Leerkrachten en kwaliteit

"Genoeg leerkrachten", meldt de krant van vandaag. "Het tekort valt mee", want door de crisis zouden meer mensen voor de zekerheid gaan met een baan in het onderwijs.
Maar.... in wat kleinere letters wordt ook nog even gezegd, dat niet alle leerkrachten en docenten bevoegd zijn.
Conclusie: Er is wel degelijk een tekort en men heeft stagiaires en duaal studenten ingezet om de klassen en groepen te bemannen of veelal te bevrouwen. Nog goedkoper ook, mooi opgelost.
Opgelost?
Mooi is dat. Het maakt dus niet uit hoe er wordt lesgegeven, wie dat uiteindelijk doet, hoe het gebeurt, als het maar gebeurt en enigszins financieel te behappen is. Terwijl Marja van Bijsterveldt (een niet-leerkracht) zegt dat het niveau van taal, lezen en rekenen omhoog moet, er bezuinigd moet worden door de rugzakken terug te brengen, meer kinderen binnen de basisscholen te houden, minder geld ter beschikking te stellen en leraren meer nascholing moeten volgen.
Nu is dat laatste niet zo erg, want daar worden we voor betaald, bovendien is het goed om bij te blijven. Nog leuk ook, want je hoort weer nieuwe dingen, er ontstaan nieuwe inzichten en er komen altijd weer nieuwe invalshoeken. Prima.
Blijft over: het hoge(re) niveau en Passend Onderwijs tegenover die nog niet-afgestudeerde docenten en leerkrachten. Hoe kan dit door het ministerie van onderwijs worden goedgekeurd? Gaat het dan alleen maar om de poppetjes en het geld? Of moeten we ook aan kwalitatief goed onderwijs denken? En laten we het allerbelangrijkste niet vergeten: het kind en de leerling, zij moeten centraal staan, niet de voorwaarden daar omheen.
Wie wordt de volgende minister van onderwijs? Toch wel iemand die uit het veld komt...., hoop ik?

Taal en rekenen

Vandaag stond in Trouw een stukje over 'Nadruk op rekenen en taal schaadt onderwijs'. Wat moeten we nou? Wel of niet die extra taal- en rekenles intensiveren?
Is het niet zo, dat de basisschool een basis biedt voor alle facetten van de ontwikkeling? Zowel sociaal emotioneel als cognitief en laten we daarbij vooral het creatieve en motorische aspect niet vergeten. Een kind is niet alleen een rekenwonder of taalspecialist, met de inhoud van de taal moet je ook leren communiceren, met het rekenen moet je ook boodschappen kunnen doen, met de les aardrijkskunde moet je ook kunnen samenwerken en dan heb ik het nog niet eens over de computervaardigheden gehad. Een mens is een veel complexer geheel dan alleen rekenen of taal. Natuurlijk begrijp ik dan best dat TE veel taal en TE veel rekenen kan schaden. De weegschaal slaat dan door.
Dat taal en rekenen een andere aandacht kunnen krijgen door meer op een speelse manier kinderen in aanraking te laten komen met een soort verrijking, dat lijkt me een goede zaak. Kinderen in groep 1/2 kunnen letters herkennen en onderzoeken waar ze die letters nog meer kunnen vinden. Maar als een kind niet rijp is om hier iets mee te doen, houdt alles op. Dan zit het nog in een andere ontwikkelingsfase.
Stimuleren is prima, kinderen prikkelen en uitdagen is goed.
Dus leerkrachten overal ter wereld, natuurlijk letten we op nieuwe inzichten en andere accenten, zoals deze gelegd kunnen worden, maar laten we vooral niet vergeten, dat een kind wel kind mag zijn, spelend mag leren en ontdekken van de wereld om hem heen. Door middel van kennis de creatieve, motorische en sociale vaardigheden ontwikkelen. Dan leer je het kind als geheel een stap verder te brengen.

