons was dit op donderdag en zo zag ik menige groepsleerkracht met rode konen door de school lopen. De laatste hand leggend aan een goed geetaleerd klaslokaal. Wat hebben ze dan een welverdiende vakantie!
In het onderwijs kun je niet even achteroverleunen, nee je kunt eigenlijk niet eens half ziek voor de klas (leerkrachten doen het wel!) omdat zo'n groep alles van jouw vermogen vergt. Niet alleen een gewone les afdraaien en kijken of iedereen aan het werk is, maar ook de goede leerling helpen bij het pluswerk, de minder goede leerling helpen middels een handelingsplan, registreren wat er die dag is gedaan, voorbereiden voor de volgende dag, spullen klaarleggen, ouders te woord staan en ga zo maar door. Na de voorjaarsvakantie komen de rapporten eraan. Dat betekent rapporten maken en 10 minutengesprekken organiseren.
Onderwijspersoneel kan dan in deze voorjaarsvakantie even genieten van een eigen leesboek, rustig winkelen, wandelen in de natuur of op bezoek bij vrienden. Rust in het hoofd en rust voor je lijf. Dat daar dan ook nog een kleurige bloembol, een lekker zonnetje of een frisse wind bij hoort, is meegenomen. Mocht die er nog niet zijn, halen we hem gewoon in huis!
Zo kunnen we er straks weer lekker tegenaan. Uitgerust en wel genietend van die vrolijke snoeten, ondeugende bekkies en leergierige kinderen. Want daar doen we het voor en dat zijn de pieken in het onderwijs wel waard. Hebben we die voorjaarsvakantie natuurlijk wel verdiend!

Passende bezuinigingen?

Met Passend Onderwijs is niks mis. Met bezuinigingen ook niet. Tegelijkertijd is misschien toch niet handig. Natuurlijk moeten al die tussenlagen eruit, al die extra gelden moeten handiger besteed worden. Maar waarom moet je eerst gaan snoeien en dan nog eens bedenken of dat passend onderwijs goed terecht komt? Handiger is het om eerst het passend onderwijs goed op de rails te zetten en dan te kijken wat er anders ingericht kan worden. Nu worden de bezuinigingen een doel op zich. Misschien zelfs het eerste doel? En natuurlijk moet er worden bezuinigd, als er minder geld is, kun je gewoon minder verdelen. Dat er banen verdwijnen binnen de speciale zorg hoeft niet fout te zijn, maar zorg eerst voor een goede basis, waar elk kind op een goede plek kan komen, waar hij dichtbij naar school kan, maar waar ook nog eens aan zijn onderwijsbehoefte voldaan wordt, waar de juiste specialisten op de juiste plek zitten en heel direct, met korte lijnen ingezet kunnen worden. Zo kunnen er ook banen gecreeerd worden met diezelfde mensen, die er aan de andere kant uitgehaald moeten worden. Dan behoud je de expertise op de goede plek. Zo'n Centrum voor jeugd en Gezin is een goede start, om van daaruit verder te werken en zo de kinderen verder te helpen. Daar gaat het immers om: Het kind. Dat is het doel van Passend Onderwijs. De bezuiniging komt op de tweede plaats. Laat Passend Onderwijs niet het kind van de rekening worden.

Ik hoop dat er toch nog iemand een geluksdubbeltje vindt om deze problemen op te lossen....

Transformatief

Het woord "transformatief" bestaat volgens het woordenboek niet. Toch krijg ik dit mee bij mijn studie t.a.v. leiderschap. Leer ik nu iets wat officieel niet bestaat, of moeten we het anders formeren? Misschien transformeren naar transformatie:

Transformatie bestaat wel en betekent:

1.omvorming, vervorming, herschepping, gedaanteverwisseling;

2. omzetting van energie, van een chemisch element in een ander;

3. taalkunde algemene regel, die de structuur van een zin omvormt tot een andere structuur;

Bij het werkwoord transformeren denken we aan: vervormen, een andere vorm geven of het veranderen van gegevens. veranderen van gegevens.

Toen mijn neef van inmiddels 27 jaar een klein jongetje was, hield hij veel van auto's. In die tijd waren transformers erg in. Mijn zus hield er niet van en wilde dit hem eigenlijk niet geven. Maar ja, ze ontkwam er niet aan. Hij kreeg een transformer. Het autootje kon je omvormen tot een robotje. Ook andere vormen konden worden getransformeerd.