Verjaardagen

Vooral na de zomervakantie is het weer een drukte van jewelste. Klop klop klop. Drie kinderen huppelen het kantoortje binnen. Een van de kinderen heeft een schaal of trommel met lekkers, een draagt de grote kaart en de derde mag de stiften vasthouden. Mensen die in het onderwijs werken met kinderen, zeker die op grote scholen, zullen elke keer opnieuw het enthousiasme moeten kunnen opbrengen om op de kaart weer iets creatiefs te schrijven, te feliciteren, even te vragen wat ze hebben gekregen en er voor dit specifieke kind weer een feestje van te maken. Het mag immers trakteren.

Op veel scholen gaat dit nog steeds net als vroeger: Er wordt gezongen in de klas. Er mogen twee kinderen worden uitgekozen. Je mag de klassen rond.

Nu zijn wij inmiddels een school met zes klassen. Zo kunnen de kinderen gewoon even onbezorgd door de school lopen, wat giebelen onderweg, een grapje maken met een andere juf, het broertje of zusje in die andere klas even zien en ga zo maar door. Er zit zo toch meer aan het uitdelen in de school, dan men zo op het eerste gezicht denkt.

Menig 4-jarig kind verdwaalt in de school en leert zo toch de ruimtelijke orientatie te verbreden. Het leren kloppen op een klasdeur en even wachten tot er wordt opengedaan. Het binnen durven lopen in een vreemde klas. Uitdelen en zo leren delen van jouw lekkers. Allemaal goede sociale vaardigheden.

Andersom is het leuk om als leerkracht de andere kinderen van de school voorbij te zien komen. Soms zijn het kinderen waar weleens over gesproken is, soms zijn het kinderen die je eerder in jouw groep hebt gehad en soms is het een eerste kennismaking.

Dat er bij die verjaardagen iets wordt uitgedeeld is natuurlijk mooi meegenomen. Van een kaas-en-worst-stok tot cake, van een stuk fruit tot theesoort met chocola.

Te veel is ook weer niet goed en ik moet toegeven, dat ik de traktatie weleens weggeef. Waar ik echt dol op ben is een stukje pure chocola, zeker als ik het bewaar tot 's middags rond een uur of 3. Toch ben ik blij dat we nu nog maar 125 leerlingen op school hebben, 125x een traktatie is nog wel te overzien.

Plussen en malen

In de poort van onze achtertuin spelen twee jongens met een bal vandaag. De een blond en een open gezicht met blauwe kijkers, de ander donker haar en bruine pretoogjes. Ze praten over de middelbare school. Ik vraag hen of ze daar graag naar toe willen. "Nee, hoor,"zeggen ze trots, "wij gaan naar groep 3!" We praten verder en we hebben het over het lezen. De donkere knul roept trots dat hij al kan lezen. De blonde vervolgt onmiddellijk dat hij dat ook kan. "Ik kan ook al plussen", zegt het blonde knaapje, "plus tien plus tien is twintig" en "een plus een is twee, twee plus twee is vier, vier plus vier is acht" Ik prijs hem om zijn knappe kunsten. Dan vraag ik of ze ook weten hoeveel acht plus acht is. De denkradertjes beginnen hard te draaien. De donkere dondersteen geeft het eerste antwoord. "Zestien." Nou nou, jullie kunnen groep 3 wel overslaan. Dan zegt het donkere aapje "Ik kan ook malen." Mijn buurvrouw die naast me staat begint te lachen en zegt dat ze dat ook kan, vooral 's nachts. De jongen begint alweer. "Een keer een is een, twee keer een is twee en twee keer twee is vier." En hoeveel is dan vier keer vier, vraag ik. De raderen bovenin het koppie beginnen weer hard te draaien, het denkmechanisme is aan het werk. Ik zeg nog, dat is hetzelfde als acht plus acht. "Zestien." Snelle leerling. Die zou ik wel in de klas willen hebben! Heerlijk, die onbevangen leergierige mannetjes.

Twitter en twitteraars

Een Twitteraccount is eigenlijk zo gemaakt. Het is leuk om te doen, maar is het wel zo zinvol?
Menigeen, zeker niet-twitteraars, zeggen dat het onnodige saaie tijdverspilling is. Het is onzinnig, omdat het vluchtige contacten zijn en een beetje informatie in 140 tekens beslaat. En vooral waardeloos omdat het gewoon gewauwel in de ruimte is met veelal mensen die je niet kent. Dat is toch geen normale communicatie?
Is dat allemaal wel zo? Of moeten we ervaren of dit wel of niet iets voor jou is?
Mijn vriendin was een van de eersten en besmette mij ruim twee jaar geleden op het net ontstane Twitter. Uit nieuwsgierigheid kijk ik mee en maak ook ik een account: @jufHanneke63.
De eerste tijd kun je elkaar vooral attenderen op dingen die je hebt gezien op internet, maar naarmate de tijd vordert, ontstaan er nieuwe contacten. Nieuwsberichten kunnen worden ontvangen, maar ook steeds meer onderwijsmensen(soort zoekt soort), en dan vooral de ICT-mensen, hebben een Twitter.
Intussen maak ik een account aan voor de hond (@Spikkel_Hanneke), een voor de @Maximaschool en een voor de @Community_56 van Kennisnet. Allemaal leuk.
We zijn nu ruim twee jaar verder, ik begon op 9 mei 2009, zijn er leuke contacten ontstaan. "Follow" people is het ontdekken van deze digitale communicatie. "Accept" mensen die jou leuk lijken of maak een beschermd account aan. Er zijn mensen, die je regelmatig even spreekt via de Twitter. Het kunnen mensen zijn, die je wel kent, maar niet zo vaak ziet. Het zijn ook mensen van jouw vakgebied of jouw woon-werkomgeving, waarmee je dingen kunt delen, die heel interessant zijn. Soms zijn er vragen die je aan elkaar kunt stellen, opmerkingen die intereressant zijn om te delen, belevenissen of wil je gewoon even kwijt wat je doet. Zelf een foto plaatsen op Twitter is een fluitje van een cent. Er zijn ook echt van die melige lolmomenten, waarbij de grappen eraf spetteren. Heerlijk. Over en weer twitteren, retweeten en natuurlijk op allen beantwoorden drukken. Zo doet de hele groep mee.
Niks saai, onpersoonlijk of vluchtig gewauwel. Want de Twitters, die jij echt niet meer leuk vindt, die "unfollow" je gewoon. En heb je echt het gevoel dat er een tussen zit, die niet spoort, dan is er ook een mogelijkheid om die te "blocken". Twitter jij ook mee?

Starten op school

In het midden van Nederland gaan de scholen bijna weer beginnen. De start van een nieuw jaar. Opnieuw beginnen in een nieuwe groep, misschien een nieuwe methode, waarschijnlijk andere leerlingen, misschien wel nieuwe (duo-) collega's, een andere (adjunct-)directeur of zelfs een andere school. Spannend allemaal.

In de laatste week van de zomervakantie worden veel dingen al voorbereid.

Dat geldt natuurlijk ook voor de kinderen die je straks in de klas hebt. Zij moeten ook weer wennen aan een andere juf of meester, een nieuw lokaal, vreemde boeken, andere gewoontes en regels. Misschien zelfs wel een nieuwe school.

Tips voor een nieuwe start voor een nieuw schooljaar:

* Houd het in zo'n eerste week daarom lekker duidelijk en overzichtelijk, maar vooral simpel. Een goede voorbereiding is het halve werk.

* Bedenk iets leuks wat typisch bij jou en bij jouw klas hoort in de eerste week.

* Beschilder een raam met iets wat bij jou of bij jouw klas past

* Stel duidelijke regels wat betreft wc-gebruik, punten slijpen, van je plaats aflopen, iets weggooien, wat ligt er op tafel, etc.

* Hang in de klas iets gezelligs op, maar maak het niet te druk (zeker geen slinger door het lokaal, als je toevallig een autist in de klas krijgt).

* Ga 's morgens bij de deur staan om iedereen op jouw manier te verwelkomen. (zo sla je de stille voorzichtige kinderen niet over)

* Houd eens een kringgesprek dmv cooperatief leren (eerst in een groepje aan elkaar vertellen, daarna in de hele groep 1 iemand laten samenvatten)

* Maak oogcontact en zorg dat je de kinderen ook echt ziet (op jouw manier), ook dat vervelende meisje of die irritante jongen

* Maak een verjaardagskalender (taarten, lange trein, babyfoto's, ..)