Wat heeft dit alles nu met het transformatief leiderschap te maken?

We doelen op een transformatie als een doelbewuste verandering, die een bedrijf of een onderwijsinstelling doorvoert in zijn organisatie. Een transformatief leider gaat een verandering aan, maar zorgt ervoor dat zijn collega's zo geinspireerd raken, dat zij het nut van de verandering inzien en er zelf mee aan de slag gaan.

Zo ben ik op school bezig met het neerzetten van een goede gedegen leescultuur. Er worden afspraken gemaakt t.a.v. lezen, er is een leeskwartiertje ingesteld, er wordt een leeskaart gebruikt en wat nu zo leuk is, is dat een leerkracht zelf het duolezen heeft geintroduceerd in haar groep en daar zelf zo trots op is, dat ik mocht komen kijken. Thuis heb ik het heel enthousiast aan mijn echtgenoot heb zitten vertellen.

Ook de opdracht aan de leerktrachten om op de NOT iets uit te zoeken t.a.v. het lezen, bracht twee leerkrachten op een enthousiaste presentatie van de boeken en de loco, die zij voor hun klas hadden gekocht. Geweldig!

Dit zijn de leuke dingen, die een transformatief leider (en dat ben ik nog lang niet, maar ik word me er wel van bewust) meemaakt in zijn bedrijf of in mijn geval een onderwijsinstelling. Het gevoel dat je die leerkrachten zo hebt kunnen stimuleren en enthousiasmeren, dat ze daadwerkelijk zelf iets gaat uitproberen of gaan aanschaffen en gebruiken in hun eigen groep, geeft mij de inspiratie om hiermee verder te gaan.

oude juf

"hooi oude juf ik mis je heel erg", lees ik vandaag via een krabbel van Hyves. Een jongen, die ik in groep 3 in de klas heb gehad, zit nu in groep 7. Schattig natuurlijk, maar oude juf? Ja, niet meer de juf van nu, zo'n oude juf. De digitale media en alle computercontacten maken het makkelijk om contacten te onderhouden en zo nog eens iets te horen van mensen/kinderen, die je al een poosje niet hebt gezien. Zo heb ik ineens weer contact met nichten, die ik al lang niet heb gezien, van kinderen, die ik 25 jaar geleden in de klas heb gehad, van kinderen van vorige werkplekken, oude buren, kennissen, vriendjes van de basketbal etc. etc. De Hyves heb ik bewust in tweeen gesplist. Een gewone en een juf-Hanneke Hyves. Daarnaast is het heerlijk om af en toe eens lekker te kunnen twitteren en mee te discussieren op LinkedIn. Ook Facebook heb ik opnieuw leven ingeblazen, toen bleek dat onze twee Franse loge's facebook hadden en ik zo nog contact met ze kon onderhouden, in het Engels gelukkig.

Er moet wel gezegd worden, dat de digitale geschreven communicatie een bepaalde behendigheid van de taal vereist. Lees nog maar de titel "oude juf". Hoe snel kun je iets niet verkeerd opschrijven en toch (met een andere intonatie) anders hebben bedoeld? Is het de oude juf van vroeger of een juf op leeftijd? Hoe goed moet je letten op je taalgebruik in een mail, als je mensen ergens aan wilt herinneren, zonder een bepaalde ondertoon.

Terugkomend op "oude juf", ben ik zelf ook via de website van de zoon van mijn oude juf in contact gekomen met mijn eigen allerliefste oude juf van de tweede en derde klas van de lagere school. Een juf van vroeger en inmiddels ook al wat jaartjes ouder dan dat ik zelf ben. Hoe heerlijk is het dan, om die lieve oude juf zomaar eventjes aan de telefoon te hebben en wat ervaringen te kunnen uitwisselen. Dat is toch anders dan via mail of welke ander geschreven digitaal medium.

Samen verschillend

Vroeger logeerde ik vaak bij mijn oma, bij een vriendinnetje, een nichtje en weer later bij mijn oudste zus. Dat was gewoon.