* Trek vrolijke kleren aan, dat maakt jezelf en de kinderen ook vrolijk

* Maak bij een moeilijke klas van te voren een klassenindeling

* Regel (groeps-)hulpjes

En zo zijn er nog veel meer tips te bedenken.

Iedereen die a.s. maandag al moet beginnen: Succes, maar vooral heel veel plezier! Maar met mensen die dit beroep hebben gekozen, komt het vast helemaal goed!

Even simpel kamperen

In de tijd zonder de computer was het heerlijk om op vakantie geen deurbel te hebben, geen telefoongerinkel te moeten aanhoren en geen flitsende TVbeelden te hoeven aanzien. Tegenwoordig zijn we verwend met allerlei mooie en luxe apparaten en gadgets. De mobiele telefoon, een computer, eventueel een iPad, en dan spreek ik nog niet eens van de stofzuiger, de wasmachine, de droger en de afwasmachine.
Tijdens de kampeervakantie is het juist zo lekker om van de meeste dingen even geen "last" te hebben. Even gewoon op de simpele toer.
Die kleren kun je best nog een keer aan, we maken het eten op een campinggasstelletje, we lezen veel en genieten van de natuur. Heerlijk. Rust. Geen gerinkel, geen gepingel en al helemaal geen bel. Kamperen in een tent.
Een ding had ik echter wel bij me: mijn mobiel, een blackberry. Het is handig om even naar de kinderen te kunnen bellen. Even je ouders te horen. Een Twitteraccount te kunnen lezen. Facebook te kunnen blijven volgen. Google te kunnen raadplegen. Buienradar te kunnen bekijken(hard nodig deze vakantie!) en de mail te kunnen bekijken.
Simpel? Ja dat wel. Maar helemaal zonder is toch wel heel moeilijk geworden, zelfs voor mij.
En dan te bedenken, dat we 20 jaar geleden, wat zeg ik, ook 10 geleden nog, zelfs zonder stroom kampeerden. Daar moet je nu toch al helemaal niet meer aan denken... al was het alleen al voor het opladen van die bewuste mobiele telefoon.

Inhalen

Het was al weer even geleden, dat ik een stukje schreef op mijn blog. Ach, vakantietijd. Dan is het nu toch wel weer tijd om wat in te halen. Of niet?
Tijd is niet in te halen. Net als slaap. Slaap is ook niet in te halen. Als je slaaptekort hebt opgelopen moet je uitrusten. Je bent moe. Extra rust en ontspanning. Heb je tijd tekort, kun je dit niet terughalen. De tijd is voorbij. Er is wel weer nieuwe tijd, waar je iets mee kunt doen.
Het schrijven van een blog in de maand juli van dit jaar, zal dus niet meer lukken. Toen was er tijd voor andere dingen. Geen probleem. Dus: niet inhalen.
Je zou nog inhalig kunnen worden als je dingen wilt inhalen. Op de weg kun je medeweggebruikers inhalen (als het is toegestaan), maar mensen inhalen op een scorelijst of iets dergelijks maakt van mensen fanatiekelingen. Op het gebied van sport mag je wel weer inhalen, bij een wielerwedstrijd of een partijtje basketbal. Daar gaat het er juist om om mensen in te halen en voorbij te streven, een snellere tijd neer te zetten of vlugger te scoren.
Inhalen kun je ook zien als binnenhalen. Je kunt de was binnenhalen als die droog is of als het gaat regenen. Dat voelt prima. Ruikt overigens ook nog lekker! Klinkt niet eens inhalig. Dit is een ander soort inhalen. Meer beschermend.
Hier en nu is het inhalen verboden. Geen rustige zomertijd inhalen, die voorbij is. Geen schrijftijd inhalen die voorbij is. Laat het lekker rustig achter je, zodat je weer ontspannen verder kunt. Take it or leave it.
Vooruitkijken en een beetje inplannen. Wat komt er op je nieuwe (levens)weg? Wie kom je tegen op jouw pad? Ook al is het iets wat je wel in kunt halen, bedenk dan eerst eens of dit wel nodig is. Geniet wat je ziet. Inhalen? Gewoon niet doen.