Tegenwoordig kun je ook te maken krijgen met een uitwisseling of het ontvangen van buitenlandse leerlingen in het kader van een project van de middelbare schhol. Zo is het ook deze week. Op de middelbare school van onze kinderen is er een MUNA project, waarbij allerlei Franse en Duitse studenten naar Nederland zijn gekomen. Natuurlijk hebben zij ook een slaapplek nodig en zo zijn wij in de gelukkige omstandigheid dat er twee Engelssprekende Franse meiden van 15 en 16 bij ons in huis mogen slapen.

Een kleine aanpassing in ons toch al overvolle huis bood hen de gelegenheid. Een grote eettafel en een beetje meer eten maakte het mogelijk dat iedereen ook daar een plekje had. De auto kon hen naar school en weer thuis brengen.

Op school hebben ze voorbereidingen en vergaderingen in het Engels, om hen te laten ervaren hoe het is om met mensen uit andere landen te debatteren over bepaalde problemen. Mooie ervaring.

Na een intensieve week is iedereen moe van de overvolle dagen. Rekening houden met elkaar, voortdurend Engels praten, 's avonds nog weg moetn, moeite doen om elkaar te begrijpen, wegbrengen en ophalen en zo nog meer.

Het gekke van zo'n week is, dat je gaat wennen aan die twee extra personen in huis en dat je zelfs van deze mensen gaat houden. Hoe bijzonder is het als je leuke gesprekken krijgt en zij ook aan jou vragen hoe een en ander toegaat, waar je werkt, wat je doet, hoe Nederlandse woorden uitgesproken worden, etc. Andersom vragen wij ook aan hen dingen die hun land (Frankrijk in dit geval) normaal zijn. Zo vonden zij het maar raar dat wij chocopasta op een baguette smeerden of dat we de sla tegelijk met de aardappels en groente aten. Ze hebben geproefd van de hagelslag en de pindakaas en zelfs vla gegeten. Ze wilden weten waarom het woord aardbeien twee a's heeft. Een paar simpele voorbeelden.

Morgen brengen we ze samen met onze zoon, die ze keurig heeft begleid en een goed woordje Engels spreekt, naar school, waar ze kunnen beginnen aan hun terugreis naar Frankrijk. Afscheid nemen valt dan toch ineens een beetje zwaar, ook al weet je, dat dit niet voor maanden zo kan blijven. Twee zulke verschillende culturen, twee verschillende landen, verschillende mensen, gewoon twee lieve meiden. Je deelt iets met elkaar waardoor mensen dichter tot elkaar komen. Dat is echt heel mooi, ook voor ons!

Onbevangen

Naast de andere werkzaamheden op school, heb ik op woensdag een groep 1/2. Een lekker stel bij elkaar.
Leeftijden varieren van net 4 tot bijna 7 jaar.
De een goed in luisteren, de ander goed onderricht en een derde weer een goede letterkennis.
Toch hebben juist deze kinderen iets waar wij als volwassenen jaloers op kunnen zijn: onbevangenheid.
Zij zien geen gevaar, hebben vertrouwen in jou, spelen hun eigen fantasiespel, hebben geen benul van de tijd, hebben plezier, zijn overal in geinteresseerd, willen leren, willen ontwikkelen, willen heerlijk spelen.
Zo geniet ik zelf dan ook weer van deze leeftijd en kan hierin zelf ook plezier hebben. Neem nu bijvoorbeeld een luidzingende altijd vrolijke knul, een kroelende knuffelende meid, een gemotiveerde steeds beter pratend meisje, een ondeugende, humoristische jongen, een stil, maar o zo slim jongetje en ga zo maar door. Stuk voor stuk allemaal kinderen waar al een compleet mens in zit, maar die toch zo heerlijk van dit leven genieten, het ritme van de dag leren, een woordenschat opbouwen, begrippen leren via allerlei thema's en cijfers en letters leren. Heerlijk om al die onbevangen mensen zo te kunnen begeleiden. Wat een bofkont ben ik, dat ik elke week weer even mag genieten van deze onbevangen wezentjes en weer even kind mag zijn tussen hen.

Flow

Gisteren zat ik op de tribune te kijken naar een basketbalwedstrijd van mijn dochter. Tijdens die wedstrijd zie je dat het in sommige perioden beter gaat en bijvoorbeeld het derde kwart alles mis gaat. Gelukkig hebben de dames de wedstrijd toch nog met 4 punten gewonnen.

Je ziet dat als het goed gaat, de spelers in een flow raken, net alsof ze een energieshot toegediend krijgen ,een gevoel van zelfverzekerdheid bezitten en de adrenaline in de goede banen stroomt. Alles zit mee, er is goed spel en de doelpunten zijn raak. Heerlijk om te zien overigens.

In zo'n flow voel je je sterk, krachtig, je kunt alles aan, je bent alert en verricht moeiteloos datgene waar je mee bezig bent. Je bent geconcentreerd en presteert op de top van je kunnen. Flow ontstaat door een combuinatie van uitdagingen, de benodigde vaardigheden en toewijding.

Dit zie je terug in het dagelijkse werk op school, in de studie en in de huishoudelijke bezigheden, ja zelfs in contacten met familie en vrienden. De ene keer zie je er als een berg tegenop, de volgende keer kost het je nauwelijks moeite.

Dat heerlijke gevoel van ergens in op gaan en de tijd vergeten merk je ook in de klas, als er lekker gewerkt wordt of als je bezig bent met een geweldig project, waar jij alle energie in wil steken en daar ook zelf weer energie uithaalt. Er komt zo een inspiratie op gang van heerlijk ideeen op doen en steeds enthousiaster worden. De manier waarop je met uitdagingen omgaat, bepaalkt het geluksgevoel.

Maar kun je dit gevoel van buitenaf stimuleren, voeden of opwekken?

Een geluksprofessor zegt dat wij mensen het gelukkigst zijn als we helemaal opgaan in een spannende, moeilijke activiteit waar we van genieten. Dan hebben we een piekervaring, ook wel flow genoemd. En het mooie is: daarvoor hoef je niet op vakantie te gaan om te skydiven, te bungeejumpen of in een snelle achtbaan te zitten. Want flow ervaar het vaakst en het snelst... op het werk, en hier dus: in de school!

Een flow heeft te maken met je eigen gevoel, omstandigheden, omgeving, contacten, middelen,etc. maar we kunnen daar wel een beetje in sturen door de volgende regels in acht te nemen:

1 Bepaal een duidelijk doel.

2 Ontdek de reden waarom je iets wilt creëren.

3 Bedenk een passende uitdaging.

4 Zoek een optimale werkomgeving.

5 Werk in een blok tijd aan één ding.

6 Vermijd onderbrekingen en afleidingen.

7 Leer effectief werken met je gereedschap.

Zelf herken ik hierin op mijn werk voorbeelden, al moet je op school ook veel kunnen schakelen en is punt 4 niet altijd stabiel. Thuis werkend aan de studie werkt dit zeker positief. Kinderen zijn eraan gewend, dat als ik ergens mee bezig ben, heel geconcentreerd daaraan kan werken en er zelfs een bom kan ontploffen naast me zonder dat ik op- of omkijk. Hetzelfde geldt voor het schrijven van een stukje voor deze blog. Afmaken, een bepaalde schwung hebben om ervoor te willen gaan.

Het is dan ook een voorrecht om op een school te werken, waar van alles gebeurt, maar waar er zeker sprake is van een flow. Ook al moet ik het gereedschap (punt 7) nog goed weten in te delen en te organiseren. Waar een wil is, is een weg.

Weekend, tijd van loslaten!

Het einde van de werkweek: weekend. Omdat ik zelf 4 dagen werk, op vrijdag vrij heb, zou voor mij het weekend nu al begonnen moeten zijn. Het is immers donderdagavond. Natuurlijk is dat enerzijds wel zo, want ik werk van maandag t/m donderdag. Anderszijds is er natuurlijk nog een heleboel te doen. Is het niet het werk (dat nog niet af is, ik moet nog een agenda maken voor de teamvergadering) of de studie (waar nog een verslag ligt te wachten, dat afgemaakt moet worden), dan zijn het wel de huishoudelijke werkzaamheden in een druk gezin (de was stapelt zich telkens weer op en de koelkast is alweer leeg).

Dit weekend zal de aandacht wat verdeeld moeten worden, want tussendoor zijn er ook nog een aantal feestjes.

Allereerst: Morgen wordt onze tweede zoon 18. Een geweldige (bijna) volwassen leeftijd van iemand die ons toch ook nog hard nodig heeft. Maar hij doet nu een opleiding (HALO), gaat zelfstandig daar heen, zoekt een stageplek, regelt een heleboel (eet ook een heleboel, om en nabij de 16 boterhammen op een dag) en heeft een schat van een vriendin.