Komkommertijd

In de zomerperiode is het niet alleen tijd om te relaxen, het is ook tijd om komkommers te eten, lekker fris en groen. Of nee, het is tijd dat er niets zo heel veel nieuws gebeurd op onderwijsgebied. Komkommertijd dus.

Toch is het gek, dat je als onderwijsmens altijd enige tijd nodig hebt om het onderwijs, de school waaraan je bent verbonden, de mensen met wie je veel deelt, los te laten. Deze vakantie duurde het minimaal anderhalve week.

Dan is het heerlijk om door de bossen te wandelen, veel te lezen, te puzzelen en gewoon eens even wat te mijmeren. Geen tijd voor komkommers, maar tijd voor jezelf. Tijd om te genieten van de natuur. Tijd om eens aan simpele dingen te denken zoals het opzetten van een tent.

Komkommertijd is zo geen kommer en kwel, maar juist heerlijk om tijd te hebben voor gewoon even ... niks. Ook geen komkommers.

Laatste loodjes

Een ruime week voordat hier in het midden van Nederland de zomervakantie begint voor de basisscholen, is het gevoel van de laatste loodjes volop aanwezig. Het laatste stukje van een schooljaar dat netjes moet worden afgerond, voelt dan even het zwaarst.

Het spreekwoord kan van twee dingen afstammen:

1. van de loodjes, de gewichten die de weegschaal in balans moeten brengen, waarbij de laatste gewichtjes de doorslag geven.

2. van de loden zetters die voor het drukwerk ergens ingelegd moesten worden, de laatste letters die de tekst compleet maken wegen dan het zwaarst.

Hoe het ook zij, de afronding van die laatste weken en dagen vallen zwaar. Er moeten nog rapporten worden gemaakt, bestellingen moeten de deur uit, er stappen leerlingen over, oudergesprekken worden gevoerd, een interne verhuizing moet worden geregeld, er komen nieuwe collega's bij, schoolgids en jaargids moeten af, planning voor het nieuwe schooljaar gemaakt, groepsverdeling en leerkrachtverdeling moet kloppend worden gemaakt, een klas moet worden opgesplitst, de schoonmaak moet goed geregeld worden, afspraken met alle gebruikers moeten worden nagekomen, de post moet worden weggewerkt, de bel moet beantwoord worden, een telefoontje wordt tussendoor afgehandeld, een klacht wordt besproken en zo kan ik nog wel even doorgaan. Allemaal zaken die kunnen worden opgelost.

Wanneer er dan naast al deze organisatorische zaken ineens een aantal emotionele zaken spelen, die mij diep van binnen raken, is de maat vol. De emmer stroomt over. Het zijn zaken die te maken hebben met ernstig zieke leerling, een ernstig ziek familielid en de vernedering van een goede vriendin. Het zijn zaken die je niet meer zakelijk kunt benaderen en waarbij er mensen gekwetst worden. Dat doet zeer, gewoon verrotte zeer. Je wordt dan even uit balans gebracht.

Die laatste loodjes zijn echt hele zware loodjes geworden en ik wil me even afsluiten voor dingen die eigenlijk niet meer zo belangrijk lijken. Gelukkig zijn er dan op dat moment mensen om me heen, die begrijpen dat het kaarsje heel even uit gaat. Die snappen dat ze er even voor je moeten zijn. Die weten dat je midden in de storm niet naar de golven moet staren, maar moet uitkijken naar de horizon.

Niet alleen de horizon, maar ook die mensen die me dan weer even datgene laten zien wat je nodigt hebt is dan zo bijzonder. Dat raakt je ook van binnen en herstelt het evenwicht. Je komt met de ervaring weer op twee benen.

Bedankt lieve man, kids, familie, vriendinnen, collega's, kinderen en ouders. Daar doen we het voor! Ineens voelen die loodjes toch weer wat lichter.