Morgen is ook mijn broer jarig. Dat zal ook 's avonds nog een een extra gebakje opleveren en wat gezelligheid van familie.

Zondag bereikt mijn moeder, die altijd de zonzijde ziet en een heleboel positieve energie uitstraalt (zou ik iets van haar hebben?) een leeftijd van 86 jaar. Fantastisch om dat met een mannetje of 25 familieleden (kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen) te mogen vieren.

En dan... is het weekend weer voorbij en begint er weer een drukke werkweek vol gesprekken, post, verslaglegging, voortgangsgesprek, klassenbezoeken, functioneringsgesprekken, e-mail, beleidsmaking, inspiratie, vergadering, stukje leesinstructie volgend, interactie, regeling verhuisdagen, een bezoekje aan de NOT, etc. etc.

Nee, ik verveel me niet, maar soms zou een moment van rust wel welkom zijn. Dan is zo'n weekend, ondanks het feit dat deze drie dagen duurt bij mij, eigenlijk te kort. Of zou ik dit weekend dan toch niet goed invullen? Misschien moet ik meer leren loslaten. Morgen is er weer een dag.

25 jaar in het onderwijs

Ding dong. Het is kwart over 8 's morgens. Ik ben boven, nog in mijn knalroze flanellen pyjama. Heerlijk warm. Beneden hoor ik Jos zeggen dat er "politie" voor de deur staat. Huh? Politie? Hoor ik dat goed? Ik ben vast nog niet helemaal wakker. Wat zou er aan de hand zijn? Is er weer ingebroken in de straat en komen ze vragen of wij iets hebben gezien? Heeft een van de jongens wat uitgevreten? Schrik. Ze roepen mijn naam. Ik loop naar beneden.

De marechausse staat voor mijn neus met een brief waar mijn naam op staat. Nog steeds een beetje zenuwachtig over wat er aan de hand is pak ik de brief aan, open de envelop en de eerste woorden die bij mij binnen komen zijn "U wordt dringend verzocht...". Verder kijkend gaat er ineens een belletje rinkelen. O, wacht even. Ik begin te lachen. Het is niet waar.

Ik moet me meteen aankleden en meekomen. Niet meer van de schrik, maar wel van de spanning schiet ik gauw in een paar kleren die al klaarliggen. Hup, hup, een borstel schiet door mijn haar. Wat gaat er gebeuren? Mee in een jeep van de marechaussee? Mijn liefhebbende echtgenoot staat te grijnzen, hij was gewoon op de hoogte!

Tijdens de rit naar school stuur ik nog snel even een Twitterbericht en krijg meteen twee reacties terug van mensen die me feliciteren.

Vlakbij de school moeten we nog even wachten tot het tijd is, en dan rijden we met zwaailicht en flink wat alarmerend geluid de wijk van de school in. Ik word uit de auto gelaten, toegezongen en mag door de erehaag van deze lieve kinderen lopen. Nog steeds verbazing alom.

In de aula staat er een stoel klaar. Omdat het koffieochtend is, zijn er genoeg ouders die kunnen meegenieten. Er hangen plakkaten in de school met de tekst: "Juf Hanneke, al heel lang.... juf!" Ja, ik zit precies vandaag 25 jaar in het onderwijs. Leuk natuurlijk, maar dat dit zo zou uitpakken was totaal buiten mijn verwachting. De verrassing is des te groter, als je gehuld in een safaripak en hoed door de school mag banjeren, mag genieten van zingende kinderen, mooie tekeningen, gedichten, bloemen, giraffen en een boek vol mooie verhalen van alle kinderen en collega's in ontvangst mag nemen. Hoe gaaf is het als je net 5 maanden op een nieuwe school werkt en zo fantastisch wordt onthaald en er van de collega's nog een cadeaubon voor een bezoek aan de dierentuin in Emmen is geregeld. Ja, ik mag zelf giraffen gaan voeren. Dit voelt goed. Bewondering voor de ontvangst, het geregel, de geheimhouding(ik had echt niets in de gaten), de cadeaus en het arrangement door de safari. Ik heb echt een superbaan!